Ένας στους δέκα Έλληνες υπολογίζεται πως έχει κάποιου είδους θυρεοειδοπάθεια, ενώ στις γυναίκες το ποσοστό αγγίζει το 15%. Ο υποθυρεοειδισμός είναι η συνηθέστερη λειτουργική διαταραχή του αδένα, ενώ στις μορφολογικές διαταραχές οι όζοι είναι στη συντριπτική τους πλειονότητα καλοήθεις, και μόνο σε ένα ποσοστό 3% έχει πιθανότητα να εξελιχθεί σε καρκίνο. Σχεδόν σε όλες τις καταστάσεις υπάρχουν διαθέσιμα αποτελεσματικά θεραπευτικά "όπλα". 

Ο επίκουρος καθηγητής Ενδοκρινολογίας στο Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας, Γρηγόρης Ευφραιμίδης (φωτογραφία), μιλάει στο iatronet.gr για τα είδη παθήσεων του θυρεοειδούς και την θεραπευτική προσέγγιση κάθε μιας, ενώ εξηγεί γιατί είναι σε μεγάλο ποσοστό λανθασμένο να "ενοχοποιείται" ο υποθυρεοειδισμός για την πρόσληψη σωματικού βάρους. 

Ο ίδιος και άλλοι διακεκριμένοι επιστήμονες θα αναλύσουν όλα τα δεδομένα και θα λύσουν απορίες του κοινού, στη διάρκεια ενημερωτικής ημερίδας που θα διεξαχθεί την Κυριακή, 24 Μαΐου, στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Θυρεοειδούς (25 Μαΐου).

Είδη παθήσεων θυρεοειδούς

Οι παθήσεις του θυρεοειδούς διακρίνονται σε:

  • Μορφολογικές: Σε αυτές ανήκουν οι όζοι που αναπτύσσονται πάνω στον αδένα.
  • Λειτουργικές: Αφορούν τον ποσό των θυρεοειδών ορμονών που κυκλοφορούν στον οργανισμό μας. Υπερθυρεοειδισμός υπάρχει όταν αυτές είναι περισσότερες από τις φυσιολογικές, υποθυρεοειδισμός όταν είναι λιγότερες.

Υπερδιάγνωση στους όζους

Όπως επισημαίνει ο κ. Ευφαιμίδης, στην τεράστια πλειονότητά τους, οι όζοι του θυρεοειδούς είναι καλοήθεις καταστάσεις. "Όταν εμφανίζουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά στο υπερηχογράφημα και υπάρχει συγκεκριμένο ιστορικό σε κάποιους ανθρώπους, είμαστε υποχρεωμένοι να προχωρήσουμε περαιτέρω για να σιγουρευτούμε ότι δεν υποκρύπτει από πίσω κάποια κακοήθεια. Αλλά αυτό συμβαίνει σε ένα πολύ μικρό ποσοστό των όζων του θυρεοειδούς, μια πιθανότητα καρκίνου κοντά στο 3%", διευκρινίζει. 

Στην επιστημονική κοινότητα εξελίσσεται τα τελευταία χρόνια μια συζήτηση για το ενδεχόμενο υπερδιάγνωσης. "Λόγω της αυξημένης ευαισθησίας που έχουν τα μηχανήματά μας και των πολλών εξετάσεων που κάνουμε, διαγιγνώσουμε μια κατάσταση πολύ πιο συχνά απ΄ ό,τι παλιότερα", παρατηρεί και προσθέτει: "Ορισμένες φορές βρίσκουμε πράγματα που δεν έχουν καμία κλινική σημασία, δεν επηρεάζουν κατά κανέναν τρόπο την υγεία του ανθρώπου, αλλά τον επιβαρύνουν με εξετάσεις και επισκέψεις. Αυτό στο εξωτερικό αρχίζουν να το αντιστρέφουν, θα γίνει σιγά σιγά και στην Ελλάδα".

Υπερθυρεοειδισμός και υποθυρεοειδισμός

Ο υποθυρεοειδισμός έχει την ιδιαιτερότητα πως τα συμπτώματά του δεν είναι ειδικά και συχνά δεν προκαλούν την υποψία του γενικού γιατρού που θα παραπέμψει στον ενδοκρινολόγο. "Κάποιος μπορεί να είναι κουρασμένος γιατί δουλεύει πολύ, γιατί έχει πολύ στρες, ή γιατί έχει υποθυρεοειδισμό. Επίσης εξελίσσεται αργά, κάποιος το συνηθίζει και συνήθως η διαταραχή διαπιστώνεται μέσα από εξετάσεις ρουτίνας", σημειώνει ο επίκουρος καθηγητής και συμπληρώνει: "Αντίθετα, ο υπερθυρεοειδισμός εξελίσσεται πιο γρήγορα και κάνει πιο θορυβώδη συμπτώματα, οδηγώντας τον ασθενή στον γιατρό. Έχει χάσει κιλά παρόλο που τρώει, έχει νευρικότητα, τρέμουν τα χέρια του κι όλα αυτά εξελίσσονται μέσα σε 4-6 μήνες".

Μύθος η σχέση με το σωματικό βάρος

Συχνά ο υποθυρεοειδισμός "ενοχοποιείται" για την πρόσληψη σωματικού βάρους. Ο ενδοκρινολόγος διευκρινίζει ότι αυτός είναι κατά κύριο λόγο ένας διαδεδομένος μύθος, καθώς τα παραπάνω κιλά δεν μπορούν να αποδοθούν στον θυρεοειδή όταν αυτός είναι καλά ρυθμισμένος.

"Ναι μεν όποιος έχει υποθυρεοειδισμό και μάλιστα βαρύ, θα βάλει παραπάνω κιλά, όμως αυτά τα κιλά δεν είναι λίπος, είναι ως επί το πλείστον νερό, οίδημα, υγρά", εξηγεί και προσθέτει: "Επομένως, με το που θα αρχίσουμε τη θεραπεία και θα επανέλθει η φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς υπό θεραπεία, θα φύγουν αυτά τα υγρά και θα επανέλθουμε στα φυσιολογικά μας κιλά. Αν έχουμε να αποδώσουμε κάτι στον θυρεοειδή, αυτά είναι ελάχιστα. Μισό, ένα, δύο κιλά, όχι 15 και 20".

Συχνά αυτή η σύγχυση γίνεται όταν ο υποθυρεοειδισμός συμπίπτει με περιόδους που εκ των πραγμάτων υπάρχει αύξηση σωματικού βάρους, όπως η εμμηνόπαυση στις γυναίκες. 

Το αντίστροφο ισχύει με τον υπερθυρεοειδισμό και την απώλεια βάρους. "Μάλιστα έχουμε παράπονα από κάποιους που με το που ξεκίνησαν θεραπεία έβαλαν κιλά. Όντως έβαλαν, αλλά στην πραγματικότητα επανήλθαν στο βάρος που είχαν πριν εμφανίσουν υπερθυρεοειδισμό", παρατηρεί ο κ. Ευφραιμίδης.

Θεραπευτική αντιμετώπιση 

Η αντιμετώπιση γίνεται με φάρμακα μόνο στις λειτουργικές διαταραχές του θυρεοειδή: "Στον υποθυρεοειδισμό δίνουμε την ορμόνη που μας λείπει, στον υπερθυρεοειδισμό δίνουμε ένα χάπι που μπλοκάρει τη σύνθεση της ορμόνης που υπερπαράγεται. Και οι δύο θεραπείες είναι εύκολες και πολύ αποτελεσματικές", σημειώνει ο επίκουρος καθηγητής, διευκρινίζοντας πως στον υπερθυρεοειδισμό, όταν υπάρχει υποτροπή μετά τη διακοπή της θεραπείας, μπορεί να επιλεγούν πιο δραστικά μέτρα, όπως το ραδιενεργό ιώδιο και το χειρουργείο. 

Στις μορφολογικές διαταραχές (όζος, βρογχοκήλη, καρκίνος), δεν υπάρχει φαρμακευτική αντιμετώπιση που μπορεί να τις αντιστρέψει. "Στους όζους κάνουμε τη διερεύνηση και αν δούμε ότι υπάρχει κακοήθεια προχωρούμε σε χειρουργείο, ενώ στη βρογχοκήλη, που σημαίνει ότι ο θυρεοειδής μας έχει πολύ μεγαλύτερο από το φυσιολογικό μέγεθος, είτε έχει όζους είτε δεν έχει, εξατομικεύουμε και προχωράμε ή όχι σε χειρουργική αφαίρεση, ανάλογα με τα τοπικά φαινόμενα που προκαλεί, δηλαδή αν πιέζει δομές".

Καρκίνος θυρεοειδούς

Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, γύρω στο 95%, οι καρκίνοι του θυρεοειδούς είναι αντιμετωπίσιμοι και δεν θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή του ασθενούς, καθώς έχουν καλή πρόγνωση και εξελίσσονται εξαιρετικά αργά. "Στους ασθενείς που έχουν όζους και αγωνιούν για την περίπτωση να είναι καρκίνος, πάντα λέμε ότι έχουμε το περιθώριο να παρακολουθήσουμε πώς θα εξελιχθεί και να αποφασίσουμε αναλόγως, καθώς ακόμη κι αν είναι καρκίνος δεν θα αλλάξει η πρόγνωση αν χειρουργηθούν σήμερα ή σε μερικούς μήνες", διευκρινίζει ο κ. Ευφραιμίδης και συμπληρώνει: "Υπάρχουν κάποιες καταστάσεις που είναι πιο σύνθετες, αλλά έχουμε όπλα για το σύνολο σχεδόν των καρκίνων του θυρεοειδούς. Έχουμε το χειρουργείο, όπως και το ραδιενεργό ιώδιο, εκμεταλλευόμαστε δηλαδή το γεγονός ότι ο θυρεοειδής προσλαμβάνει το ιώδιο του οργανισμού για να συνθέσει τις ορμόνες, επομένως παίρνει και το ραδιενεργό ιώδιο, ουσιαστικά καταστρέφει ό,τι κύτταρα μείνουν πίσω μετά το χειρουργείο". 

Ημερίδα

Η ενημερωτική ημερίδα, που διοργανώνεται από το Επιστημονικό Τμήμα Θυρεοειδούς της Ελληνικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας και την Αντιδημαρχία Κοινωνικής Πολιτικής, Αλληλεγγύης και Δημόσιας Υγείας του Δήμου Θεσσαλονίκης, θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 24 Μαΐου 2026 στην Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης, Εθνικής Αμύνης 27, με ώρα έναρξης 11:00 π.μ.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Μάιος: Μήνας ενημέρωσης για την υπέρταση στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου
Μάιος: Μήνας ευαισθητοποίησης για το μελάνωμα - Πρόληψη και θεραπεία
Mετατροπή προχορήγησης σε ελεύθερη πώληση