Στο Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο Χίου πραγματοποιήθηκε η ημερίδα με θέμα «Το Δημογραφικό Πρόβλημα στην Ελλάδα: Χίος, Ψαρά, Οινούσσες: τα νησιά-σύνορα που δοκιμάζονται από το δημογραφικό», η οποία συνδιοργανώθηκε από το Ithaca Demographic Forum, το Ελληνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων και την Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής, υπό την αιγίδα του Δήμου Χίου. 

Στο επίκεντρο της ημερίδας βρέθηκαν οι δημογραφικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν η Χίος, τα Ψαρά, οι Οινούσσες και συνολικά η ελληνική περιφέρεια, με έμφαση στην υπογεννητικότητα, τη γήρανση του πληθυσμού, την ερήμωση απομακρυσμένων περιοχών και την ανάγκη άμεσων, συντονισμένων παρεμβάσεων. 

Δεν είναι μόνο ότι τα ζευγάρια στις περιφερειακές ενότητες γεννούν λιγότερο. Είναι ότι, σε πολλές περιπτώσεις, δεν υπάρχουν πια ζευγάρια αναπαραγωγικής ηλικίας για να κάνουν παιδιά. Με αυτή τη διαπίστωση, ο δημογράφος Βύρων Κοτζαμάνης, ομότιμος καθηγητής Δημογραφίας και διευθυντής ερευνών, έδωσε το στίγμα της δημογραφικής συρρίκνωσης που πλήττει τη Χίο, τα Ψαρά, τις Οινούσσες και συνολικά την ελληνική περιφέρεια.

Ο κ. Κοτζαμάνης επισήμανε ότι η Χίος αποτελεί «μικρογραφία της Ελλάδας», καθώς ο πληθυσμός συγκεντρώνεται κυρίως στην κεντρική ενότητα, ενώ ταυτόχρονα αποτυπώνεται καθαρά η διαφορά ανάμεσα στο κέντρο και στις απομακρυσμένες περιοχές. Όπως ανέφερε, ο μέσος όρος γεννήσεων και θανάτων στην Ελλάδα το 2024 ήταν 185 θάνατοι ανά 100 γεννήσεις. Στη Χίο, η σχετικά καλή εικόνα δεν οφείλεται σε υψηλότερη γεννητικότητα συνολικά καθώς στις απομακρυσμένες περιοχές έχουν μειωθεί δραματικά τα ζευγάρια που βρίσκονται σε ηλικία δημιουργίας οικογένειας και έχουν συγκεντρωθεί στον κεντρικό δήμο. 

Ο δήμαρχος Χίου Γιάννης Μαλαφής κινήθηκε στην ίδια κατεύθυνση με τον κ. Κοτζαμάνη και επεσήμανε το σημείο στο οποίο πρέπει να υπάρξει παρέμβαση, σημειώνοντας ότι «έχει ραγεί ο περιφερειακός κοινωνικός ιστός». Παράλληλα, ανέφερε ότι έχει αναπτυχθεί ένας «υδροκεφαλισμός», ο οποίος πρέπει να αντιμετωπιστεί με πολιτικές που θα επιτρέψουν σε ολόκληρο το νησί να ζήσει σε ισορροπία.

Στην ίδια εκδήλωση, ο βουλευτής Χίου της Νέας Δημοκρατίας Νότης Μηταράκης σημείωσε ότι η ημερίδα αναδεικνύει την εξωστρέφεια του νησιού και την ανάγκη να συζητηθεί ένα θέμα που αφορά όχι μόνο την ελληνική κοινωνία, αλλά και τις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες. 

Όπως ανέφερε, ζούμε σε μια εποχή τεκτονικών αλλαγών, όπου τα νέα παιδιά δεν ακολουθούν πλέον τα επαγγέλματα των παππούδων τους, επιλέγουν μικρότερες οικογένειες και στρέφονται κυρίως προς τις μεγάλες πόλεις, αντί της υπαίθρου. Ο βουλευτής Χίου του ΠΑΣΟΚ Σταύρος Μιχαηλίδης εξέφρασε την ανησυχία του για την έλλειψη ικανοποιητικών μέτρων μέχρι σήμερα, τονίζοντας ότι απαιτούνται περισσότερες δράσεις, πιο ουσιαστικές πολιτικές και σταθερές παρεμβάσεις, ώστε να αντιμετωπιστεί το δημογραφικό πρόβλημα που ήδη πιέζει τη νησιωτική και την ηπειρωτική Ελλάδα. 

Ο Αργύρης Γιαμάς, αντιδήμαρχος Χίου και πρόεδρος των τριτέκνων του νησιού, παρουσίασε τοπικά στοιχεία που δείχνουν τη συνεχή πληθυσμιακή μείωση. Όπως ανέφερε, από περίπου 130.000 κατοίκους πριν από τη Σφαγή της Χίου, ο πληθυσμός του νησιού έχει μειωθεί στους 50.361 κατοίκους, ενώ στις Οινούσσες και τα Ψαρά καταγράφονται μόλις 911 και 420 κάτοικοι αντίστοιχα. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη συρρίκνωση του μαθητικού πληθυσμού, σημειώνοντας ότι τα παιδιά στα νηπιαγωγεία της Χίου από 944 το σχολικό έτος 2020-2021 εκτιμάται ότι θα μειωθούν σε 761 το 2026-2027, δηλαδή κατά 19,38%. 

Ο ιστορικός Μιχαήλ Βαρλάς, ειδικός συνεργάτης του Δήμου Χίου, επισήμανε από την πλευρά του ότι η έντονη εποχική μεταβολή του πληθυσμού στη Χίο, με περίπου 40.000 κατοίκους τον χειμώνα και έως 130.000 το καλοκαίρι, δυσκολεύει σημαντικά τη διαχείριση των πόρων και των υποδομών, καθώς οι ανάγκες αλλάζουν έντονα από περίοδο σε περίοδο. 

Ο Γιώργος Πατούλης, πρόεδρος του Ελληνικού Διαδημοτικού Δικτύου Υγιών Πόλεων και πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, παρουσίασε στοιχεία που καταδεικνύουν τη σταθερή συρρίκνωση του παραγωγικού και αναπαραγωγικού πυρήνα της χώρας. Μεταξύ αυτών ανέφερε ότι το 1970 αναλογούσαν 2,4 γεννήσεις ανά γυναίκα, ενώ το 2024 ο αντίστοιχος δείκτης διαμορφώθηκε στις 1,24 γεννήσεις ανά γυναίκα. Επισήμανε ότι το δημογραφικό αποτελεί εθνική πρόκληση που απαιτεί άμεσες και συντονισμένες παρεμβάσεις. 

Τόνισε, επίσης, ότι η υπογεννητικότητα συνδέεται με τη γήρανση του πληθυσμού, την αποδυνάμωση της παραγωγικής βάσης και την πίεση στα ασφαλιστικά και κοινωνικά συστήματα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για πολιτικές στήριξης των νέων οικογενειών, της μητρότητας και της περιφέρειας. Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά της, η Υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας, Έλενα Ράπτη, χαιρέτησε την ημερίδα, αναδεικνύοντας τη σημασία της συζήτησης γύρω από το δημογραφικό και την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές στήριξης της οικογένειας και της νέας γενιάς. 

Σε ξεχωριστή παρέμβασή του, ο Κωνσταντίνος Πάντος, γενικός γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής, στάθηκε στο ζήτημα της διαφύλαξης της γονιμότητας, επισημαίνοντας ότι η καθυστέρηση στην τεκνοποίηση καθιστά κρίσιμη την έγκαιρη ενημέρωση και πρόληψη. «Η ταχύτερα αυξανόμενη ηλικιακή ομάδα που κάνει ή προσπαθεί να κάνει παιδί είναι πλέον οι γυναίκες και τα ζευγάρια άνω των 40 ετών. Αυτό περιορίζει σημαντικά τις πιθανότητες να υπάρξει δεύτερο ή τρίτο παιδί, γιατί ο αναπαραγωγικός χρόνος δεν είναι ανεξάντλητος», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η σωστή ενημέρωση και η πρόληψη είναι καθοριστικές και υπενθύμισε την αξία της απλής εξέτασης ΑΜΗ για την πρόληψη. 

Ο γυναικολόγος Κωνσταντίνος Σφακιανούδης, εξειδικευμένος στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, σημείωσε ότι ο δυτικός τρόπος ζωής και η παραμονή στη «ζώνη άνεσης» έχουν απομακρύνει πολλά ζευγάρια από τη δημιουργία οικογένειας, όχι από αδιαφορία, αλλά επειδή οι προτεραιότητες, οι ρυθμοί και οι πιέσεις της καθημερινότητας έχουν αλλάξει. Τόνισε ότι χρειάζονται κατανόηση, σωστή ενημέρωση και στήριξη, ώστε η απόφαση για την απόκτηση παιδιού να είναι συνειδητή και κυρίως έγκαιρη και όχι όψιμη. 

Η πρόεδρος του Ithaca Demographic Forum, Ζωή Ηλιοδρομίτη, σημείωσε ότι το δημογραφικό δεν αφορά μόνο τους δείκτες γεννήσεων και θανάτων, αλλά το μέλλον των ίδιων των κοινωνιών. Τόνισε ότι τα νησιά-σύνορα έχουν αυξημένες ανάγκες σε υγεία, παιδεία, στέγαση, μεταφορές και στήριξη της οικογένειας, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη για συνεκτική και μακροπρόθεσμη δημογραφική πολιτική. 

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής, Μιχάλης Κουτσιλιέρης, ανέδειξε και την άλλη όψη του δημογραφικού, τη γήρανση του πληθυσμού. Όπως σημείωσε, η πρόοδος της ιατρικής και τα νέα φάρμακα έχουν συμβάλει στην παράταση του προσδόκιμου ζωής, με αποτέλεσμα να αυξάνεται σταθερά ο αριθμός των ανθρώπων άνω των 65 ετών. «Η κοινωνία οφείλει να βρει τους τρόπους ώστε οι άνθρωποι αυτοί, που είναι οι γονείς και οι παππούδες μας, να αντιμετωπίζονται με την αξιοπρέπεια και την περηφάνια που τους αρμόζει», τόνισε χαρακτηριστικά. 

Ιδιαίτερη ήταν και η παρουσία του ομότιμου καθηγητή Μαιευτικής-Γυναικολογίας του ΕΚΠΑ Γεωργίου Κρεάτσα, αντιπροέδρου της Ελληνικής Εταιρείας Παιδικής και Εφηβικής Γυναικολογίας, ο οποίος αναφέρθηκε στην ανάγκη ενημέρωσης για τα ζητήματα γονιμότητας σε κρίσιμες ηλικίες, όπως η εφηβεία. Η παρουσία του είχε ξεχωριστό συμβολισμό, καθώς συνδέεται με τη Χίο μέσω των Οινουσσών, απ' όπου κατάγεται. 

Στο πλαίσιο της επίσκεψης πραγματοποιήθηκε και μετάβαση στις Οινούσσες, όπου ο δήμαρχος κ. Δανιήλ ξενάγησε την αποστολή και ενημέρωσε τους συνδιοργανωτές για τις δημογραφικές προκλήσεις του νησιού. Την ημερίδα χαιρέτισε και τίμησε με την παρουσία του ο εκπρόσωπος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Χίου, Ψαρών και Οινουσσών κ.κ. Μάρκου, αιδεσιμολογιώτατος πατήρ Εμμανουήλ Τζιώτης, καθώς και ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Χίου Γιάννης Γεωργιάδης. 

Τον συντονισμό της ημερίδας είχαν ο φαρμακοποιός Γεώργιος Μαρής και η δημοσιογράφος Έλλη Σπυροπούλου. Η ημερίδα ανέδειξε την ανάγκη να ενωθούν οι δυνάμεις της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας, των φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της ίδιας της τοπικής κοινωνίας, ώστε να διαμορφωθούν οι οικονομικές, κοινωνικές, αναπτυξιακές και οραματικές προϋποθέσεις που θα δώσουν προοπτική στους νέους ανθρώπους, θα στηρίξουν τις νέες οικογένειες, θα ενισχύσουν την παραμονή των κατοίκων στα νησιά και στην περιφέρεια και θα συμβάλουν στην ανατροπή του αρνητικού ισοζυγίου γεννήσεων-θανάτων. 

Στο τέλος της ημερίδας, η κλινική εμβρυολόγος Θεοδώρα Γρίβα αναφέρθηκε στην εργαστηριακή τεχνική στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, επισημαίνοντας τη σημασία της εξειδικευμένης εργαστηριακής προσέγγισης για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων και την υποστήριξη των ζευγαριών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες τεκνοποίησης.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Κεφαλιές στο ποδόσφαιρο: Πόσο σχετίζονται με εμφάνιση άνοιας [μελέτη]
Το Ελληνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων πιστοποιήθηκε για τη νέα Φάση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Υγιών Πόλεων του Π.Ο.Υ.
Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας αναπτύσσει ψηφιακή πλατφόρμα διαλόγου για τους συλλόγους ασθενών