Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η συχνότητα των υποτροπών σε ασθενείς με Πολλαπλή Σκλήρυνση (ΣΚΠ) μειώνεται έως και κατά 80%. Επιστήμονες του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Hamburg-Eppendorf (UKE) εντόπισαν πλέον τον λόγο γι’ αυτό το φαινόμενο και απέδειξαν για πρώτη φορά ότι ο εγκέφαλος ελέγχει και ρυθμίζει ενεργά τις φλεγμονές και το ανοσοποιητικό σύστημα.

"Στόχος μας ήταν να κατανοήσουμε πώς η εγκυμοσύνη ρυθμίζει την αυξημένη φλεγμονώδη δραστηριότητα της ΣΚΠ. Καταφέραμε να δείξουμε για πρώτη φορά ότι ο εγκέφαλος επιτηρεί ενεργά την κατάσταση του ανοσοποιητικού συστήματος και μπορεί να παρεμβαίνει ρυθμιστικά.

Ο νεοανακαλυφθείς αυτός μηχανισμός σηματοδότησης ανοίγει πολλά υποσχόμενες προοπτικές για νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις στη ΣΚΠ", δήλωσε ο επικεφαλής της επιστημονικής μελέτης που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Nature Immunology", Μάνουελ Φρίζε, διευθυντής του Ινστιτούτου Νευροανοσολογίας και Πολλαπλής Σκλήρυνσης του UKE.

Στην χρόνια αυτή νευρολογική νόσο, εσφαλμένα ενεργοποιημένα ανοσοκύτταρα μεταναστεύουν από το αίμα στον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό, προκαλούν φλεγμονές και βλάπτουν τα νευρικά κύτταρα, καταστρέφοντας ουσιαστικά τα μονωτικά καλύμματα των νευρικών ινών. Μακροπρόθεσμα, η Πολλαπλή Σκλήρυνση οδηγεί σε αυξανόμενες νευρολογικές αναπηρίες.

Το γεγονός ότι η φλεγμονώδης δραστηριότητα μειώνεται σημαντικά κατά την εγκυμοσύνη ήταν ήδη γνωστό. Προκειμένου να προστατευθεί το έμβρυο, το ανοσοποιητικό σύστημα της εγκύου καταστέλλεται, κάτι που έχει ευεργετική επίδραση σε φλεγμονώδεις παθήσεις όπως η ΣΚΠ.

Σύμφωνα με τα νέα ευρήματα, καθοριστικό ρόλο παίζει ο ανοσοκατασταλτικός αγγελιοφόρος GDF-15 (Growth/Differentiation Factor-15), ο οποίος απελευθερώνεται από το έμβρυο, όπως ανέφερε το πανεπιστημιακό νοσοκομείο του Αμβούργου σε σχετική ανακοίνωση.

Στη ΣΚΠ, τα επίπεδα του GDF-15 είναι επίσης αυξημένα, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο οργανισμός προσπαθεί να περιορίσει τη φλεγμονή. Ωστόσο, οι ερευνητές διαπίστωσαν με έκπληξη ότι ο υποδοχέας του GDF-15 δεν βρίσκεται σε ανοσοκύτταρα, αλλά αποκλειστικά σε νευρικά κύτταρα του εγκεφαλικού στελέχους.

Η διεθνής ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι εξειδικευμένα νευρικά κύτταρα του εγκεφαλικού στελέχους, ευαίσθητα στον GDF-15, συνδέονται με το συμπαθητικό νευρικό σύστημα – τμήμα του αυτόνομου νευρικού συστήματος που προετοιμάζει τον οργανισμό για στρες, κίνδυνο ή αυξημένη απόδοση.

Όταν ενεργοποιείται αυτή η οδός σηματοδότησης, ανοσολογικά όργανα όπως ο σπλήνας απελευθερώνουν αυξημένες ποσότητες του νευροδιαβιβαστή νοραδρεναλίνη. Το αποτέλεσμα είναι η αναστολή της ενεργοποίησης φλεγμονωδών ανοσοκυττάρων και η αποτροπή της εισόδου τους στο κεντρικό νευρικό σύστημα, δηλαδή στον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό.

Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι αυτή η ανοσοκατασταλτική δράση προέρχεται από έναν πολύ μικρό αριθμό νευρικών κυττάρων."Παρότι τα κύτταρα αυτά είναι ελάχιστα, μπορούν να καταστείλουν την ανοσολογική απόκριση σε τέτοιο βαθμό ώστε να μην διεισδύουν πλέον φλεγμονώδη κύτταρα στον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό", δήλωσε η πρώτη συγγραφέας της μελέτης, Γιάνα Ζόνερ.

Καθώς τα νευρικά κύτταρα που είναι κρίσιμα για τις διαδικασίες αυτές βρίσκονται εκτός του αιματοεγκεφαλικού φραγμού, η συγκεκριμένη οδός σηματοδότησης είναι ιδιαίτερα προσβάσιμη για θεραπευτικές εφαρμογές. Πολλά φάρμακα που δρουν στο κεντρικό νευρικό σύστημα αποτυγχάνουν, άλλωστε, επειδή δεν μπορούν να υπερβούν αυτό το φυσιολογικό φράγμα.

Σε προκλινικό μοντέλο σε ποντίκια, η ερευνητική ομάδα κατάφερε ήδη να ενισχύσει στοχευμένα αυτόν τον μηχανισμό προστασίας από τη ΣΚΠ, τόσο μέσω γονιδιακής θεραπείας όσο και με τη χορήγηση ανασυνδυασμένου GDF-15.

Και στις δύο περιπτώσεις, η δραστηριότητα της νόσου μειώθηκε σημαντικά ή ακόμη και αποτράπηκε πλήρως.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Η σωστή αναπνοή βοηθά τη μνήμη
Εμφυτεύσιμη συσκευή μειώνει τα συμπτώματα ανθεκτικής κατάθλιψης [μελέτη]
ECDC: Πόσο μειώνονται οι νοσηλείες από τον εμβολιασμό κατά γρίπης και CoViD [μελέτη]