Μια ομάδα με επικεφαλής ερευνητές στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Chalmers της Σουηδίας κατάφερε να εντοπίσει βιοδείκτες για τη νόσο Πάρκινσον στα πρώιμα στάδια της, πριν από την εκτεταμένη εγκεφαλική βλάβη. Οι βιολογικές διεργασίες αφήνουν μετρήσιμα ίχνη στο αίμα, αλλά μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Η ανακάλυψη αποκαλύπτει έτσι ένα παράθυρο ευκαιρίας που θα μπορούσε να είναι κρίσιμο για μελλοντική θεραπεία, αλλά και για την έγκαιρη διάγνωση μέσω εξετάσεων αίματος, οι οποίες θα μπορούσαν να αρχίσουν να δοκιμάζονται στην υγειονομική περίθαλψη εντός πέντε ετών.

Σε νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο npj Parkinson's Disease, ερευνητική ομάδα από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Chalmers και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Όσλο στη Νορβηγία, αναφέρει σημαντικά βήματα προς την έγκαιρη διάγνωση της νόσου του Πάρκινσον.

«Μέχρι να εμφανιστούν τα κινητικά συμπτώματα της νόσου του Πάρκινσον, το 50-80% των σχετικών εγκεφαλικών κυττάρων συχνά έχουν ήδη υποστεί βλάβη ή έχουν εξαφανιστεί. Η μελέτη αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τη διευκόλυνση της έγκαιρης αναγνώρισης της νόσου και την αντιμετώπιση της εξέλιξής της πριν αυτή φτάσει σε αυτό το σημείο», δήλωσε ο Ντάνις Άνβερ.

Στη μελέτη, οι ερευνητές επικεντρώθηκαν σε δύο διεργασίες που πιστεύεται ότι εμπλέκονται στην πολύ πρώιμη φάση της νόσου, η οποία μπορεί να διαρκέσει έως και 20 χρόνια σε ασθενείς με νόσο του Πάρκινσον πριν αναπτυχθούν πλήρως τα κινητικά συμπτώματα. Μία από τις διεργασίες είναι η επιδιόρθωση της βλάβης στο DNA του σώματος, η οποία είναι το ενσωματωμένο σύστημα των κυττάρων για την ανίχνευση και τη διόρθωση της βλάβης. Η δεύτερη είναι η απόκριση των κυττάρων στο στρες, μια αντίδραση επιβίωσης που ενεργοποιείται από απειλές, στην οποία τα κύτταρα δίνουν προτεραιότητα στην επιδιόρθωση και την προστασία διακόπτοντας τις κανονικές λειτουργίες.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μηχανική μάθηση και άλλες τεχνικές για να ανακαλύψουν ένα μοτίβο διακριτών γονιδιακών δραστηριοτήτων που συνδέονται με την επιδιόρθωση βλαβών του DNA και την απόκριση στο στρες σε ασθενείς στην πρώιμη φάση της νόσου του Πάρκινσον. Αυτό το μοτίβο δεν βρέθηκε ούτε σε υγιή άτομα ούτε σε διαγνωσμένους ασθενείς που είχαν ήδη συμπτώματα.

«Αυτό σημαίνει ότι έχουμε βρει ένα σημαντικό παράθυρο ευκαιρίας στο οποίο η ασθένεια μπορεί να ανιχνευθεί πριν εμφανιστούν τα κινητικά συμπτώματα που προκαλούνται από νευρική βλάβη στον εγκέφαλο. Το γεγονός ότι αυτά τα μοτίβα εμφανίζονται μόνο σε πρώιμο στάδιο και δεν ενεργοποιούνται πλέον όταν η ασθένεια έχει προχωρήσει περαιτέρω, καθιστά επίσης ενδιαφέρον να επικεντρωθούμε στους μηχανισμούς για την εύρεση μελλοντικών θεραπειών», δήλωσε η Annikka Polster.

«Στη μελέτη μας, επισημάναμε βιοδείκτες που πιθανώς αντανακλούν μέρος της πρώιμης βιολογίας της νόσου και δείξαμε ότι μπορούν να μετρηθούν στο αίμα. Αυτό ανοίγει το δρόμο για ευρείες εξετάσεις μέσω δειγμάτων αίματος: μια οικονομικά αποδοτική και εύκολα προσβάσιμη μέθοδο».

Στο επόμενο στάδιο, οι ερευνητές θα προσπαθήσουν να κατανοήσουν ακριβώς πώς λειτουργούν οι μηχανισμοί που ενεργοποιούνται στο πρώιμο στάδιο της νόσου και να αναπτύξουν εργαλεία που θα διευκολύνουν ακόμη περισσότερο την ανίχνευσή τους.

Εντός πέντε ετών, η ερευνητική ομάδα πιστεύει ότι οι εξετάσεις αίματος για την έγκαιρη διάγνωση της νόσου του Πάρκινσον θα μπορούσαν να αρχίσουν να δοκιμάζονται στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Μακροπρόθεσμα, ελπίζεται ότι η έρευνα θα συμβάλει επίσης στην ανάπτυξη φαρμάκων για την πρόληψη ή τη θεραπεία της νόσου.

 

Πηγές:
npj Parkinson's Disease,

Ειδήσεις υγείας σήμερα
"Παπαγεωργίου": Ποια είναι η κατάσταση των δύο τραυματιών οπαδών του ΠΑΟΚ
Συμβουλές για να μεγαλώνετε με υγεία
Χατζηκώστα Ιωαννίνων: Παραιτείται το μέλος του ΔΣ που ζήτησε σύλληψη γιατρού