Φαίνεται πως ένα ανησυχητικά μεγάλο ποσοστό των Ελλήνων ζει στην άγνοια σχετικά με τα διάφορα είδη καρκίνου του αίματος, όπως και για τις εξελίξεις στην τεχνολογία της αφαίρεσης μυελού των οστών—μια πράξη που μπορεί να σώσει πολλούς ασθενείς με καρκίνο, και ειδικά παιδιά με λευχαιμία. Οι τράπεζες δοτών στη χώρα μας είναι δραματικά “φτωχές”. Το project “How YOU can save a life” έχει στόχο να αλλάξει τα δεδομένα, ενημερώνοντας το κοινό για το πόσο απλή διαδικασία είναι να γίνει ο καθένας εθελοντής. Μιλήσαμε με τις δύο υπεύθυνες του project, Γεωργία Πιτσάβα και Άντρια Κωνσταντίνου.

Τι οδηγεί δύο φοιτήτριες Ιατρικής, στην Ελλάδα του σήμερα, αντί να προσπαθήσουν να φροντίσουν για μια πιο σίγουρη αποκατάσταση, να κυνηγήσουν κάτι τόσο αλτρουιστικό;

Όλα ξεκίνησαν όταν μας έγινε μία ενημέρωση στα πλαίσια του μαθήματος της Αιματολογίας σχετικά με τη δράση του Χάρισε Ζωή και τα απογοητευτικά χαμηλά ποσοστά εθελοντών Δοτών Μυελού των Οστών (τότε στο 0.5% του πληθυσμού). Στο Νοσοκομείο ζήσαμε από πρώτο χέρι τον αντίκτυπο αυτού του αριθμού. Ασθενείς, κυριώς μικρά παιδιά, που περίμεναν μέρα με τη μέρα το τηλεφώνημα ότι έχει βρεθεί ο συμβατός δότης που θα τους έδινε ξανά ζωή.

Το τηλεφώνημα αυτό αργούσε πολύ, κάποτε δεν ερχόταν. Έτσι αποφασίσαμε ότι οφείλουμε να κάνουμε κάτι για αυτά τα παιδιά. Ξεκινήσαμε ως εθελόντριες στο Χάρισε Ζωή - ΚΕΔΜΟΠ (Κέντρο Ενημέρωσης και Προσέλκυσης Εθελοντών Δοτών Μυελού των Οστών Πανεπιστημίου Πατρών), μια σημαντική πρωτοβουλία του Πανεπιστημίου Πατρών. Αρχικάν πολύ απλά και διστακτικά χωρίς να ξέρουμε τι ακριβώς μας περιμένει. Αλλά βλέποντας τη μεγάλη ανταπόκριση του κόσμου, βλέποντας τα νούμερα να αλλάζουν παίρναμε την ώθηση που χρειαζόμασταν για να συνεχίσουμε.

Η αλήθεια είναι ότι αφιερώνουμε σε αυτή την προσπάθεια ολόκληρο τον ελεύθερο μας χρόνο προσπαθώντας να ισορροπήσουμε ταυτόχρονα Πανεπιστήμιο, προσωπική ζωή και επαγγελματικά σχέδια. Πολλοί μας ρωτάνε τι έχουμε να κερδίσουμε από αυτό. Έχουμε βάλει στοίχημα με τον εαυτό μας ότι θα φέρουμε την αλλαγή, θα αλλάξουμε αυτά τα ντροπιαστικά για τη χώρα ποσοστά και θα δείξουμε στον κόσμο ότι ο καρκίνος μας αφορά όλους (όχι μόνο όταν χτυπήσει τη δική μας πόρτα). Κάθε παιδί με Λευχαιμία αξίζει μία δεύτερη ευκαιρία και αυτό μας κρατάει προσηλωμένες στο στόχο μας.

Τι σας άφησε η εμπειρία σας στο CGIU 2015;

Η επιλογή μας ως υπότροφες του Αγγελόπουλος - Clinton CGIU Fellowship και η συμμετοχή μας στο συνέδριο CGIU 2015 στην Αμερική με το πρότζεκτ “How YOU can save a life”, αποτέλεσαν καθοριστικό σημείο στην προσπάθειά μας. Το συνέδριο μας έδωσε τα εφόδια που χρειαζόμασταν για το επιχείρημά μας. Με σπουδαίους ομιλητές που μοιράστηκαν μαζί μας τις δικές τους εμπειρίες αλλά και με φροντιστήρια προσαρμοσμένα στις δικές μας ανάγκες. Παράλληλα η γνωριμία μας με την οικογένεια Clinton ήταν αναμφισβήτητα μία αξέχαστη εμπειρία. Το CGIU Fellowship δεν είναι απλά μία υποτροφία, αλλά ένας νέος τρόπος ζωής. Αυτός που σε ενθαρρύνει να προσπαθείς και να επιδιώκεις την αλλαγή που ονειρεύεσαι. Να μη φοβάσαι τις ήττες και να συνεχίζεις, με γνώμονα ότι η μοναδική μάχη που έχει χαθεί είναι αυτή που δε δόθηκε ποτέ. Η στήριξη των υποτροφιών δεν είναι μόνο χρηματική, αλλά και συμβουλευτική. Είναι δίπλα μας σε κάθε βήμα και πολλά από όσα έχουμε καταφέρει μέχρι σήμερα δε θα μπορούσαν να γίνουν χωρίς τη δική τους στήριξη.

Πώς μπορεί κάποιος να εγγραφεί ως δότης; Ποια είναι η διαδικασία;

Η διαδικασία εγγραφής για τους νέους εθελοντές δότες μυελού των οστών είναι πολύ απλή. Αυτό που χρειάζεται είναι λίγο σάλιο σε μία μπατονέτα. Αυτό μπορεί να γίνει είτε στα συνεργαζόμενα με το Χάρισε Ζωή κέντρα, είτε στην άνεση του σπιτιού σας, αφού προηγουμένως σας έχουν αποσταλεί οι ειδικές μπατονέτες στο σπίτι.

Είναι τόσο απλό! Ακολούθως το δείγμα αυτό θα μπει στην παγκόσμια τράπεζα δοτών, έτσι ώστε αν υπάρξει ταύτιση με οποιονδήποτε ασθενή στον κόσμο θα καλεστείτε να βοηθήσετε. Οι πιθανότητες ταύτισης είναι δυστυχώς πολύ μικρές, οι περισσότεροι εθελοντές δότες δεν θα ταυτιστούν ποτέ με κάποιον ασθενή.

Για αυτό είναι αναγκαίο να αυξήσουμε τους εθελοντές μας, ώστε να αυξάνονται οι πιθανότητες εύρεσης συμβατού δότη για κάθε ασθενή. Ακολούθως, εάν ο εθελοντής δότης βρεθεί συμβατός και συμφωνήσει να προχωρήσει, η διαδικασία είναι πλέον πολύ απλή. Πολλοί θυμούνται ίσως την παρακέντηση. Αυτή η διαδικασία δεν συνηθίζεται πια και θα προταθεί στον εθελοντή μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις.

Πλέον η συλλογή μπορεί να γίνει από το αίμα και άρα δεν χρειάζεται χειρουργείο, δεν γίνεται αναισθησία και ο δότης μπορεί να επιστρέψει την ίδια μέρα στο σπίτι του. Κινητοποιούμε τα κύτταρα που χρειαζόμαστε (αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα) στην κυκλοφορία του αίματος του δότη και στη συνέχεια προχωρούμε σε λευκαφαίρεση. Η λευκαφαίρεση είναι μία διαδικασία κατά την οποία τα προαναφερόμενα κύτταρα διαχωρίζονται από τα υπόλοιπα κύτταρα του αίματος με τη βοήθεια ενός μηχανήματος. Συνδέεται με το δότη με δύο φλέβες στους αγκώνες. Το αίμα αναρροφάται από το μηχάνημα με συνεχόμενο τρόπο, φυγοκεντρείται, διαχωρίζονται τα κύτταρα που χρειάζονται, ενώ το υπόλοιπο αίμα επιστρέφει πίσω στον δότη. Με απλά λόγια, συλλέγουμε αίμα από το ένα χέρι του δότη, κρατάμε τα κύτταρα που χρειαζόμαστε και στη συνέχεια το αίμα επιστρέφει από το άλλο χέρι στο δότη.

Σε τι πιστεύετε οφείλεται το τόσο χαμηλό ποσοστό εθελοντών δοτών στην Ελλάδα;

Το ποσοστό εθελοντών δοτών Μυελού των Οστών στην Ελλάδα είναι ένα από τα χαμηλότερα στον κόσμο. Οι λόγοι είναι πολλοί... τα προηγούμενα χρόνια δεν υπήρχαν οργανωμένες εκστρατείες ενημέρωσης του κόσμου. Όχι μόνο δεν υπήρχε λοιπόν ενημέρωση αλλά υπήρχε μεγάλη παραπληροφόρηση γύρω από το θέμα. Επιπλέον, δεν υπήρχε η κατάλληλη οργάνωση για την εγγραφή εθελοντών. Πού θα μπορούσε δηλαδή να αποταθεί κάποιος ενδιαφερόμενος. Η πείρα μας έδειξε ότι το ενδιαφέρον του κόσμου είναι μεγάλο και υπάρχει έντονη διάθεση να βοηθήσουν. Για αυτό καταλάβαμε από νωρίς ότι πρέπει να προσανατολίσουμε τις δράσεις μας στις δύο αυτές κατευθύνσεις, Ενημέρωση και Οργάνωση. Η Δωρεά Μυελού είναι απλή, ανώδυνη και ακίνδυνη αλλά μπορεί να αποτελέσει τη θεραπεία πολλών καρκίνων του αίματος, συχνότερα της παιδικής λευχαιμίας.

Υπάρχουν κάποιοι περιορισμοί στο ποιος μπορεί να γίνει δότης;

Ποιος μπορεί να γίνει δότης; Αρχικά υπάρχει ηλικιακό όριο. Κάποιος πρέπει να είναι τουλάχιστον 18 χρονών μέχρι και 50. Συχνά ο κόσμος νομίζει ότι οι περιορισμοί είναι ίδιοι με την αιμοδοσία αλλά αυτό δεν ισχύει. Μπορεί να μην μπορείς να είσαι αιμοδότης αλλά να μπορείς να γίνεις δότης μυελού των οστών. Ένας γενικός κανόνας περιορισμού είναι τα χρόνια νοσήματα, κυρίως για αυτά που χρειάζεται συστηματική φαρμακευτική αγωγή. Ο εθελοντής δότης χρειάζεται να είναι σε καλή κατάσταση υγείας. Ενθαρρύνουμε όσους ενδιαφέρονται να αποταθούν σε μας για να συζητήσουμε την κατάστασή τους και το κατά πόσον είναι κατάλληλοι για εγγραφή, καθώς κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστή .

Μιλήστε μας για τις δράσεις ενημέρωσης που έχετε αναλάβει

Όπως έχουμε προαναφέρει, σημαντικότερο κομμάτι της προσπάθειάς μας είναι η ενημέρωση. Οι δράσεις μας περιλαμβάνουν την παρουσία μας στα Μεσα κοινωνικής δικτύωσης, στον Τύπο, συμμετοχή σε διάφορες νεανικές εκδηλώσεις και οργάνωση ενημερωτικών ημερίδων. Μεγάλη ήταν η βοήθεια του Αντώνη Κανάκη με τη δημιουργία ενός χιουμοριστικού βίντεο για την προώθηση του πρότζεκτ μας. Η ανταπόκριση του κόσμου ήταν μεγάλη και άμεση, και μας άνοιξε τις πόρτες για άλλες ευκαιρίες.

Προσπαθούμε να βρισκόμαστε σε κάθε μεγάλη εκδήλωση, όπως φεστιβάλ, συναυλίες και τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Επίσης, θέλουμε να ξεκινήσουμε οργανωμένες ενημερώσεις σε μικρότερες ηλικίες, όπως στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, με επισκέψεις σε λύκεια της Βορείου Ελλάδος. Γίνονται δράσεις και στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση σε Πανεπιστήμια και ΙΕΚ. Παράλληλα με τις δράσεις ενημέρωσης που κάνουμε, φροντίζουμε και τη δημιουργία συνεργασίας με κέντρα όπου θα μπορούσε κάποιος να αποταθεί για να γίνει δότης, εκπαιδεύοντας το προσωπικό και εφοδιάζοντάς το με υλικό. Τα σημεία αυτά ανανεώνονται συνεχώς στην ηλεκτρονική μας σελίδα.

Πότε μπορούμε να περιμένουμε την δράση του “How YOU can save a life” και στην Αθήνα;

Όταν αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε την προσπάθεια αυτή επιλέξαμε να δραστηριοποιηθούμε στη Βόρεια Ελλάδα και η επιλογή αυτή δεν ήταν τυχαία. Στη Β. Ελλάδα, λόγω απόστασης, η διοργάνωση ενημερωτικών εκδηλώσεων ήταν πιο δύσκολη, παρότι διαπιστώναμε μεγάλη προθυμία του κόσμου να συμμετέχει, οπότε θέλαμε να συνεισφέρουμε στην προσπάθεια κάλυψης αυτού του κενού.

Είναι πολύ σημαντικό να έχουμε εγγραφές από ολόκληρη τη χώρα, ώστε να έχουμε εθελοντές που θα εκπροσωπούν μεγάλη γενετική ποικιλομορφία και να αυξάνουμε τις πιθανότητες εύρεσης συμβατών δοτών για τους ασθενείς μας σε όλες τις περιοχές. Αυτοί είναι οι κυριότεροι λόγοι που επικεντρώνουμε τη δράση μας εκεί. Παρόλα αυτά, με κάθε ευκαιρία συμμετέχουμε σε δράσεις στην Αθήνα, κυρίως σε συνεργασία με άλλες εθελοντικές οργανώσεις. Δυστυχώς, εκτός από εθελοντές δότες, δεν έχουμε αρκετούς εθελοντές σαν εμάς για να βοηθήσουν στο έργο μας. Θα ήταν μεγάλο δώρο αν υπήρχαν άτομα με όρεξη και καλή διάθεση σε οποιαδήποτε περιοχή της χώρας, για να στηρίξουν το έργο μας.

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με το “Χάρισε Ζώη” – ΚΕΔΜΟΠ
Τηλ.: +30 2610 997 510
Φαξ: +30 2610 997 667
e-mail: cbmdpatras@upatras.g r