Οι εξαιρετικά ισχυρές συνθετικές ουσίες, τα νέα μείγματα ναρκωτικών και οι αλλαγές στα πρότυπα κατανάλωσης αποτελούν αυξανόμενη απειλή στην Ευρώπη.

Αυτό προκύπτει από την Ευρωπαϊκή Έκθεση για τα Ναρκωτικά 2024, η οποία παρουσιάστηκε σήμερα στη Λισαβόνα από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (ΕΚΠΝΤ).

Οι καταναλωτές μερικές φορές δεν γνωρίζουν τι παίρνουν "και έτσι εκθέτουν τον εαυτό τους σε μεγαλύτερους κινδύνους για την υγεία τους, συμπεριλαμβανομένης της δυνητικά θανατηφόρας δηλητηρίασης".

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, τουλάχιστον 6.392 θάνατοι στην ΕΕ το 2022 οφείλονται σε υπερβολική δόση ναρκωτικών. Τα οπιοειδή, συχνά σε συνδυασμό με άλλες ουσίες, ήταν ανιχνεύσιμα στα δύο τρίτα περίπου των περιπτώσεων. Σύμφωνα με την έκθεση, η ηρωίνη έπαιξε ρόλο σε περισσότερους από 1.800 θανάτους.

Σε λίγες μόνο δυτικές χώρες η πλειονότητα των θανατηφόρων υπερβολικών δόσεων σχετίζεται με ηρωίνη.

Ο συνδυασμός οπιοειδών με βενζοδιαζεπίνες αυξάνει ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο. Τα συνταγογραφούμενα υπνωτικά χάπια και τα ηρεμιστικά βρέθηκαν να ευθύνονται για την πλειονότητα των θανάτων από υπερβολική δόση σε αρκετές χώρες.

Η ταυτόχρονη ή διαδοχική χρήση δύο ή περισσότερων ψυχοδραστικών ουσιών είναι ευρέως διαδεδομένη.

Είτε πρόκειται για βενζοδιαζεπίνες με οπιοειδή είτε για κοκαΐνη με αλκοόλ, οι κίνδυνοι είναι μεγαλύτεροι και η βοήθεια, για παράδειγμα σε περίπτωση υπερδοσολογίας, δυσκολότερη.

Μία από τις προτεραιότητες του νέου Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA), ο οποίος ξεκινά τις εργασίες του στις 2 Ιουλίου, είναι η βελτίωση της παρακολούθησης αυτών των προτύπων πολυχρησίας.

Η ηρωίνη είναι το πιο συχνά καταναλισκόμενο παράνομο οπιοειδές.

Σε σύγκριση με τη Βόρεια Αμερική, τα συνθετικά οπιοειδή παίζουν σχετικά μικρό ρόλο, αλλά έχουν μεγάλη σημασία στις χώρες της Βαλτικής.

Συνθετική ηρωίνη

Υπάρχει επίσης αυξανόμενη ανησυχία για το θέμα αυτό σε άλλα κράτη - μέλη της ΕΕ. Το 2023, έξι από τα επτά νέα συνθετικά οπιοειδή στο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης (EWS) της ΕΕ ήταν νιταζένες. Ενίοτε πωλούνται ως "συνθετική ηρωίνη" και έχουν ανακαλυφθεί σε πλαστά φάρμακα.

Πέρυσι, η νιταζένη συνδέθηκε με απότομη αύξηση των θανάτων στην Εσθονία και τη Λετονία και με τοπικές ομάδες δηλητηριάσεων στη Γαλλία και την Ιρλανδία.

Το μεγαλύτερο μέρος της ηρωίνης που καταναλώνεται στην Ευρώπη προέρχεται από το Αφγανιστάν, όπου οι Ταλιμπάν επέβαλαν απαγόρευση της καλλιέργειας οπιούχου παπαρούνας και της παραγωγής οπίου τον Απρίλιο του 2022.

Τα στοιχεία της UNODC για το 2023 δείχνουν μια εκτιμώμενη μείωση κατά 95 % για το Αφγανιστάν σε σύγκριση με το 2022, αλλά η έκθεση αναφέρει ότι αυτό δεν έχει ακόμη αξιοσημείωτο αντίκτυπο στην κατάσταση της προσφοράς στην Ευρώπη.

Μια μελλοντική έλλειψη ηρωίνης θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη κατανάλωση συνθετικών οπιοειδών. Η Ευρώπη πρέπει να είναι καλύτερα προετοιμασμένη για τέτοιες "μετατοπίσεις της αγοράς".

Ποσότητες ρεκόρ κοκαΐνης κατασχέθηκαν στα κράτη μέλη της ΕΕ για έκτη συνεχή χρονιά: 323 τόνοι το 2022 (303 τόνοι το 2021). Οι ευρωπαϊκές κατασχέσεις ξεπερνούν πλέον εκείνες των Ηνωμένων Πολιτειών. Το Βέλγιο (111 τόνοι), η Ισπανία (58,3 τόνοι) και οι Κάτω Χώρες (51,5 τόνοι) αντιπροσωπεύουν το 68% του συνόλου.

Σύμφωνα με την έκθεση, η κοκαΐνη είναι το δεύτερο πιο συχνά αναφερόμενο παράνομο ναρκωτικό, τόσο μεταξύ των ατόμων που εισέρχονται για πρώτη φορά σε θεραπεία για τα ναρκωτικά (29.000 το 2022) όσο και στις επείγουσες εισαγωγές σε νοσοκομεία.

Θάνατοι

Το ναρκωτικό θεωρείται επίσης ότι εμπλέκεται περίπου στο ένα πέμπτο των αναφερόμενων θανάτων από υπερβολική δόση το 2022, συχνά μαζί με άλλες ουσίες. Η κοκαΐνη χρησιμοποιήθηκε από περίπου τέσσερα εκατομμύρια Ευρωπαίους ενήλικες (ηλικίας 15 έως 64 ετών) πέρυσι.

Το 2023, το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης της ΕΕ έλαβε αναφορές για εννέα νέα κανναβινοειδή, τέσσερα από τα οποία ήταν ημισυνθετικά. Το πιο συχνά ανιχνευόμενο ημισυνθετικό κανναβινοειδές είναι η εξαϋδροκανναβινόλη (HHC). Υπήρξαν αναφορές δηλητηρίασης, μεταξύ άλλων σε παιδιά που είχαν καταναλώσει βρώσιμα που περιείχαν HHC.

Εκτιμάται ότι περίπου το 8% (22,8 εκατομμύρια) των Ευρωπαίων ενηλίκων έχουν κάνει χρήση κάνναβης τους τελευταίους 12 μήνες.

Περίπου 92.000 άτομα εισήλθαν σε θεραπεία για προβλήματα με αυτήν το 2022, το οποίο αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο όλων των εισερχομένων σε θεραπεία.

Η κάνναβη ήταν επίσης η πιο συχνά αναφερόμενη ουσία από το νοσοκομειακό δίκτυο Euro-DEN Plus το 2022 και ανιχνεύθηκε στο 29% των περιπτώσεων οξείας δηλητηρίασης από ναρκωτικά.

"Η ευρωπαϊκή αγορά ναρκωτικών είναι ταχέως κινούμενη και ασταθής, τροφοδοτώντας τη βία και τη διαφθορά", δήλωσε η Ylva Johannson, Ευρωπαία Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων.

Τα ναρκωτικά έρχονται κυρίως μέσω των λιμανιών. Για την καταπολέμηση αυτού του φαινομένου ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Συμμαχία Λιμένων.

Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του ΕΚΠΝΤ, Franz Pietsch, επεσήμανε ότι η τελευταία έκθεση για τα ναρκωτικά είναι και η τελευταία που δημοσιεύει το ΕΚΠΝΤ πριν γίνει ο οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ναρκωτικά τον επόμενο μήνα.

Στη νέα της μορφή, θα συνεχίσει να είναι πολύ χρήσιμη για την καταπολέμηση των αιτιών και των συνεπειών της χρήσης ναρκωτικών.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Το ρινικό μικροβίωμα πιθανός διαγνωστικός βιοδείκτης για τη σηψαιμία
Ποιες τροφές είναι αφροδισιακές
'Αρειος Πάγος: Αντισυνταγματική η περικοπή στους μισθούς νοσοκομειακών γιατρών