Μια νέα, κινδυνο-προσαρμοσμένη στρατηγική για την έναρξη του προσυμπτωματικού ελέγχου του καρκίνου του πνεύμονα σε πρώην βαρείς καπνιστές προτείνει ομάδα ερευνητών του Γερμανικού Κέντρου Έρευνας για τον Καρκίνο (DKFZ).

Αντί για ένα ενιαίο ηλικιακό όριο, οι επιστήμονες εισηγούνται ο έλεγχος να ξεκινά με βάση το πραγματικό επίπεδο κινδύνου, το οποίο εξαρτάται από το πόσα χρόνια έχουν περάσει από τη διακοπή του καπνίσματος.

Ο καρκίνος του πνεύμονα συχνά διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο, όταν οι θεραπευτικές επιλογές είναι περιορισμένες. Η αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης (LDCT) μπορεί να εντοπίσει τη νόσο νωρίτερα και μεγάλες μελέτες έχουν δείξει ότι μειώνει τη θνησιμότητα.

Γι’ αυτό και το καλοκαίρι του 2025, η Γερμανία ενέταξε τον προληπτικό έλεγχο με LDCT στο σύστημα υποχρεωτικής ασφάλισης για άτομα 50–75 ετών με υψηλή κατανάλωση καπνού, που καπνίζουν ακόμη ή έχουν διακόψει τα τελευταία δέκα χρόνια.

Το ερώτημα, όμως, παραμένει: είναι σωστό ο έλεγχος να ξεκινά για όλους τους πρώην καπνιστές στα 50 ή να αποκλείονται όσοι έχουν κόψει το κάπνισμα εδώ και περισσότερα χρόνια;

Για να απαντήσουν, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από τη βρετανική βιο-τράπεζα, που περιλάμβανε περισσότερους από 86.000 νυν και πρώην βαρείς καπνιστές ηλικίας 50–72 ετών.

Οι πρώην καπνιστές χωρίστηκαν σε ομάδες ανάλογα με τη διάρκεια από τη διακοπή του καπνίσματος. Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης καταγράφηκαν 2.109 περιστατικά καρκίνου του πνεύμονα.

Η μελέτη εισήγαγε την έννοια του "χρόνου καθυστέρησης κινδύνου": πόσα χρόνια αργότερα φτάνει ένας πρώην καπνιστής στο ίδιο επίπεδο κινδύνου με έναν ενεργό καπνιστή 50 ετών.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι όσο περισσότερα χρόνια έχουν περάσει από τη διακοπή, τόσο αργότερα αυξάνεται ξανά ο κίνδυνος. Έτσι, η προτεινόμενη ηλικία έναρξης του ελέγχου κυμαίνεται από τα 53 έως τα 67 έτη, ανάλογα με το ιστορικό καπνίσματος.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής της μελέτης, Χέρμαν Μπρένερ, τα ευρήματα υποστηρίζουν την ανάγκη για ευέλικτες και πιο δίκαιες κατευθυντήριες οδηγίες. Από τη μία πλευρά, πρώην καπνιστές με βαρύ ιστορικό δεν θα πρέπει να αποκλείονται πλήρως από τον έλεγχο· από την άλλη, η καθυστέρηση της έναρξης σε άτομα με μειωμένο κίνδυνο μπορεί να περιορίσει την άσκοπη ακτινοβολία, τα ψευδώς θετικά ευρήματα και την υπερδιάγνωση.

Η έρευνα ανοίγει τον δρόμο για ένα πιο στοχευμένο και αποτελεσματικό πρόγραμμα πρόληψης, προσαρμοσμένο στο ατομικό προφίλ κινδύνου κάθε πρώην καπνιστή.

Πηγές:
Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Η εμπιστοσύνη νικά τον σκεπτικισμό για τα εμβόλια [μελέτη]
Καρκίνος στο πάγκρεας: Nέα ανοσοθεραπεία έδωσε υποσχόμενα αποτελέσματα από κλινική δοκιμή
Εγκυμοσύνη: Οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου συνδέονται με κολπίτιδα [μελέτη]