Τέσσερα είναι πια τα μονοπάτια που ακολουθούνται στη διακίνηση των φαρμάκων στην Ευρώπη, με τους παραγωγούς να επιδιώκουν έτσι υψηλότερα περιθώρια κερδοφορίας, καλύτερη διείσδυση στην αγορά και βεβαίως πιο διασφαλισμένη διαχείριση των προϊόντων τους. 

Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας Stochasis, στοιχεία δείχνουν ότι σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία αλλά και η Δημοκρατία της Τσεχίας, οι φαρμακοβιομηχανίες προωθούν σε ποσοστό πάνω από 20% οι ίδιες τα προϊόντα τους στο παραδοσιακό κανάλι διάθεσης σκευασμάτων, που παραμένει το φαρμακείο. Την ίδια στιγμή, σε άλλες χώρες, όπως η Δανία, η Ολλανδία, η Αγγλία αλλά και η Ελλάδα, το προαναφερόμενο ποσοστό έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια ξεπερνώντας το 10%. Το direct to Pharmacy Distribution model, όπως αναφέρει η έρευνα, μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω μιας ποικιλίας συστημάτων. Δεν είναι ασυνήθιστο για τους παραγωγούς να έχουν δημιουργήσει το δικό τους κανάλι χονδρικής διανομής για τμήμα του χαρτοφυλακίου τους. 

Την ίδια στιγμή, δυναμική εμφάνιση έχει κάνει και ένα εναλλακτικό μοντέλο, το αποκαλούμενο sole agency, όπου ο παραγωγός πωλεί άμεσα στους πελάτες του με έναν αποκλειστικό χονδρέμπορο που ενεργεί ως logistics provider. 

Το τρίτο μοντέλο, το Reduced Wholesale Arrangement (RWA) καθιερώθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά το μοντέλο του DTP. Bάσει αυτού, οι φαρμακευτικές εταιρείες επιλέγουν έναν περιορισμένο αριθμό χονδρεμπόρων, συνήθως τριών για την διάθεση των προϊόντων τους. 

Αναμφίβολα, ο τέταρτος δρόμος έχει να κάνει με αυτό των φαρμακαποθηκών, που στις περισσότερες χώρες της ΕΕ, οι full -line wholesalers που δραστηριοποιούνται σε εθνικό επίπεδο αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς χονδρικής πώλησης κατέχοντας πάνω από το 60% των συνολικών πωλήσεων φαρμακευτικών προϊόντων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, που βασίζεται σε δεδομένα από την GIRP (Αύγουστος 2018) η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία καταλαμβάνουν τις τρεις πρώτες θέσεις  σε αριθμό χονδρεμπόρων-φαρμακαποθήκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο οποίος είναι αντίστοιχα 190-4, 180-13 και 150-70, ενώ ο αριθμός στην Ελλάδα είναι 100-100. 

Όσον αφορά στην αναλογία κατοίκων  ανά φαρμακαποθήκη σε χώρες της Ευρώπης, η Πολωνία καταλαμβάνει την πρώτη θέση σε πλήθος χονδρεμπόρων ανά κάτοικο, ενώ η Σουηδία την πρώτη θέση σε πλήθος φαρμακαποθηκών ανά κάτοικο. 

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα και παρά τις ανακατατάξεις που έχουν επέλθει στον κλάδο των φαρμακαποθηκών είναι ότι οι τελευταίες παραμένουν βασικός χρηματοδότης της αγοράς του φαρμάκου  πανευρωπαϊκά, επιβεβαιώνοντας αν μη τι άλλο ότι η μειωμένη ρευστότητα δεν είναι αποκλειστικά και μόνο ελληνικό φαινόμενο. Σύμφωνα με έρευνα που διενήργησε η εταιρεία Stochasis βασιζόμενη σε στοιχεία της GIRP -annual report 2017-2018, IPF research 2016- σε έξι ευρωπαϊκές χώρες και συγκεκριμένα στη Γερμανία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ολλανδία και την Αγγλία, οι full-line wholesalers προ-χρηματοδοτούν τη προμήθεια φαρμάκων με 11,8 δισ. ευρώ για περίοδο 47 ημερών.