Απαντήσεις στις αγωνίες των Ελλήνων καταναλωτών για την αυθεντικότητα αγροτικών προϊόντων, όπως το ελαιόλαδο ή το μέλι, και τη σχέση τους με την υγεία, επιχειρούν να δώσουν ερευνητές του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθήνας (ΕΚΠΑ).

Αξιοποιώντας σύγχρονα μοντέλα και μεθόδους, επιχειρούν να ενισχύσουν τη γνώση σε θέματα ταυτοποίησης αγροτικών προϊόντων και επιβεβαίωση των θεωριών περί ωφέλειάς τους στον ανθρώπινο οργανισμό.

Το θέμα συζητήθηκε σε πρόσφατη ανοικτή ημερίδα εργασίας (workshop) για το Κέντρο Αριστείας του ΕΚΠΑ "Αγροδιατροφή και Αυθεντικότητα Τροφίμων", η οποία πραγματοποιήθηκε στο αμφιθέατρο "Άλκης Αργυριάδης".

Σκοπός της ημερίδας ήταν η παρουσίαση της διεπιστημονικής πρωτοβουλίας για το Κέντρο Αριστείας, των στόχων που έχουν τεθεί, καθώς και η συζήτηση για την οργάνωση, τη δομή, τη στρατηγική και τη βιωσιμότητα του.

Δέκα ερευνητικές ομάδες του ΕΚΠΑ από τα Τμήματα Χημείας, Φαρμακευτικής, Βιολογίας, Ιατρικής, Γεωλογίας και Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης, που δραστηριοποιούνται σε σχετικούς τομείς με τους στόχους του Κέντρου Αριστείας, παρουσίασαν τις ερευνητικές τους δραστηριότητες και τις προτάσεις τους.

Οι ομάδες παρουσίασαν το έργο τους στην ανάπτυξη μεθόδων και την εφαρμογή τους:

  • Στην τεκμηρίωση της αυθεντικότητας τροφίμων εθνικής προτεραιότητας και στην ταυτοποίηση ποικιλιών.
  • Στον έλεγχο για νοθεία.
  • Στην ανάπτυξη και διαχείριση ηλεκτρονικών βάσεων δεδομένων περιεκτικότητας τροφίμων σε θρεπτικά συστατικά.
  • Στην καταγραφή και συστηματική μελέτη παραδοσιακών τροφίμων και συνταγών.
  • Στην ανάπτυξη νέων καινοτόμων τροφίμων και τη σχετική διαδικασία αδειοδότησης τους.
  • Στην ανάπτυξη νέων προϊόντων στη γεωργία (εδαφοβελτιωτικά, εντομοαπωθητικά και προϊόντα ηλιοπροστασίας).
  • Στην κοινωνική και οικονομική σημασία της αγροδιατροφής στην Ελλάδα διαχρονικά.

Οι επιστήμονες εστιάζουν στην τεκμηρίωση της διατροφικής αξίας και την ευεργετική δράση των τροφίμων εθνικής προτεραιότητας, καθώς και στις μελέτες διατροφικών συνηθειών των Ελλήνων καταναλωτών.

Αυθεντικότητα

Κατά τη διάρκεια της ημερίδας, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη και εφαρμογή μεθοδολογιών της αυθεντικότητας των τροφίμων με χρήση τεχνολογιών αιχμής omics, σε προϊόντα όπως τα γαλακτοκομικά, η φέτα, το μέλι, ο οίνος και το ελαιόλαδο.

Ιδιαίτερη συζήτηση έγινε για το βιοδραστικό περιεχόμενό τους, τον σχεδιασμό και την ανάλυση πειραματικών επιδημιολογικών μελετών απαραίτητων για την τεκμηρίωση των βιοδραστικών συστατικών του τροφίμων.

Συζητήθηκε το θέμα υποβολής αιτήσεων για τη σύνδεση τροφίμων με ισχυρισμούς υγείας και την αξιολόγηση τους από την Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA).

Τονίστηκε η ανάγκη για την υποστήριξη της Πολιτείας σε εθνικό αλλά και περιφερειακό και τοπικό επίπεδο για τη διαμόρφωση και χάραξη της πολιτικής στα αγροδιατροφικά προϊόντα και την προώθησή τους με βάση την τεκμηρίωση ποιότητας, αυθεντικότητας - μοναδικότητας και ισχυρισμών υγείας.

Υποστήριξη

Οι διοργανωτές αναφέρθηκαν και στην ανάγκη υποστήριξης κάθε ενδιαφερόμενου φορέα σε θέματα ανάπτυξης νέων καινοτόμων τροφίμων, συμπληρωμάτων διατροφής, ιατροτεχνολογικών ή/και προϊόντων περιποίησης, βασισμένων σε προϊόντα της ελληνική γης,  καθώς και παροχή εκπαίδευσης – κατάρτισης – ενημέρωσης σε σχετικά θέματα μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων, συνεδριών και εκδηλώσεων.

Η καταγραφή των προτάσεων των επιστημονικών ομάδων του ΕΚΠΑ είχε σαν σκοπό να διευρύνει την συμμετοχή στο Κέντρο Αριστείας ως ανοικτή διεπιστημονική και συμμετοχική ερευνητική δομή και να εμπλουτίσει τις θεματικές ειδικεύσεις και συνεργασίες

Ο πρύτανης του ΕΚΠΑ, καθηγητής Μελέτιος - Αθανάσιος Δημόπουλος (φωτογραφία πάνω), τόνισε, μεταξύ άλλων, τη βούληση του ΕΚΠΑ να συνδυάσει δυνάμεις σε τομείς αιχμής όπου ήδη μεμονωμένα μέλη ΔΕΠ ή ακαδημαϊκές μονάδες προσφέρουν σημαντικό έργο, καθιστώντας τα Κέντρα Αριστείας νησίδες εξωστρέφειας και προσφοράς έργου αιχμής προς όφελος της Κοινωνίας και της Οικονομικής Ανάπτυξης.