Οι καρδιαγγειακές παθήσεις (ΚΑΝ) ευθύνονται για περίπου 1,7 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο, επηρεάζουν περίπου 62 εκατομμύρια ανθρώπους και δημιουργούν οικονομικό κόστος που υπερβαίνει τα 282 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Η έγκαιρη ανίχνευση και πρόληψη θα πρέπει να θεωρούνται μακροπρόθεσμες επενδύσεις στη βιωσιμότητα του συστήματος Υγείας.

Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτού του πιεστικού βάρους, τον Δεκέμβριο του 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δρομολόγησε το Σχέδιο της ΕΕ για την Ασφαλή Καρδιά.  Η πρόταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με τους υγειονομικούς ελέγχους αποτελεί βασικό στοιχείο του Σχεδίου.

Ένας έλεγχος Υγείας είναι ένα τακτικό ραντεβού με έναν πάροχο πρωτοβάθμιας περίθαλψης, όπου εξετάζονται βασικές πτυχές της καρδιακής και μεταβολικής υγείας (π.χ. αρτηριακή πίεση, χοληστερόλη, σάκχαρο αίματος και βάρος). Στόχος είναι η ανίχνευση πρώιμων ενδείξεων πιθανών κινδύνων για την υγεία και η καθοδήγηση για έγκαιρη πρόληψη ή θεραπεία. Εάν κάποιο από τα αποτελέσματα είναι εκτός του συνιστώμενου εύρους, ο πάροχος υγειονομικής περίθαλψης θα προτείνει ένα σαφές σχέδιο για την αντιμετώπισή του, το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής, θεραπεία και παρακολούθηση.

Οι έλεγχοι υγείας μπορούν να εφαρμοστούν στο πλαίσιο προγραμμάτων που καλύπτουν ολόκληρο τον πληθυσμό (όπως το "Προλαμβάνω" της Ελλάδας), ευκαιριακού ελέγχου (ως μέρος των αλληλεπιδράσεων μεταξύ του πολίτη και του συστήματος υγείας) και στοχευμένων προγραμμάτων ελέγχου.

Καρδιαγγειακές παθήσεις στην Ελλάδα

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου στη χώρα μας, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο συμβαίνουν 15.000 - 20.000 εμφράγματα- πολλά από αυτά θα μπορούσαν να έχουν προληφθεί με σωστή και έγκαιρη διάγνωση.

Από τον Φεβρουάριο του 2025, έχει ξεκινήσει το πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου καρδιαγγειακών νοσημάτων με αποστολή μηνυμάτων sms σε 5,2 εκατομμύρια πολίτες 30 - 70 ετών για δωρεάν εξετάσεις για τα καρδιαγγειακά, μέσω του προγράμματος "Προλαμβάνω" του υπουργείου Υγείας. 

Από την έναρξή του, πάνω από 2,5 εκατομμύρια άτομα έχουν υποβληθεί σε εξετάσεις σε όλα τα υποπρογράμματα, με περισσότερες από 500.000 εξετάσεις αίματος που σχετίζονται με καρδιαγγειακά νοσήματα και πάνω από 30.000 παραπομπές για αξιολόγηση στεφανιαίας νόσου. Το πρόγραμμα έχει αναγνωριστεί σε επίπεδο ΕΕ για τον καθορισμό ενός εθνικού μοντέλου για τη στρατηγική πρόληψης καρδιαγγειακών νοσημάτων, υπογραμμίζοντας ότι οι πολιτισμικές αλλαγές και οι αλλαγές νοοτροπίας είναι απαραίτητες για την προληπτική διαχείριση της υγείας

Η αξία των ελέγχων καρδιαγγειακής υγείας

Για να υποστηρίξει αυτή τη δυναμική και να ενισχύσει τη βάση δεδομένων, η Πλατφόρμα Καρδιαγγειακής Υγείας της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Ενώσεων (EFPIA) ανέθεσε στην Pricewaterhouse (PwC) μια ανεξάρτητη μελέτη για τη δημιουργία στοιχείων σχετικά με την αξία των καρδιαγγειακών ελέγχων υγείας και για να καθοδηγήσει την επόμενη φάση της πολιτικής δράσης. Η μελέτη παρέχει μια δομημένη και ολοκληρωμένη ανασκόπηση της κλινικής, οικονομικής και κοινωνικής αξίας των καρδιαγγειακών ελέγχων υγείας, βασιζόμενη σε πρόσφατη βιβλιογραφία και εμπειρία από προγράμματα στον πραγματικό κόσμο.

Στην έκθεση τονίζεται ότι η αξία των καρδιαγγειακών ελέγχων υγείας δεν εξαρτάται μόνο από τον προληπτικό έλεγχο, αλλά από τον προσεκτικό σχεδιασμό του προγράμματος, την αποτελεσματική παρακολούθηση και την ενσωμάτωσή του στις οδούς φροντίδας. Με αυτόν τον τρόπο, βοηθά στην εστίαση της δημόσιας συζήτησης προς τον τρόπο με τον οποίο οι έλεγχοι υγείας μπορούν να εφαρμοστούν για να αποφέρουν το μέγιστο όφελος.

Οι καλά σχεδιασμένοι έλεγχοι καρδιαγγειακής υγείας, ενσωματωμένοι σε ισχυρά συστήματα πρωτοβάθμιας περίθαλψης και συνδεδεμένοι με αποτελεσματική παρακολούθηση, μπορούν να αποτελέσουν ισχυρό μοχλό πρόληψης και σημαντικό παράγοντα για τη μείωση της καρδιαγγειακής θνησιμότητας σε ολόκληρη την ΕΕ, σύμφωνα με τους στόχους που ορίζονται στο Σχέδιο για την Ασφαλή Καρδιά.

Πρόσφατα, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας κα. Ειρ. Αγαπηδάκη, ομιλήτρια σε διαδικτυακή εκδήλωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων ανέφερε ότι:

«Το Εθνικό Πρόγραμμα 'Προλαμβάνω' αποτελεί μια ολοκληρωμένη προσπάθεια αλλαγής κουλτούρας. Στόχος μας δεν είναι μόνο να αυξήσουμε τις εξετάσεις πρόληψης, αλλά να δημιουργήσουμε ένα νέο οικοσύστημα υγείας με επίκεντρο την πρόληψη σε όλα τα στάδια της ζωής".

Ανέδειξε, παράλληλα, ως κρίσιμες προϋποθέσεις για την επιτυχία των πολιτικών πρόληψης τη σταθερή πολιτική βούληση, τη διατομεακή συνεργασία, τη διασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης και τη συστηματική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά «τα προγράμματα πρόληψης δεν μπορούν να βασίζονται σε αποσπασματικές παρεμβάσεις. Χρειάζονται μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ισχυρές υποδομές και διαρκή υποστήριξη».

Πηγές:
efpia.eu

Ειδήσεις υγείας σήμερα
"Μεταξά": Ανέλαβε καθήκοντα ο πρώτος σκύλος θεραπείας - Εντάσσεται ως σταθερός υγειονομικός "υπάλληλος" ΕΣΥ!
Άτμισμα και καρκίνος: Τι δείχνουν τα νέα επιστημονικά δεδομένα
Πιέσεις για εξορθολογισμό της λίστας με τα ΦΥΚ