Παρά τις γνωστές αδυναμίες του, ο δείκτης μάζας σώματος (Body-Mass-Index) παραμένει εδώ και δεκαετίες το βασικό εργαλείο της ιατρικής για την εκτίμηση των κινδύνων υγείας που σχετίζονται με το σωματικό βάρος.

Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine παρουσιάζει πλέον το OBSCORE, ένα μοντέλο βασισμένο στην τεχνητή νοημοσύνη, το οποίο φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο αξιολόγησης της παχυσαρκίας και των συνεπειών της.

Η ερευνητική ομάδα υπό τον Δρ. Kamil Demircan από το πανεπιστήμιο του Λονδίνου "Queen Mary" ανέπτυξε το νέο σύστημα αξιοποιώντας δεδομένα από σχεδόν 197.000 άτομα της βάσης δεδομένων UK Biobank με BMI άνω του 27.

Στόχος ήταν η πρόβλεψη του κινδύνου εμφάνισης 18 σοβαρών παθήσεων μέσα σε διάστημα δέκα ετών, μεταξύ των οποίων ο διαβήτης τύπου 2, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, η χρόνια νεφρική νόσος και η καρδιαγγειακή θνησιμότητα.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο δείκτης μάζας σώματος από μόνος του δεν αρκεί πλέον, καθώς άτομα με παρόμοιο δείκτη μπορεί να εμφανίζουν τελείως διαφορετικό επίπεδο κινδύνου για την υγεία τους.

Για τον λόγο αυτό, το OBSCORE λαμβάνει υπόψη πολλαπλούς παράγοντες, όπως εργαστηριακές εξετάσεις, προϋπάρχουσες ασθένειες, μεταβολικούς δείκτες, την αναλογία μέσης προς ύψος, ακόμη και την υποκειμενική αξιολόγηση της υγείας από τον ίδιο τον ασθενή.

Από την ανάλυση περισσότερων από 2.000 πιθανών παραμέτρων, οι επιστήμονες κατέληξαν σε ένα λειτουργικό μοντέλο 20 βασικών δεικτών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c), το ουρικό οξύ, η κρεατινίνη, η HDL χοληστερόλη, η υπέρταση, τα θωρακικά άλγη και τα προβλήματα αρθρώσεων.

Σύμφωνα με τη μελέτη, το OBSCORE παρουσίασε ιδιαίτερα υψηλή ακρίβεια στην πρόβλεψη κινδύνου για διαβήτη τύπου 2, χρόνια νεφρική νόσο και ουρική αρθρίτιδα.

Εντυπωσιακό θεωρείται το γεγονός ότι οι ασθενείς που ανήκαν στο υψηλότερο 20% κινδύνου εμφάνιζαν έως και 90 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης νεφρικής νόσου σε σχέση με εκείνους του χαμηλότερου 20%.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διαπίστωση ότι πολλοί ασθενείς υψηλού κινδύνου είχαν BMI μεταξύ 27 και 30, τιμές που συχνά δεν θεωρούνται ιδιαίτερα ανησυχητικές με βάση τα σημερινά κριτήρια.

Αυτό σημαίνει ότι το OBSCORE μπορεί να εντοπίσει άτομα με σοβαρό μεταβολικό ή καρδιαγγειακό κίνδυνο που μέχρι σήμερα περνούσαν απαρατήρητα.

Η μελέτη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω της σύνδεσής της με τις σύγχρονες θεραπείες παχυσαρκίας, όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη. Τα συγκεκριμένα φάρμακα θεωρούνται εξαιρετικά αποτελεσματικά, αλλά παραμένουν ακριβά και περιορισμένα σε διαθεσιμότητα.

Το OBSCORE προτείνεται ως εργαλείο που θα βοηθήσει τους γιατρούς να αποφασίζουν ποιοι ασθενείς έχουν πραγματικά μεγαλύτερη ανάγκη θεραπείας.

Ωστόσο, αρκετοί ειδικοί αντιμετωπίζουν το νέο μοντέλο με συγκρατημένη αισιοδοξία.

Ο καθηγητής Robert Kushner χαρακτήρισε την προσέγγιση "αναγκαία και καθυστερημένη", ενώ άλλοι επιστήμονες επισημαίνουν ότι για ορισμένα καρδιαγγειακά νοσήματα τα υπάρχοντα μοντέλα πρόβλεψης εξακολουθούν να λειτουργούν ικανοποιητικά.

Οι ίδιοι οι δημιουργοί του OBSCORE αναγνωρίζουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες και καθορισμός σαφών κλινικών ορίων πριν από την ευρεία εφαρμογή του.

Παρ’ όλα αυτά, θεωρούν ότι το μέλλον της αντιμετώπισης της παχυσαρκίας βρίσκεται πλέον σε πιο εξατομικευμένα και πολυπαραγοντικά μοντέλα αξιολόγησης και όχι αποκλειστικά στον BMI.

Το OBSCORE δεν φιλοδοξεί να καταργήσει τον δείκτη μάζας σώματος, αλλά να λειτουργήσει ως ένα πιο εξελιγμένο εργαλείο υποστήριξης αποφάσεων, ανοίγοντας τον δρόμο για μια πιο στοχευμένη και δίκαιη ιατρική προσέγγιση στην παχυσαρκία.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Γαλλία: Σε καραντίνα 1.700 άτομα σε κρουαζιερόπλοιο έπειτα από θάνατο συνεπιβάτη τους
Πώς επηρεάζει το κάπνισμα τα μάτια και την όραση
Μείωση οιστρογόνων: Φλεγμονή στο ήπαρ και αλλαγές στη χοληστερόλη αυξάνουν τον καρδιακό κίνδυνο