Του ανταποκριτή μας, Βασίλη Ιγνατιάδη

Μια δύσκολη εξίσωση με πολλούς αγνώστους καλούνται να λύσουν η κυβέρνηση και η Επιτροπή των ειδικών, καθώς οι αποφάσεις και οι εισηγήσεις τους, αντίστοιχα, ισορροπούν μεταξύ της ανάγκης σταδιακής επανεκκίνησης κάποιων δραστηριοτήτων και της διατήρησης του ελέγχου της πανδημίας. Η εικόνα σταθεροποίησης των κρουσμάτων και των "σκληρών" δεικτών θανάτων και διασωληνωμένων σε ελεγχόμενα επίπεδα, που παρουσιάζεται αυτό το διάστημα, είναι πολύ πιθανό να διαφοροποιηθεί προς το χειρότερο, ως αποτέλεσμα της επαναλειτουργίας σχολείων, αγοράς και όσων θα ακολουθήσουν.

Μιλώντας στο iatronet, τρεις καθηγητές του ΑΠΘ κάνουν τις δικές τους εκτιμήσεις, ενώ διατυπώνουν τις ανησυχίες τους για τον «άγνωστο Χ» αυτής της εξίσωσης, που είναι η πιθανή κρυφή διασπορά του μεταλλαγμένου βρετανικού στελέχους.

Κ. Τριανταφυλλίδης: "Φαίνεται πως υπάρχει κρυφή διασπορά"

"Με ανησυχούν τα 26 κρούσματα του βρετανικού στελέχους και κυρίως τα δύο ορφανά. Τα τελευταία δεν μπορούν να ιχνηλατηθούν, αυτό σημαίνει πως πιθανότατα υπάρχει κρυφή διασπορά", σημειώνει ο ομότιμος καθηγητής Γενετικής και Γενετικής του Ανθρώπου στο ΑΠΘ, Κωνσταντίνος Τριανταφυλλίδης (φωτογραφία) και προσθέτει: "Δύο είναι τα ενδεχόμενα: ή να έχει δημιουργηθεί αυτή η μετάλλαξη και στην Ελλάδα, ή -- το πιθανότερο - να έχει έρθει στην Ελλάδα από άλλη οδό και να κυκλοφορεί, όπως συνέβη σε 60 χώρες του κόσμου. Ιδιαίτερα αν τα άτομα που το έχουν είναι ασυμπτωματικά, μπορούν να το μεταδίδουν στην κοινότητα".

Το λεγόμενο βρετανικό στέλεχος είναι ένα από τα τέσσερα που κυκλοφορούν σε παγκόσμιο επίπεδο και είναι πιο μεταδοτικά από το κοινό στέλεχος. "Παρόλο που δεν είναι πιο παθογόνο αυτό το στέλεχος, παράγει μεγάλο ιικό φορτίο, με αποτέλεσμα να έχουν κατακλυστεί τα νοσοκομεία στη Βρετανία και χρησιμοποιούν ακόμα και ξενοδοχεία για τη νοσηλεία και τη θεραπεία ασθενών. Σε συνδυασμό και με τις χαμηλές θερμοκρασίες, που είναι ιδεώδεις για την μετάδοση του ιού, οι συνθήκες προκαλούν κάποια ανησυχία», αναφέρει ο κ. Τριανταφυλλίδης και συνιστά στους πολίτες μεγαλύτερη προσοχή από πριν. "Βλέπω εικόνες συνωστισμού στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη μετά το άνοιγμα της αγοράς, αλλά φαίνεται πως τηρούνται τα μέτρα σε γενικές γραμμές. Ελπίζω να το έχουμε πάρει το μάθημα και όχι όπως το καλοκαίρι και το φθινόπωρο που δεν προσέχαμε καθόλου. Αν τηρούμε το λεγόμενο σχέδιο ΧΑΜ (Χέρια, αποστάσεις, μάσκες) θα μπορέσουμε ίσως να ανοίξουμε κι άλλες δραστηριότητες", σημειώνει.

Δ. Σαρηγιάννης: "Καμπανάκι στα 100 κρούσματα με το νέο στέλεχος"

Το βρετανικό στέλεχος αποτελεί αστάθμητο παράγοντα στη μοντελοποίηση της επιδημιολογικής πορείας στη  χώρα, που πραγματοποιεί από την έναρξη της πανδημίας η ερευνητική ομάδα του καθηγητή Περιβαλλοντικής Μηχανικής του ΑΠΘ, Δημοσθένη Σαρηγιάννη (φωτογραφία). Ο συγκεκριμένος παράγοντας έχει αρχίσει να περιλαμβάνεται στους αλγόριθμους που προβλέπουν την εξέλιξη του επόμενο διαστήματος, αλλά τα σημερινά δεδομένα δεν επιτρέπουν μια ασφαλή εκτίμηση.

"Εκτιμούμε πως αν ο πραγματικός αριθμός των κρουσμάτων με το νέο στέλεχος στην Ελλάδα φτάσει στο 100 θα πρέπει να επαναξιολογήσουμε κάποιες επιλογές που έχουν να κάνουν με την επανεκκίνηση δραστηριοτήτων. Αν η σχέση επιβεβαιωμένων κρουσμάτων προς τα πραγματικά στην κοινότητα υπολογίζεται σε περίπου 1 προς 4 στο κοινό στέλεχος, αυτή φτάνει στο 1 προς 7 στο βρετανικό στέλεχος, λόγω υψηλότερης μεταδοτικότητας", παρατηρεί ο κ. Σαρηγιάννης, προσθέτοντας πως η γνώση είναι ελλιπής προκειμένου να προσδιοριστεί με ακρίβεια η πραγματική διασπορά από τα 26 ως τώρα επιβεβαιωμένα κρούσματα.

Ο ίδιος θεωρεί ως αρνητικό το γεγονός ότι 2 "ορφανά" κρούσματα με το νέο στέλεχος έχουν εντοπιστεί σε Αθήνα και Κρήτη, δηλαδή σε δύο μεγάλες δεξαμενές πληθυσμού, όπου υπάρχει υψηλός κίνδυνος μετάδοσης. Σε ό,τι αφορά τα 24 κρούσματα που προήλθαν από τις πύλες εισόδου της χώρας, δε ξέρουμε πόσο γρήγορα ανιχνεύτηκαν και μπήκαν σε καραντίνα πριν αρχίσουν να μεταδίδουν.

Αναφορικά με τη σημερινή επιδημιολογική εικόνα, ο κ. Σαρηγιάννης βλέπει μια φάση σταθεροποίησης με μια μικρή αυξητική τάση, η οποία εκτιμάται πως θα συνεχιστεί. "Το περιμέναμε να γίνει. Τα μοντέλα δείχνουν πως από μεθαύριο θα αρχίσει να φαίνεται μια αύξηση των κρουσμάτων, σε ελεγχόμενο κατ΄ αρχήν ρυθμό ,σε μια κλίση παρόμοια με αυτή που είχε στις αρχές Οκτωβρίου", σημειώνει και προσθέτει: "Προβλέπουμε ότι στο τέλος Ιανουαρίου θα φτάσουμε σε έναν αριθμό 670 - 700 κρουσμάτων καθημερινά, σε μέσο εβδομαδιαίο όρο με 35.000 τεστ".

Σε ό,τι αφορά τους "σκληρούς» δείκτες", ο καθηγητής διαπιστώνει μια ανάσχεση της τάσης μείωσης του αριθμού των διασωληνωμένων στις ΜΕΘ, στον αριθμό των περίπου 300 ασθενών, καθώς και μια μικρή αύξηση της φόρτισης στις νέες εισαγωγές στα νοσοκομεία. "Εκτιμούμε πως αυτή η τάση θα συνεχιστεί τις επόμενες δύο εβδομάδες, με τον αριθμό των διασωληνωμένων να μη πέφτει κάτω από το 300, ενώ ο αριθμός των θανάτων θα σταθεροποιηθεί στο χαμηλό των 20 ημερησίως κατά μέσο όρο", αναφέρει.

Από εκεί και πέρα, η εξέλιξη από τις αρχές Φεβρουαρίου θα εξαρτηθεί από τον βαθμό απελευθέρωσης κι άλλων δραστηριοτήτων, σε συνάρτηση και με άλλους παράγοντες, στους οποίους συμπεριλαμβάνεται και η επίδραση του μεταλλαγμένου στελέχους.

Στ. Λογοθετίδης: "Επιβραδύνεται ο ρυθμός μείωσης"

Τα στοιχεία των τελευταίων ημερών δείχνουν μια επιβράδυνση του ρυθμού μείωσης του επιδημικού φορτίου, όπως διαπιστώνει ο καθηγητής Νανοτεχνολογίας του ΑΠΘ, Στέργιος Λογοθετίδης (φωτογραφία), ο οποίος επεξεργάζεται το δικό του μοντέλο εξέλιξης της πανδημίας. "Το βλέπουμε κυρίως στον αριθμό των διασωληνωμένων, όπου παρατηρείται τις τελευταίες μέρες μια τάση σταθεροποίησης στον αριθμό γύρω στο 320, ενώ το προηγούμενο διάστημα μειωνόταν διαρκώς. Αυτή η τάση φαίνεται να μεταφέρεται από τη Βόρεια Ελλάδα προς τη Θεσσαλία και νοτιότερα, ενώ οι θάνατοι σταθεροποιούνται περίπου στον αριθμό 30", σημειώνει ο ίδιος και προσθέτει: "Κάτι πάει να δείξει αυτές τις μέρες το άνοιγμα των σχολείων. Το παρακολουθούμε. Από την Τρίτη, που είχαμε αποτελέσματα ενός κανονικού αριθμού τεστ, αρχίζει να φαίνεται. Το Σάββατο που θα έχουμε αποτελέσματα Παρασκευής, θα έχουμε καλύτερη εικόνα, ενώ από την ερχόμενη εβδομάδα θα αρχίσει να φαίνεται και η επίπτωση της επαναλειτουργίας της αγοράς".

Ο κ. Λογοθετίδης θεωρεί πιθανή μια αύξηση των κρουσμάτων το επόμενο διάστημα, επισημαίνοντας πως κάθε άνοιγμα δραστηριότητας αφήνει το δικό της αποτύπωμα στη διασπορά. "Είναι μια δυναμική διαδικασία, η οποία θα συνεχιστεί μέχρι τα τέλη του Φεβρουαρίου. Διαπιστώνουμε πως η κυβέρνηση κάνει σταθερά βήματα και προχωράει στο επόμενο αφού πρώτα αποτιμήσει τις επιπτώσεις του πρώτου. Δεν κάνει τολμηρές κινήσεις", σημειώνει και καταλήγει: "Στην εξίσωση προστίθεται και ανησυχία για το βρετανικό στέλεχος, και κυρίως για τα 'ορφανά' κρούσματα. Ευελπιστώ, όμως, πως σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον, όπως αυτό που βιώνουμε αυτό το διάστημα, θα μπορέσουμε να ελέγξουμε καλύτερα και το νέο στέλεχος".