"Έξυπνα" ρολόγια και άλλες φορετές συσκευές, αλγόριθμοι που διαβάζουν και αναλύουν σύνθετα δεδομένα μέσα σε δευτερόλεπτα, εφαρμογές καταγραφής στο κινητό, ηλεκτροκαρδιογράφημα στον καρπό και ένα alert που θα μας στείλει στον καρδιολόγο. Η ψηφιακή υγεία είναι κομμάτι της καθημερινότητας όχι μόνο των κλινικών γιατρών, ως εργαλείο υποστήριξης αποφάσεων, αλλά και των περισσότερων από εμάς ως μέσο παρακολούθησης παραμέτρων της υγείας μας.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) ήρθε να αλλάξει την παραδοσιακή σχέση γιατρού - ασθενή. Η εκπαίδευση και των δύο στην ορθή χρήση της μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο προσωποποιημένη ιατρική φροντίδα, ενώ και οι ίδιοι οι αλγόριθμοι μαθαίνουν να "διαβάζουν" το προφίλ και τις ανάγκες του κάθε χρήστη, παρέχοντας εξατομικευμένη πληροφορία. 

Το Πανευρωπαϊκό Συνέδριο Αρρυθμιών που διοργάνωσε πριν από λίγες μέρες στο Παρίσι η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Καρδιακού Ρυθμού (EHRA 2026) επικεντρώθηκε στην ικανότητα των wearables να καταγράφουν τις αρρυθμίες, στην ωριμότητα των αλγορίθμων να τις αναλύουν με αξιοπιστία και στην δυνατότητα του κλινικού ιατρού να χρησιμοποιεί τα δεδομένα για την υποστήριξη των αποφάσεών του. Ειδική έμφαση δόθηκε στην εκπαίδευση, τόσο των επαγγελματιών υγείας όσο και του κοινού στην ορθή χρήση της τεχνολογίας, την ερμηνεία των ενδείξεων, αλλά και την συμμετοχή του ασθενή στην πρόληψη και στη λήψη αποφάσεων που αφορούν την υγεία του.  

 

Ο Κωνσταντίνος Μπακογιάννης (φωτογραφία αριστερά), Reader στην Προσωποποιημένη Καρδιαγγειακή Ιατρική, Γ' Καρδιολογική Κλινική του ΑΠΘ, παρουσίασε τα πρώιμα δεδομένα της εκπαίδευσης ασθενών, μέσα από το Σχολείο Ασθενών που υλοποιεί η Κλινική τα τελευταία 4 χρόνια. Ο ίδιος μιλάει στο iatronet.gr για την ψηφιακή εγγραμματοσύνη των ασθενών, ενώ εξηγεί πώς εκπαιδεύονται τα ψηφιακά εργαλεία ώστε να προσαρμόζονται στο επίπεδο γνώσεων, αλλά και την προσωπικότητα του καθενός. Παράλληλα, ο διευθυντής της Κλινικής, καθηγητής Καρδιολογίας, Βασίλειος Βασιλικός (φωτογραφία δεξιά), αναφέρεται στην ανάγκη κατανόησης του ρόλου και των δυνατοτήτων της ΤΝ, ώστε αυτή να χρησιμοποιείται προς όφελος των ασθενών και της επιστήμης.

Δεδομένα και "παιχνιδοποίηση"

Στα σεμινάρια του Σχολείου Καρδιολογικών Ασθενών της Γ' Καρδιολογικής Κλινικής του ΑΠΘ, το κοινό ενημερώνεται για βασικές παθήσεις, όπως καρδιακή ανεπάρκεια και αρρυθμίες, λαμβάνει οδηγίες πρόληψης, σωματικής άσκησης και διατροφικής προσαρμογής, ενώ εκπαιδεύεται στη χρήση προηγμένων τεχνολογιών για την παρακολούθηση βιοδεικτών και για την συμμόρφωση στη θεραπεία.

Στην εξέλιξή τους, οι εφαρμογές υποστήριξης υγείας εκπαιδεύονται με τη σειρά τους για την παροχή εξατομικευμένης πληροφορίας, προσαρμοσμένης στο προφίλ του κάθε χρήστη. "Οι αλγόριθμοι πρέπει να μπορούν να ‘διαβάζουν’ την προσωπικότητα του χρήστη, τον βαθμό συμμόρφωσής του στη θεραπεία, το επίπεδο της γνώσης του, ενώ μέσω ερωτηματολογίων θα γνωρίζουν αν έχει υποστηρικτικό περιβάλλον. Οι εταιρείες κατανοούν αυτή την ανάγκη", αναφέρει ο κ. Μπακογιάννης, ο οποίος συμμετέχει σε ευρωπαϊκά έργα για την εκπαίδευση εφαρμογών. "Λέμε ως γενική αρχή πως η πίεση πρέπει να είναι κάτω από 14, όμως σε κάθε ασθενή αυτό μπορεί να διαφέρει. Για κάποιον που έχει και κάποια άλλη πάθηση μπορεί το ιδανικό να είναι στο 11", εξηγεί, και συμπληρώνει: "Επίσης, διατροφικά όλοι ξέρουμε τι πρέπει να τρώμε, όμως άλλη προσέγγιση χρειάζεται κάποιος εργένης μεγάλης ηλικίας που παραγγέλνει φαγητό και άλλη κάποιος/α που έχει τη σύζυγο ή τον σύζυγο που μαγειρεύει καθημερινά".

Στην ίδια κατεύθυνση, αυτό που στη γλώσσα των εφαρμογών ονομάζεται παιχνιδοποίηση (gamification) μπορεί να παρέχει δεδομένα ή κίνητρα επιβράβευσης με διαφορετική μορφή ανάλογα με την προσωπικότητα του χρήστη. "Για παράδειγμα, κάποιος εμπνέεται αν παίρνει την πληροφορία ότι έχει καλύτερη συμμόρφωση από το 60% των ανθρώπων του φύλου και της της ηλικίας του. Κάποιον άλλον δεν τον ενδιαφέρει αυτή τη πληροφορία, και προτιμά γραφήματα, όπου θα συμπληρώνει μόνος του την πορεία του", σημειώνει ο καρδιολόγος, προσθέτοντας: "Αυτά προσπαθούμε να προσεγγίσουμε στην εξέλιξη των εφαρμογών. Είναι ουσιαστικά ένας συνδυασμός Κοινωνιολογίας, Συμπεριφορικής Ψυχολογίας, Ιατρικής και Πληροφορικής".

ΤΝ προς όφελος των ασθενών και της επιστήμης

Η τεχνολογία είναι παρούσα και φέρνει επανάσταση μεταξύ άλλων στην άσκηση της ιατρικής. Η σύνδεση ψηφιακών μέσων και φυσικής κλινικής πρακτικής πρέπει να γίνει με τρόπο ώστε να εξυπηρετεί το κοινό καλό.

"Οφείλουμε να προσαρμοστούμε στη νέα πραγματικότητα, να καταλάβουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη και να τη χρησιμοποιήσουμε προς όφελος της επιστήμης και φυσικά των ασθενών μας", επισημαίνει ο καθηγητής Β. Βασιλικός, ο οποίος προήδρευσε στις συνεδρίες "Τεχνητή νοημοσύνη στον έλεγχο και την παρακολούθηση των αρρυθμιών" και στην κοινή συνεδρία ISHNE-EHRA "Καρδιακή φροντίδα στην εποχή της ψηφιακής καινοτομίας".

"Τα ψηφιακά μέσα μας δίνουν δεδομένα που μας βοηθούν να κάνουμε προσωποποιημένη πρόγνωση, ανάλογα με τον φαινότυπο του κάθε ασθενούς", υπογραμμίζει, προσθέτοντας: "πρέπει όλοι οι λειτουργοί Υγείας να είναι σωστά ενημερωμένοι, όπως και οι ασθενείς, ώστε να χρησιμοποιούνται αυτά τα εργαλεία κατά τον βέλτιστο τρόπο. Έτσι, θα εξοικονομείται χρόνος, θα γίνεται καλύτερη η επικοινωνία γιατρού - ασθενούς και θα βελτιώνεται η διαγνωστική και θεραπευτική μας ικανότητα".

Στην τετραμελή ομάδα της Γ' Καρδιολογικής Κλινικής, που βρέθηκε στο συνέδριο του Παρισιού συμμετείχαν επίσης οι Κώστας Τριανταφύλλου και Σωτήρης Χιώτης.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Το στρες στην εγκυμοσύνη δεν μένει στη μητέρα - Γράφει την "πρώτη σελίδα" της ζωής του παιδιού
Γεωργιάδης: Έρχεται νέο σύστημα για καινοτόμα φάρμακα κατά του καρκίνου στην Ελλάδα
Πολλές σπάνιες ασθένειες επηρεάζουν διαφορετικά τις γυναίκες και τους άνδρες