Νέες επιστημονικές μελέτες ενισχύουν τη θεωρία ότι η νόσος Πάρκινσον μπορεί να ξεκινά όχι μόνο από τον εγκέφαλο αλλά και από το έντερο, μέσω αλληλεπίδρασης του ανοσοποιητικού συστήματος και του μικροβιώματος του εντέρου.
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Nature", ερευνητές έδειξαν ότι ποντίκια εμφάνισαν συμπτώματα παρόμοια με τη νόσο Πάρκινσον όταν τους εγχύθηκε στο έντερο η πρωτεΐνη άλφα-συνουκλεΐνη, η οποία είχε ληφθεί από εγκεφάλους ανθρώπων που είχαν πεθάνει από τη νόσο.
Η συγκεκριμένη πρωτεΐνη θεωρείται βασικός παράγοντας στην ανάπτυξη της πάθησης, καθώς εντοπίζεται σε παθολογικές συσσωρεύσεις μέσα στα νευρικά κύτταρα.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι μακροφάγα κύτταρα του εντέρου ενεργοποίησαν Τ-λεμφοκύτταρα, τα οποία στη συνέχεια μετανάστευσαν στον εγκέφαλο και επιτέθηκαν στους ντοπαμινεργικούς νευρώνες. Η καταστροφή αυτών των κυττάρων αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα της νόσου Πάρκινσον.
Παρότι ο ακριβής μηχανισμός παραμένει άγνωστος, οι ερευνητές εκτιμούν ότι ακόμη και μικρές ποσότητες λανθασμένα αναδιπλωμένων πρωτεϊνών μπορεί να πυροδοτούν μια αλυσιδωτή αντίδραση που οδηγεί στη νευροεκφύλιση.
Παράλληλα, δεύτερη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο "Nature Medicine" εξετάζει τον πιθανό ρόλο των βακτηρίων του εντέρου. Οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα κοπράνων από 464 άτομα, εκ των οποίων οι 271 έπασχαν από Πάρκινσον.
Η ανάλυση αποκάλυψε σημαντικές διαφορές στο μικροβίωμα των ασθενών σε σύγκριση με υγιείς ανθρώπους. Συνολικά 176 είδη βακτηρίων εμφανίζονταν είτε αυξημένα είτε μειωμένα στους ασθενείς, ενώ παρόμοιες διαφοροποιήσεις παρατηρήθηκαν και σε άτομα με γενετικές μεταλλάξεις υψηλού κινδύνου που δεν είχαν ακόμη εμφανίσει συμπτώματα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γονίδιο GBA1, το οποίο θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους γενετικούς παράγοντες κινδύνου για τη νόσο Πάρκινσον. Οι φορείς συγκεκριμένων μεταλλάξεων έχουν έως και 30 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι στο μέλλον ίσως καταστεί δυνατή η ανάπτυξη διαγνωστικών εξετάσεων μέσω ανάλυσης του μικροβιώματος, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα άτομα με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης Πάρκινσον.
Ωστόσο, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ερωτήματα, όπως το κατά πόσο οι αλλαγές στο έντερο αποτελούν αιτία ή συνέπεια της νόσου και με ποιον ακριβώς τρόπο τα βακτήρια επηρεάζουν τη νευροεκφύλιση.
Οι νέες μελέτες ενισχύουν την άποψη ότι η νόσος Πάρκινσον δεν αφορά αποκλειστικά τον εγκέφαλο, αλλά πιθανόν προκύπτει από μια σύνθετη αλληλεπίδραση μεταξύ νευρικού συστήματος, ανοσοποιητικού, γενετικών παραγόντων και μικροβιώματος του εντέρου.
Πηγές:
Nature Medicine
Ειδήσεις υγείας σήμερα
Νέα θεραπευτική προσέγγιση βελτιώνει την επιβίωση σε επιθετικό λέμφωμα
ΙΣΑ: Πρωτοβουλία για χρηματοδοτική στήριξη του ιατρικού κόσμου μέσω του Ταμείου Μικροπιστώσεων ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ
ΕΜΑ: Συνιστά επικαιροποίηση των εμβολίων κατά της CoViD, ώστε να στοχεύουν την παραλλαγή XFG