Ο καρκίνος του μαστού είναι καρκίνωμα, που προσβάλλει πάνω από το 10 % των γυναικών και προκαλεί κάθε χρόνο αρκετούς θανάτους. Η μάχη της πρόληψης, παγκοσμίως, εστιάζεται στη σωστή ενημέρωση των γυναικών και στη σωστή εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης πριν την εμφάνιση της νόσου.

Η απομάκρυνση κάθε παράγοντα που σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο νόσου και η πρώιμη εντόπιση του καρκίνου, είναι σημαντικά για την αποφυγή της νόσου και για την ίαση.

Τα νεότερα δεδομένα αναδεικνύουν τη σημαντική συμβολή ορισμένων παραγόντων, στην παθογένεια της νόσου. Οι παράγοντες αυτοί είναι:

  • Κακή κληρονομικότητα: Ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου μαστού είναι, σύμφωνα με μελέτες, πάνω από τρεις φορές μεγαλύτερος σε γυναίκες με συγγενή πρώτου βαθμού που έχει τη νόσο. Ο κίνδυνος αυξάνει όταν η θετική κληρονομικότητα αφορά ηλικίες πριν την εμμηνόπαυση. Στις γυναίκες με δυσμενή κληρονομικότητα, οι ανιχνευτικοί έλεγχοι για καρκίνο πρέπει να αρχίζουν από νεαρή ηλικία. Σήμερα με τη γενετική ανίχνευση ορισμένων κληρονομικών γονιδίων, η πρώιμη προληπτική χρήση αντικαρκινικών φαρμάκων ή προληπτικών χειρουργικών επεμβάσεων, εφαρμόζεται σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
  • Οι άτοκες γυναίκες και οι γυναίκες, οι οποίες αποκτούν την πρώτη ολοκληρωμένη τους κύηση μετά την ηλικία των 35 ετών, βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο. Είναι σημαντικό οι γυναίκες να τεκνοποιούν σε νεαρή ηλικία.
  • Η ινοκυστική μαστοπάθεια, η αυξημένη πυκνότητα των μαστών, τα θηλώματα, ορισμένα καρκινώματα μήτρας, είναι καταστάσεις που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης νόσου.
  • Γυναίκες που παρατείνουν τεχνητά την έμμηνο ρήση κατά την εμμηνόπαυση με ορμόνες, έχουν αυξημένο κίνδυνο.
  • Η χρήση αλκοόλ και η παχυσαρκία αυξάνουν την επίπτωση της νόσου.

Προληπτικοί έλεγχοι μαστών

Σε άτομα χαμηλού κινδύνου, η ετήσια ιατρική εξέταση σε συνδυασμό με την περιοδική πραγματοποίηση μαστογραφίας, χαμηλής δόσεως ακτινοβολίας ανά έτος μετά τα σαράντα, είναι σημαντικά για την πρώιμη διάγνωση. Ορισμένες μελέτες αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα της μαστογραφίας στην έγκαιρη διάγνωση, σε γυναίκες χαμηλού κινδύνου κάτω των πενήντα ετών.

Σε άτομα υψηλού κινδύνου, η ετήσια ιατρική εξέταση σε συνδυασμό με τη μαστογραφία, το υπερηχογράφημα των μαστών, τη μαγνητική τομογραφία μαστού, ορισμένους καρκινικούς δείκτες και ο γενετικός έλεγχος, είναι σημαντικά διαγνωστικά εργαλεία.

Η αυτοεξέταση δεν έχει αποδείξει την υπεροχή της στην παράταση της επιβίωσης και στην ίαση.