Ξεκινάμε με ένα γεγονός, που δεν πρέπει να αμφισβητούμε: Τα παιδιά έχουν ανάγκη ύπνου. Όταν ένα παιδί δεν κοιμάται καλά και αρκετά, δεν μπορεί να αναπτυχθεί σωστά, και η υγεία του δεν θα είναι στα καλύτερά της. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, οι μύες του παιδιού – μέσα σε αυτούς και η καρδιά – καταφέρνουν να ξεκουραστούν και να επανέλθουν στα φυσιολογικά τους επίπεδα.

Έχει επίσης αποδειχθεί ότι ο ύπνος ενισχύει την εγκεφαλική λειτουργία. Ενώ το παιδί κοιμάται, ο εγκέφαλος αποθηκεύει τις αναμνήσεις της ημέρας—πρακτικά, δηλαδή, ο ύπνος είναι ένα σημαντικό κομμάτι της απόκτησης γνώσεων. Επιπλέον, ένας καλός ύπνος βοηθά πολύ στην καλή συγκέντρωση, άρα και στις καλύτερες σχολικές επιδόσεις.

Πόσο ύπνο χρειάζεται το παιδί μου;

Είναι αποδεδειγμένο πως τα παιδιά χρειάζονται περισσότερες ώρες ύπνου από τους ενηλίκους. Τα βρέφη και τα πολύ μικρά παιδιά χρειάζονται 11-14 ώρες την ημέρα. Τα παιδιά 3-5 ετών, από 11 μέχρι 13 ώρες. Αν το παιδί σας είναι 6 έως 13 ετών, χρειάζεται 9-11 ώρες. Τέλος, όταν το παιδί σας μπει στην εφηβεία, έχει ανάγκη 8 με 10 ώρες ύπνου.

Τα παιδιά μικρότερης ηλικίας, όπως είναι λογικό, αναπληρώνουν τις επιπλέον ώρες ύπνου που χρειάζονται με μικρής διάρκειας ύπνους κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αυτή η συνήθεια σταματάει γύρω στο πέμπτο έτος, αλλά αν παρατηρήσετε ότι συνεχίζεται, μάλλον πρέπει να βάζετε το παιδί σας ύπνο νωρίτερα το βράδυ.

Είναι, επίσης, αρκετά συχνό πρόβλημα των γονιών να πείσουν το παιδί τους να πέσει για ύπνο. Ο καλύτερος τρόπος για να μπορέσει το παιδί σας να υιοθετήσει υγιεινές συνήθειες είναι να του μάθετε από νωρίς να μένει σταθερό σε μια ρουτίνα, ακόμα και τα Σαββατοκύριακα. Μπορεί να σας βοηθήσει το διάβασμα, με χαμηλό φωτισμό. Φροντίστε το υπνοδωμάτιο του παιδιού σας να είναι σκοτεινό, χωρίς ανοιχτές ηλεκτρονικές συσκευές που θα του αποσπάσουν την προσοχή, και να υπάρχει ησυχία ώστε να μπορέσει να χαλαρώσει. Επιπλέον, μια πολύ καλή ιδέα είναι να μάθετε στο παιδί σας ότι το κρεβάτι είναι μόνο για ύπνο—όχι μαθήματα, όχι φαγητό και όχι ηλεκτρονικά παιχνίδια.

Βέβαια, τα πράγματα μπορεί να είναι ακόμα πιο δύσκολα για τους εφήβους. Το βιολογικό τους ρολόι είναι προγραμματισμένο να τους κάνει να πέφτουν για ύπνο πιο αργά και να ξυπνούν αργοπορημένα το επόμενο πρωί. Και προσπαθήστε – όσο κάτι τέτοιο είναι δυνατό – να του θυμίζετε να κλείνει τις ηλεκτρονικές συσκευές πριν το κρεβάτι, καθώς μπορούν να καταστρέψουν τον ύπνο.

Το πιο σίγουρο σημάδι ότι το παιδί σας κοιμάται αρκετά είναι αν όντως το παίρνει ο ύπνος 15-30 λεπτά αφού πέσει στο κρεβάτι, και αν το πρωινό ξύπνημα είναι εύκολο και (σχετικά) ευχάριστο. Επίσης, αν βρίσκεται σε πιο μεγάλη ηλικία και κοιμάται ικανοποιητικά, δεν θα χρειάζεται να κοιμάται κατά τη διάρκεια της ημέρας, για παράδειγμα μετά το σχολείο.

Τις περισσότερες φορές, τα προβλήματα με τον ύπνο είναι τυπικά και εμφανίζονται στα περισσότερα παιδιά, άρα δεν πρέπει να ανησυχείτε πολύ. Μερικές φορές, όμως, μπορεί να υπάρχει όντως κάποια διαταραχή του ύπνου που πρέπει να αντιμετωπιστεί. Να προσέχετε για τα εξής σημάδια:

  • Έντονο ροχαλητό
  • Μεγάλες παύσεις ανάμεσα στις αναπνοές
  • Δυσκολία στην αναπνοή ενώ κοιμάται
  • Υπνοβασία
  • Επαναλαμβανόμενοι ή τακτικοί εφιάλτες
  • Βρέξιμο του κρεβατιού

Μία πιθανότητα που ανησυχεί, επίσης, τους γονείς είναι αυτή της διαταραχής ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας. Αυτό συμβαίνει κυρίως επειδή τα παιδιά αντιδρούν στην έλλειψη ύπνου με τον αντίθετο τρόπο από ό,τι οι ενήλικες—δηλαδή, εμφανίζουν συμπτώματα υπερκινητικότητας. Για να βεβαιωθείτε, πρέπει να μιλήσετε με τον παιδίατρό σας.