Αξιοσημείωτη βελτίωση κρίσιμων γνωστικών λειτουργιών σε άτομα με ήπια γνωστική διαταραχή και επιβράδυνση της εξέλιξης προς τη νόσο Alzheimer, επέφερε η εφαρμογή Επαναλαμβανόμενου Διακρανιακού Μαγνητικού Ερεθισμού (rTMS) σε ασθενείς με ήπια νοητική διαταραχή.

Τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή μελέτη στο Εργαστήριο Νευροφυσιολογίας - Γνωστικής Νευροεπιστήμης του Τμήματος Βιοϊατρικών Επιστημών του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος, βελτίωσε σημαντικά τη μνήμη και τις εκτελεστικές λειτουργίες στα άτομα που δέχτηκαν τη διέγερση σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.

Ο διευθυντής του Εργαστηρίου, καθηγητής Φυσιολογίας στο Δι.Πα.Ε., Βασίλειος Παπαλιάγκας (φωτογραφία), μιλάει στο iatronet.gr για τα ως τώρα ευρήματα της εν εξελίξει μελέτης, τα οποία παρουσίασε ο ίδιος στο πρόσφατο 37ο Παγκόσμιο Συνέριο του Alzheimer Disease International στη Λυών.

rTMS

Ο Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισμός (TMS) είναι μια ανώδυνη, μη επεμβατική μέθοδος που χρησιμοποιείται ως εναλλακτική θεραπεία μεταξύ άλλων για την ημικρανία και τη μείζονα καταθλιπτική διαταραχή, ενώ μελετάται σε ερευνητικό επίπεδο η επίδρασή της σε άλλες νευρολογικές παθήσεις χωρίς επίσημη ένδειξη μέχρι σήμερα, μεταξύ αυτών η ήπια νοητική διαταραχή και η νόσος Alzheimer. 

"Κάνει τη λεγόμενη νευροτροποποίηση. Εφαρμόζει μαγνητικό πεδίο, το οποίο με βάση τους νόμους της φυσικής, του Φάραντεϊ, μετατρέπεται σε ηλεκτρικό πεδίο. Με τον ερεθισμό σε συγκεκριμένες περιοχές που παίζουν ρόλο σε αυτές τις νευρολογικές παθήσεις, μπορούμε να τροποποιήσουμε τα νευρωνικά δίκτυα σε αυτές και σε γειτονικές περιοχές", εξηγεί ο κ. Παπαλιάγκας. 

Η μελέτη 

Στην τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή μελέτη, ελεγχόμενη με εικονική διέγερση, συμμετείχαν αρχικά 36 ασθενείς με ήπια νοητική διαταραχή, με μέση ηλικία τα 68,4 έτη. Το 58% ήταν γυναίκες. Χωρίστηκαν σε δύο ομάδες - παρέμβασης και ελέγχου - και συμμετείχαν σε συνολικά 20 συνεδρίες σε διάστημα 4 εβδομάδων, δηλαδή κάθε εργάσιμη μέρα αυτού του χρονικού διαστήματος. Η ομάδα παρέμβασης δέχτηκε υψηλής συχνότητας rTMS, με στόχευση στον αριστερό ραχιαίο προμετωπιαίο φλοιό, ενώ η ομάδα ελέγχου δέχτηκε μηδενικό ερεθισμό. 

Τα αποτελέσματα έδειξαν όχι μόνο σταθεροποίηση, αλλά και βελτίωση κατά 2,1 μονάδες στη γενική γνωστική λειτουργία των ασθενών που δέχτηκαν τον ερεθισμό. Ειδικότερα είχαν σημαντική βελτίωση στη λεκτική μνήμη (στην ικανότητα να αποθηκεύουμε και να ανακαλούμε πληροφορίες που παίρνουμε μέσω λέξεων, προτάσεων, κειμένων) και στις εκτελεστικές λειτουργίες (στην ικανότητα εκτέλεσης κάποιων λειτουργιών, που συνδέονται και με τη συμπεριφορά). 

"Πρόκειται για πολύ σημαντική βελτίωση. Αν σκεφτεί κανείς ότι σε μια κλίμακα με μέγιστη τιμή το 30, το κατώφλι για την ήπια νοητική διαταραχή και τη νόσο Alzheimer είναι κάτω από το 20 προς το 18, η αύξηση κατά 2 και πλέον μονάδες κάνει σημαντική διαφορά", παρατηρεί ο καθηγητής. 

Τα οφέλη της παρέμβασης διατηρήθηκαν στους τρεις μήνες μετά τη θεραπεία και χωρίς να υπάρξουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες στους ασθενείς. Η μελέτη συνεχίζεται με ένταξη νέων ασθενών στο ίδιο πρωτόκολλο, αλλά και με ένα πρωτόκολλο συντήρησης στους αρχικούς ασθενείς, που δέχονται μια συνεδρία σε εβδομαδιαία βάση. Στόχος είναι να διαπιστωθεί για πόσο διάστημα διατηρούνται τα θετικά ευρήματα.

"Εξελίξεις στην επόμενη πεντετία"

«Τα ευρήματα της μελέτης δείχνουν πως η εφαρμογή Διακρανιακού Μαγνητικού Ερεθισμού σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου μπορεί να δράσει συμπληρωματικά με τη φαρμακευτική αγωγή, ελαττώνοντας το ρυθμό εξέλιξης της νόσου», επισημαίνει ο κ.Παπαλιάγκας, προσθέτοντας: «Είναι μια συμπληρωματική θεραπευτική μέθοδος που δεν έχει πάρει έγκριση ακόμη για αυτές τις νευρολογικές ασθένειες, όμως υπάρχει το παθοφυσιολογικό υπόβαθρο και τα αποτελέσματα μέσω της νευροτροποποίησης, καθώς η νόσος Alzheimer θεωρείται από πολλούς ως το λεγόμενο disconnection syndrome (σύνδρομο αποσύνδεσης), δηλαδή μια διακοπή της επικοινωνίας μεταξύ των νευρικών κυττάρων».

Ο ίδιος ευελπιστεί πως μέσα στην επόμενη πενταετία θα υπάρξουν θετικές εξελίξεις ως προς νέες ενδείξεις νευρολογικών ασθενειών. Τέλος, καλεί ασθενείς με ήπια νοητική διαταραχή που επιθυμούν να συμμετάσχουν στη μελέτη να επικοινωνήσουν με το Εργαστήριο και να εκδηλώσουν το ενδιαφέρον τους.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Επίσκεψη Γεωργιάδη στο Κέντρο Υγείας Μεγαλόπολης και στο Γενικό Νοσοκομείο Τρίπολης
ΕΟΔΥ: Ενίσχυση του συστήματος ετοιμότητας και απόκρισης σε υγειονομικές κρίσεις
1η ΥΠΕ: Η κατάσταση των 5 τραυματιών από την επίθεση του 89χρονου