Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος είναι συνήθεις κατά την περίοδο του Φθινοπώρου και του Χειμώνα και περιλαμβάνουν μια ποικιλία ξεχωριστών συνδρόμων, όπως κοινό κρυολόγημα, φαρυγγίτιδα, γρίπη, βρογχίτιδα, πνευμονία, ωτίτιδα, παραρρινοκολπίτιδα.

Τα σύνδρομα αυτά μπορεί να είναι ελαφριάς μορφής, μπορεί όμως να εμφανίσουν σοβαρές επιπλοκές όπως αναπνευστική ανεπάρκεια, μηνιγγίτιδα, θάνατο, εάν ο οργανισμός δεν αμυνθεί με άριστο τρόπο.

Σήμερα όλη η ιατρική επιστημονική κοινότητα παραδέχεται ότι κατά την τελευταία δεκαετία στο Δυτικό κόσμο, παρά τις προόδους της Ιατρικής και της Δημόσιας Υγιεινής που μείωσαν θεαματικά τον κίνδυνο των λοιμωδών νοσημάτων, τα μικρόβια έχουν γίνει περισσότερο επιθετικά, σε μεγάλο βαθμό λόγω της ανθεκτικότητας σε υπάρχοντα αντιβιοτικά.

Καταναλώνοντας από μόνοι σας ανώφελα αντιβιοτικά ή καταναλώνοντας σωστά αντιβιοτικά αλλά με λάθος διάρκεια θεραπείας, δεν επιβαρύνετε μόνο το μεταβολικό σύστημα του οργανισμού σας. Όταν τα μικρόβια εκτεθούν σε αντιβιοτικά ακατάλληλα για να τα εξολοθρεύσουν, συμπεριφέρονται με ανάλογο τρόπο που συμπεριφέρεται ο ανθρώπινος οργανισμός στα εμβόλια.

Ουσίες τοξικές, αλλά ανεπαρκείς για να σκοτώσουν τα μικρόβια τα κάνουν πιο ανθεκτικά, τα δυναμώνουν, λόγω πολλαπλών επιδράσεων στο αμυντικό τους σύστημα. Οι απαραίτητες για την επιβίωσή τους μεταλλάξεις, ενδέχεται να είναι μάλιστα τόσο αποτελεσματικές, που να τα καταστήσουν με την πάροδο του χρόνου ανθεκτικά ακόμα και στα δόκιμα αντιβιοτικά που λαμβάνονται με σωστό τρόπο.

Μην ξεχνάτε ποτέ ότι το μικρόβιο, δεν είναι μια απλή τοξική ουσία, αλλά ζωντανός οργανισμός με αυξημένο αίσθημα αυτοσυντήρησης, που βρίσκεται σε δυναμική αλληλεπίδραση με τα φάρμακα που έχουν ως στόχο την εξόντωσή του.

Κατά την επίθεση ενός μικροβίου στο οργανισμό κινητοποιούνται μηχανισμοί άμυνας, που περιλαμβάνουν, στοιχεία του αίματος, όπως τα λευκά αιμοσφαίρια, τα αντισώματα, το συμπλήρωμα και τον σπλήνα. Κατά την διάρκεια μιας λοίμωξης, ο άνθρωπος βρίσκεται σε κατάσταση εσωτερικού πολέμου με το μικρόβιο και ο πυρετός, το μπούκωμα, η ρινική έκκριση, η κακουχία, το πρήξιμο των αδένων, ο βήχας, οι μυαλγίες, είναι τα εξωτερικά συμπτώματα ενός πολέμου, που διεξάγεται από ένα καλό αμυντικό σύστημα σε εγρήγορση.

Τα άτομα με ανεπαρκές αμυντικό σύστημα, όπως για παράδειγμα οι ηλικιωμένοι και ορισμένες κατηγορίες ασθενών, τους οποίους η Ιατρική Επιστήμη αποκαλεί ανοσοκατεσταλμένους, εμφανίζουν πολλές φορές ήπια συμπτώματα, ακόμα και επί απειλητικών για την ζωή τους λοιμώξεων, λόγω ελαττωμένων αντανακλαστικών του ανοσοποιητικού τους συστήματος.

Είναι πολύ σημαντικό, να μην αμελείτε την ετήσια προληπτική εξέταση από τον μάχιμο κλινικό ιατρό, κατά την οποία εντοπίζονται πρώιμα και θεραπεύονται αποτελεσματικά καταστάσεις και νοσήματα, που προκαλούν πτώση του ανοσοποιητικού συστήματος, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης ή δημιουργούν χρόνιες εστίες μικροβίων στο σώμα.

Οι απλές ιογενείς λοιμώξεις εμφανίζουν πυρετό, ο οποίος μπορεί να διαρκέσει και έξι ημέρες. Όταν η άμυνα του οργανισμού είναι άριστη, ο οργανισμός εξουδετερώνει τον βλαπτικό λοιμογόνο παράγοντα, χωρίς σοβαρά προβλήματα ή κατάλοιπα.

Μέτρα πρόληψης

Ποια μέτρα όμως πρέπει να λάβουν οι άνθρωποι με επαρκές αμυντικό σύστημα και ποια οι άνθρωποι με αδύναμο αμυντικό σύστημα, για να αποφύγουν σοβαρές λοιμώξεις και για να αμυνθούν άριστα;

Εσείς που είστε υγιείς, νέοι, άνω των δεκαπέντε ετών και κάτω των εξήντα πέντε ετών και δεν πάσχετε από νοσήματα που εξασθενούν το αμυντικό σας σύστημα, πρέπει να λάβετε όλα τα μέτρα, που θα βοηθήσουν τον οργανισμό να διατηρείται σε άριστη φυσική κατάσταση.

Υιοθετείστε υγιεινή διατροφή πλούσια σε φρούτα, όσπρια, λαχανικά, γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, αποφύγετε την κατάχρηση κρέατος, καταργείστε το κάπνισμα και ενταχτείτε σε προγράμματα άσκησης, τα οποία δεν είναι απαραίτητο να είναι οργανωμένα, αλλά να περιλαμβάνουν συστηματικό γρήγορο περπάτημα επί τρίωρο τουλάχιστον εβδομαδιαίως.

Η διακοπή του ενεργητικού και του παθητικού καπνίσματος είναι το σημαντικότερο μέτρο, που θα βοηθήσει την άμυνα του οργανισμού σας. Διατηρείτε φυσιολογικό βάρος και επαρκή ύπνο και αποφύγετε ψυχολογικές επιβαρύνσεις.

Aερίζετε επαρκώς τους κλειστούς χώρους και πλένετε τακτικά τα χέρια σας.

Πρέπει να γνωρίζετε ότι το αμυντικό σύστημα, όπως όλα τα συστήματα του υγιούς ανθρώπου, απαιτεί εξάσκηση για να διατηρείται σε φόρμα. Προτιμείστε να συμβιώσετε επί περισσότερες ημέρες με ελαφρά συμπτώματα, ακόμη και εάν αυτό δεν σας είναι τόσο ευχάριστο, για να ασκηθεί το αμυντικό σύστημα, προκειμένου να καταφύγετε στην εύκολη λύση του αντιβιοτικού, όταν η χρήση του δεν είναι ιατρικώς επιβεβλημένη.

Η αλόγιστη χρήση χημικών φαρμάκων, μπορεί να σας ανακουφίσει βραχυπρόθεσμα, αλλά να σας βλάψει μακροπρόθεσμα. Η Ιατρική Επιστήμη σήμερα, έχει για εσάς φυσικά βοηθήματα και ήπια φάρμακα, που τονώνουν την άμυνα του οργανισμού σας, χωρίς χημικά αντιβιοτικά.

Ακόμη και εάν έχετε την κακή συνήθεια να επισκέπτεστε συχνά ιατρούς με ελλιπή ενημέρωση ή εμπειρία, που καταφεύγουν εύκολα στο δεκανίκι του αντιβιοτικού δίδοντας έμφαση στην προσωρινή σας συμπτωματική ανακούφιση, χωρίς να σας ενημερώνουν για τις απώτερες ολέθριες παρενέργειες, μάθετε να ζητάτε εσείς από τους ιατρούς να σας χορηγούν το χημικό αντιβιοτικό, μόνο όταν η χρήση του είναι απολύτως επιβεβλημένη.

Κατά το διάστημα των λοιμώξεων η επιστήμη της ιατρικής συνιστά ανάπαυση και αποχή από το κάπνισμα. Πρέπει να λαμβάνονται αρκετά υγρά μακράν των γευμάτων και να προτιμώνται τροφές ελαφρές, μαγειρευμένες χωρίς πολλά λιπαρά και μπαχαρικά.

Οι έφηβοι, τα παιδιά και οι θηλάζουσες, δεν πρέπει να λαμβάνουν ασπιρίνη για τον έλεγχο του πυρετού, για να αποφευχθεί ένα σπάνιο και επικίνδυνο σύνδρομο που εμφανίζεται στις ηλικίες αυτές και οφείλεται σε πολλαπλές αλληλεπιδράσεις της ασπιρίνης και των ιών και λέγεται σύνδρομο REYE.

Εάν συμβιώνετε με μωρά ή γέρους, προστατεύστε τους με μία μάσκα και αποφύγετε τον συγχρωτισμό μαζί τους.

Συμπτώματα που πρέπει να προσέξετε

Ποια συμπτώματα όμως δεικνύουν μια πιο επιθετική φύση της λοίμωξης και μία κάμψη του ανοσοποιητικού, που μπορεί να οδηγήσει άμεσα σε σοβαρή επιπλοκή;

Συμπτώματα που επιβάλλουν άμεση ιατρική αξιολόγηση είναι ο υψηλός πυρετός ιδιαίτερα όταν δεν ανταποκρίνεται σε αντιπυρετικά ή επιμένει μετά το 48ωρο, ο εμετός, ο έντονος πονοκέφαλος, η έντονη δυσχέρεια κατά την κατάποση, η δυσκαμψία του αυχένα, ο πόνος στον θώρακα, ο πόνος στο αυτί, ο βήχας με πυώδη απόχρεμψη, η υποτροπή των συμπτωμάτων, ενώ έχετε εισέλθει σε φάση βελτίωσης, η αιμόπτυση, η εμμονή των συμπτωμάτων,η δύσπνοια.

Δύσπνοια παρουσιάζεται, όταν εμφανίζεται δυσχέρεια αναπνοής. Η δυσχέρεια αυτή δεν είναι η δυσχέρεια που εμφανίζεται όταν αναπνέετε από την μύτη στα απλά κρυολογήματα, όταν αποφράσσεται από τις εκκρίσεις. Η δυσκολία της αναπνοής, που έχετε στην δύσπνοια, εμφανίζεται είτε αναπνέετε από το στόμα, είτε από την μύτη και υποδηλώνει μια βαθύτερη αδυναμία του οργανισμού να επεξεργαστεί το οξυγόνο της ατμόσφαιρας.

Οι καταστάσεις αυτές ενδέχεται να είναι η αρχή σοβαρών παθήσεων, οι οποίες ενδέχεται να χρήζουν νοσηλείας, για να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά, με άριστο τρόπο.

Μέτρα πρόληψης σε άλλες κατηγορίες πληθυσμού

Εσείς που είστε υγιείς πάνω από εξήντα πέντε ετών, ή είστε χρονίως πάσχοντες από κάποιο νόσημα ή λαμβάνετε χρονίως φάρμακα, πρέπει να γνωρίζετε ότι και για εσάς, ισχύουν τα προαναφερόμενα, αλλά με σημαντικές ιδιαιτερότητες και ότι πρέπει να λαμβάνονται επιπρόσθετα μέτρα.

Είναι πολύ σημαντικό οι ασθενείς που πάσχουν από νόσημα, το οποίο προκαλεί ανοσοκαταστολή, να έχουν άριστη ρύθμιση του νοσήματος αυτού, με τροποποιήσεις, εάν χρειάζεται, στην επιβαλλόμενη ειδική διατροφή και στην φαρμακευτική αγωγή.

Η άμυνα του οργανισμού με την πάροδο της ηλικίας ελαττώνεται, για τούτο, εάν είστε υγιής, πάνω από εξήντα πέντε ετών και δεν έχετε απαγορευτικές αλλεργίες, πρέπει να κάνετε προληπτικώς το εμβόλιο της γρίπης κάθε Φθινόπωρο, καθώς και το εμβόλιο της πνευμονίας άπαξ στην ζωή σας.

Άνθρωποι που πάσχουν από ορισμένα νοσήματα, όπως καρδιοπνευμονικές παθήσεις, σακχαρώδη διαβήτη, νεφρικές παθήσεις, νοσήματα αίματος, ηπατικές παθήσεις, αλκοολισμό, παθήσεις διαταραχών συμπληρώματος, aids, καρκίνο, ακοκκιοκυτταραιμία, μεταμοσχευθέντες, ασθενείς υπό κορτικοστεροειδή ή ορισμένα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, τα μωρά, οι ηλικιωμένοι, οι έγκυες, παιδιά και έφηβοι που λαμβάνουν χρονίως ασπιρίνη, αποτελούν τις ομάδες υψηλού κινδύνου, λόγω πτώσεως της άμυνας του οργανισμού.

Ο τύπος της διαταραχής είναι διαφορετικός για κάθε κατηγορία ασθενών, για τούτο και κινδυνεύουν από διαφορετικά μικρόβια.

Οι ασθενείς που πάσχουν από ακοκιοκυτταραιμία για παράδειγμα, κινδυνεύουν κυρίως από gram αρνητικά εντεροβακτηριοειδή, την ψευδομονάδα, gram θετικούς κόκκους, σταφυλόκοκκο, κάντιντα, ασπέργιλλο, μύκητες, οι ασθενείς με aids, με νοσήματα αίματος και οι λαμβάνοντες ανοσοκατασταλτικά φάρμακα κινδυνεύουν κυρίως από λιστέρια, σαλμονέλλα, λεγιονέλλα, μυκοβακτήρια, ερπητοϊούς, ανεμευλογιά, μεγαλοκυτταροϊό, κρυπτόκοκκο, μύκητες, πνευμοκύστη, τοξόπλασμα, ενώ οι πάσχοντες από ασπληνία κινδυνεύουν κυρίως από αιμόφιλο, πνευμονιόκοκκο, μηνιγγιτιδόκοκκο.

Αυτές οι διαφορετικού τύπου διαταραχές της άμυνας, επιβάλλουν διαφορετικό σχήμα εμβολιασμών για κάθε κατηγορία από τις παραπάνω παθήσεις.

Εάν είστε ασθενής και λαμβάνετε φάρμακα, πιθανώς να ανήκετε σε κάποια από τις παραπάνω κατηγορίες και πρέπει να μας συμβουλευτείτε κατά την εποχή του Φθινοπώρου, για το δικό σας εξατομικευμένο σχήμα εμβολίων, που θα σας προφυλάξει από τα επικίνδυνα μικρόβια του Χειμώνα.

Εάν είστε επιφορτισμένοι με την φροντίδα ασθενών υψηλού κινδύνου ή είστε μέλη της οικογένειάς του, πρέπει να κάνετε και εσείς το εμβόλιο της γρίπης ετησίως, εφόσον δεν έχετε απαγορευτικές αλλεργίες.

Μετά τον εμβολιασμό ενδέχεται να εμφανιστεί χαμηλός πυρετός σε οκτώ έως εικοσιτέσσερις ώρες, καθώς και ήπια ερυθρότητα και πόνος στο σημείο του εμβολιασμού, αθώες παρενέργειες, οι οποίες γρήγορα εξαλείφονται.

Επί λοιμώξεως, οι χρονίως πάσχοντες, πρέπει να λάβουν οδηγίες για πιθανή τροποποίηση της φαρμακευτικής τους αγωγής σε περίπτωση που παρουσιάσουν πυρετό, διότι επί πυρετού συχνά αλλάζει η φαρμακοδυναμική των φαρμάκων. Ο οργανισμός γίνεται πολλές φορές πιο ευαίσθητος στις παρενέργειες των φαρμάκων και αρκετά φάρμακα χρειάζονται μείωση ή διακοπή, κατά την διάρκεια των λοιμώξεων.

Οι άνθρωποι που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, δεν πρέπει ποτέ να ξεχνούν ότι:

  •  Μία απλή ίωση μπορεί να εμφανίσει άμεσα σοβαρές επιπλοκές, ενώ ορισμένες κατηγορίες ατόμων υψηλού κινδύνου, παρουσιάζουν, λόγω αδυναμίας του ανοσοποιητικού συστήματος, συχνά ελαφρά συμπτώματα κατά την διάρκεια επειγουσών απειλητικών για την ζωή καταστάσεων, γεγονός που επιβάλλει την πρώιμη ιατρική αξιολόγηση, ανεξαρτήτως είδους και εντάσεως συμπτωμάτων
  • Τα άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, πρέπει να ευρίσκονται σε στενή ιατρική παρακολούθηση, σε όλη την διάρκεια της λοίμωξης και ενδέχεται να χρειαστούν, πρώιμα, σε ορισμένες περιπτώσεις βοηθητική χορήγηση αντιβίωσης ή νοσηλεία.