Σχεδόν το 48% των ηλεκτρονικών τσιγάρων που κυκλοφορούν στην Ευρώπη προέρχεται από μη κανονικές ή παράνομες πηγές, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του "Fraunhofer-Institut".

Η έρευνα ανέλυσε τις αλυσίδες εφοδιασμού, τα εμπορικά δίκτυα και τις χώρες προέλευσης των προϊόντων. Η συνολική αξία της παράτυπης αγοράς ηλεκτρονικών τσιγάρων εκτιμάται περίπου στα 6,6 δισ. ευρώ, ενώ προβλέπεται ότι μέχρι το 2030 θα αυξηθεί στα 10,8 δισεκατομμύρια ευρώ.

Τα προϊόντα που χαρακτηρίζονται ως μη κανονικά περιλαμβάνουν τόσο προϊόντα της γκρίζας αγοράς όσο και της μαύρης αγοράς.

Πρόκειται για συσκευές που παραβιάζουν εθνικούς φορολογικούς κανόνες, κανόνες επισήμανσης ή διαδικασίες έγκρισης, ή για προϊόντα των οποίων η προέλευση δεν μπορεί να εντοπιστεί με σαφήνεια. Από το σύνολο αυτό, περίπου το 35% συνδέεται άμεσα με παράνομο εμπόριο, ενώ περίπου το 13% αφορά ιδιωτικές εισαγωγές μη εγκεκριμένων ή αφορολόγητων προϊόντων.

Η κύρια πηγή παραγωγής ηλεκτρονικών τσιγάρων που εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η Κίνα.

Ιδιαίτερα σημαντικό κέντρο παραγωγής αποτελεί η πόλη Shenzhen, όπου παράγεται περίπου το 72% των κινεζικών ηλεκτρονικών τσιγάρων και βρίσκεται το 70% των εταιρειών που κατασκευάζουν συσκευές ατμίσματος.

Στην Ευρώπη, χώρες όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και το Βέλγιο λειτουργούν ως βασικοί κόμβοι διανομής για τη μεταφορά των προϊόντων στην υπόλοιπη ευρωπαϊκή αγορά. Παράλληλα, όλο και περισσότεροι καταναλωτές παραγγέλνουν απευθείας από ασιατικές πλατφόρμες μέσω διαδικτύου.

Η κατάσταση αυτή έχει σημαντικές οικονομικές συνέπειες. Οι κυβερνήσεις της Ευρώπης χάνουν κάθε χρόνο μεγάλα ποσά από φορολογικά έσοδα.

Μόνο στη Γερμανία, η απώλεια φορολογικών εσόδων το 2024 εκτιμήθηκε περίπου στα 119 εκατομμύρια ευρώ. Επιπλέον, οι νόμιμες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν έντονο ανταγωνισμό από φθηνότερα προϊόντα που εισάγονται παράνομα.

Οι ειδικοί επισημαίνουν επίσης τον ρόλο της εφοδιαστικής αλυσίδας. Πολλά προϊόντα αποστέλλονται προς την Ευρώπη μέσα σε απλές συσκευασίες ή μικρά δέματα που μοιάζουν με κοινά εμπορεύματα, γεγονός που δυσκολεύει τον εντοπισμό τους από τις τελωνειακές αρχές.

Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται μια παράλληλη αγορά αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ.

Παράλληλα με τα οικονομικά ζητήματα, υπάρχουν και σοβαρές ανησυχίες για τη δημόσια υγεία.

Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα περιέχουν συνήθως νικοτίνη, μια ουσία που προκαλεί έντονη εξάρτηση και μπορεί να επηρεάσει το καρδιαγγειακό σύστημα. Η χρήση τους έχει συνδεθεί με ερεθισμό των πνευμόνων, βήχα, δυσκολία στην αναπνοή και αυξημένο κίνδυνο φλεγμονών στους αεραγωγούς.

Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν εντοπιστεί χημικές ουσίες όπως βαρέα μέταλλα ή αρωματικές ενώσεις που μπορεί να προκαλέσουν μακροχρόνιες βλάβες στο αναπνευστικό σύστημα.

Ιδιαίτερα επικίνδυνα θεωρούνται τα προϊόντα που προέρχονται από παράνομες πηγές, επειδή δεν περνούν από ελέγχους ποιότητας και ασφάλειας. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να περιέχουν άγνωστες ή μη ελεγχόμενες ουσίες, αυξάνοντας τον κίνδυνο για την υγεία των χρηστών.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ένα πλήρες απαγορευτικό μέτρο για τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ενδέχεται να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την παράνομη αγορά.

Αντί αυτού προτείνουν ενιαίες ευρωπαϊκές ρυθμίσεις, σαφή κατηγοριοποίηση των προϊόντων, ψηφιακή ιχνηλασιμότητα των συσκευών και στενότερη συνεργασία με τις χώρες παραγωγής, ιδιαίτερα με την Κίνα, ώστε να περιοριστεί η εξάπλωση των παράνομων προϊόντων

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Υπουργείο Υγείας: Δωρεάν επιμορφωτικά προγράμματα για 12.000 επαγγελματίες Υγείας
AstraZeneca: Καινοτομία και βιωσιμότητα με επίκεντρο τον ασθενή
Το σώμα σου δεν ντρέπεται. Εσύ γιατί να ντραπείς;