Οι ανεπιθύμητες ενέργειες φαρμάκων στους ηλικιωμένους είναι συχνές, αλλά σε πολλές περιπτώσεις μπορούν να προληφθούν.

Η American Geriatrics Society έχει καταρτίσει έναν κατάλογο δυνητικά ακατάλληλων φαρμάκων (Potentially Inappropriate Medications – PIMs), προκειμένου να καθοδηγεί τους γιατρούς στη συνταγογράφηση για ηλικιωμένους ασθενείς.

Ωστόσο, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών από το Yale University που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "JAMA Internal Medicine", περίπου ένας στους 15 ηλικιωμένους στις Ηνωμένες Πολιτείες λαμβάνει τέτοιο φάρμακο κατά την έξοδό του από τα επείγοντα περιστατικά.

Μια διεπιστημονική ομάδα ειδικών έχει εκδώσει ειδικές συστάσεις για τα επείγοντα περιστατικά, γνωστές ως Geriatric Emergency Medication Safety Recommendations (GEMS-Rx), οι οποίες περιλαμβάνουν οκτώ κατηγορίες φαρμάκων που θα πρέπει να αποφεύγονται στους ηλικιωμένους ασθενείς.

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Marc Iscoe από το Τμήμα Επείγουσας Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Yale, ανέλυσε δεδομένα από σχεδόν 9 εκατομμύρια ασθενείς που επισκέφθηκαν τμήματα επειγόντων περιστατικών. Η μέση ηλικία των ασθενών ήταν 76 έτη, ενώ το 57,3% ήταν γυναίκες.

Τα δυνητικά ακατάλληλα φάρμακα συνταγογραφήθηκαν κατά την έξοδο από τα επείγοντα στο 6,5% των περιπτώσεων. Η συχνότητα μάλιστα μειωνόταν όσο αυξανόταν η ηλικία: από 8,3% σε άτομα 65-74 ετών σε μόλις 1,8% σε ασθενείς άνω των 95 ετών.

Οι πιο συχνές κατηγορίες ακατάλληλων φαρμάκων ήταν τα μυοχαλαρωτικά και τα αντιισταμινικά πρώτης γενιάς. Τα φάρμακα που συνταγογραφήθηκαν συχνότερα ήταν η μεθοκαρβαμόλη, η κυκλοβενζαπρίνη και η μεκλιζίνη.

Παρόμοια προβλήματα παρατηρούνται και στη Γερμανία. Εκεί χρησιμοποιείται η λεγόμενη Priscus‑Liste, η οποία περιλαμβάνει 177 δραστικές ουσίες που καλό είναι να αποφεύγονται σε ηλικιωμένους και πολυνοσηρούς ασθενείς.

Σύμφωνα με ανάλυση του Ειστημονικού Ινστιτούτου AOK, το 2022 8,3 εκατομμύρια ηλικιωμένοι ασφαλισμένοι έλαβαν τουλάχιστον μία φορά τέτοιο φάρμακο – δηλαδή περισσότεροι από τους μισούς ασφαλισμένους αυτής της ηλικιακής ομάδας.

Σε συνοδευτικό άρθρο στο JAMA Internal Medicine, ο Alexander T. Pham από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια και άλλοι ειδικοί προτείνουν τρόπους αντιμετώπισης του προβλήματος.

Μεταξύ αυτών είναι η χρήση ψηφιακών εργαλείων υγείας που ενσωματώνονται στους ηλεκτρονικούς ιατρικούς φακέλους και εντοπίζουν τη χρήση ακατάλληλων φαρμάκων, προτείνοντας εναλλακτικές θεραπείες ή προσαρμογές στη δοσολογία για ηλικιωμένους ασθενείς.

Ένα τέτοιο εργαλείο είναι το MedSafer, το οποίο έχει ήδη δείξει ότι μπορεί να μειώσει τη χρήση ακατάλληλων φαρμάκων σε ηλικιωμένους νοσηλευόμενους.

Ωστόσο, μια βασική πρόκληση παραμένει η εύρεση κατάλληλων εναλλακτικών θεραπειών.

Για τον σκοπό αυτό, η American Geriatrics Society έχει δημιουργήσει μια εκτενή λίστα με τεκμηριωμένες φαρμακευτικές και μη φαρμακευτικές εναλλακτικές λύσεις, ώστε να βοηθήσει τους γιατρούς των επειγόντων να αντικαθιστούν ή να διακόπτουν τέτοιες θεραπείες και να επιλέγουν ασφαλέστερες στρατηγικές για τους ηλικιωμένους ασθενείς.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
ΙΣΑ: Παράταση του προγράμματος ‘’Προλαμβάνω’’
Εξέταση PSA για τον προστάτη: Εξίσου αξιόπιστη με τη μαστογραφία (μελέτη)
Long COVID: Ποια βιταμίνη θα μπορούσε να προσφέρει ανακούφιση από τα συμπτώματα