Αν νιώθετε διαρκώς εξαντλημένοι, σαν να έχετε αδειάσει από ενέργεια, και ακόμη και οι πιο απλές υποχρεώσεις σάς φαίνονται βουνό, τότε ίσως δεν πρόκειται απλώς για κούραση. Το burnout είναι κάτι βαθύτερο.
Αν και συχνά το συνδέουμε αποκλειστικά με τη δουλειά, στην πραγματικότητα μπορεί να επηρεάζει και να επηρεάζεται από πολλούς τομείς της ζωής μας, όπως τις σχέσεις, την υγεία και την αυτοεικόνα μας. Και το χειρότερο είναι ότι δεν το αντιλαμβανόμαστε πάντα εγκαίρως.
Τι είναι πραγματικά το burnout;
Το burnout περιγράφει μια κατάσταση σωματικής, συναισθηματικής και ψυχικής εξάντλησης. Συνοδεύεται από μειωμένο κίνητρο, χαμηλότερη απόδοση και μια σταδιακή αρνητική στάση απέναντι στον εαυτό μας ή και στους γύρω μας. Δεν θεωρείται επίσημη ιατρική διάγνωση, γι’ αυτό και συχνά περνά απαρατήρητο.
Burnout ή κατάθλιψη;
Τα δύο μπορεί να μοιάζουν, αλλά δεν είναι το ίδιο.
Το burnout συνήθως συνδέεται με ένα συγκεκριμένο περιβάλλον ή ρόλο, όπως η εργασία. Αν απομακρυνθείτε από την πηγή του στρες, για παράδειγμα με λίγες ημέρες άδειας, ίσως νιώσετε προσωρινή ανακούφιση. Στην κατάθλιψη, αντίθετα, τα συμπτώματα δεν μένουν πίσω όταν αλλάζει το περιβάλλον. Σας ακολουθούν παντού. Φυσικά, οι δύο καταστάσεις μπορούν να συνυπάρχουν. Αν τα συμπτώματα είναι έντονα ή παρατεταμένα, η αξιολόγηση από ειδικό είναι σημαντική.
Σημάδια ότι ίσως έχετε φτάσει στα όριά σας
Το burnout δεν εμφανίζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους, αλλά υπάρχουν κάποια συχνά μοτίβα:
Επίμονη κόπωση
Δεν πρόκειται για απλή κούραση μετά από μια γεμάτη ημέρα. Είναι ένα αίσθημα εξάντλησης που δεν φεύγει με τον ύπνο.
Απάθεια και κυνισμός
Αρχίζετε να αναρωτιέστε ποιο είναι το νόημα. Χάνεται η αίσθηση ικανοποίησης και όλα μοιάζουν μηχανικά.
Αλλαγές στη διάθεση
Ευερεθιστότητα, νευρικότητα, ένταση. Μικρές αφορμές μπορεί να προκαλούν δυσανάλογες αντιδράσεις.
Διαταραχές ύπνου και διατροφής
Μπορεί να κοιμάστε περισσότερο ή λιγότερο από το συνηθισμένο. Το ίδιο και με το φαγητό, είτε χάνεται η όρεξη, είτε γίνεται τρόπος εκτόνωσης.
Σωματικά συμπτώματα
Πονοκέφαλοι, πόνος στην πλάτη, γαστρεντερικές ενοχλήσεις. Το σώμα συχνά αντιδρά όταν το μυαλό πιέζεται για καιρό.
Τι οδηγεί στο burnout;
Συνήθως πρόκειται για παρατεταμένο στρες χωρίς επαρκή αποφόρτιση. Μερικοί παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο είναι:
*πολλές ώρες εργασίας και διαρκής διαθεσιμότητα
*δυσκολία στο να θέτετε όρια
*τελειομανία και υψηλές προσωπικές απαιτήσεις
*παράλληλοι στρεσογόνοι παράγοντες ζωής
Στη σύγχρονη καθημερινότητα, η τεχνολογία έχει κάνει τα όρια ακόμη πιο θολά. Η αίσθηση ότι πρέπει να είμαστε διαθέσιμοι συνεχώς εξαντλεί αθόρυβα.
Τα στάδια του burnout
Η εξουθένωση δεν συμβαίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Συνήθως εξελίσσεται σταδιακά:
*Φάση ενθουσιασμού: Υπάρχει κίνητρο, ενέργεια και διάθεση για υπέρβαση.
*Συσσώρευση στρες: Η κούραση εμφανίζεται περιστασιακά, αλλά την προσπερνάτε.
*Χρόνιο στρες: Ο ύπνος, η διάθεση και η ενέργεια αρχίζουν να επηρεάζονται σταθερά.
*Πλήρης εξάντληση: Το κίνητρο πέφτει αισθητά και οι καθημερινές υποχρεώσεις μοιάζουν δυσανάλογα δύσκολες.
*Κανονικοποίηση της εξάντλησης: Η εξουθένωση γίνεται η νέα κανονικότητα και τότε χρειάζονται συνειδητές αλλαγές για να ανατραπεί.
Πώς μπορείτε να ανακάμψετε
Το burnout μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την ποιότητα ζωής, αλλά δεν είναι μη αναστρέψιμο. Υπάρχουν πρακτικά βήματα που μπορούν να βοηθήσουν:
*Κάντε μικρά διαλείμματα μέσα στην ημέρα
*Ελέγχετε τακτικά πώς νιώθετε, σωματικά και συναισθηματικά.
*Θέστε σαφή όρια
*Δημιουργήστε μια σταθερή ρουτίνα για ύπνο, φαγητό και ξεκούραση
*Εξασκηθείτε στην ενσυνειδητότητα
*Κινηθείτε περισσότερο
*Επενδύστε σε πράγματα που σας γεμίζουν
*Ζητήστε βοήθεια από έναν ειδικό.
Ειδήσεις υγείας σήμερα
LIVE μετάδοση Λαπαροσκοπικής κολεκτομής
O Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός διοργάνωσε μεγάλη εθελοντική αιμοδοσία στο Αρσάκειο Ψυχικού
Η Βιοϊατρική δίνει έμφαση στην έγκαιρη διάγνωση, με ολοκληρωμένα CheckUp προληπτικών εξετάσεων