Τα γλυκαντικά και τα υποκατάστατα ζάχαρης ενδέχεται να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Αυτό επισήμανε ο καρδιολόγος Μάρκο Βιτκόφσκι από το Γερμανικό Καρδιολογικό Κέντρο του Charité στο πλαίσιο του ετήσιου συνεδρίου της Γερμανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (DGK) στο Μανχάιμ.

Ιδιαίτερα συχνά χρησιμοποιούμενες ουσίες, όπως η ερυθριτόλη και η ξυλιτόλη, βρίσκονται στο επίκεντρο υποψιών ότι ενδέχεται να ευνοούν την εμφάνιση καρδιαγγειακών επεισοδίων.

Στο υπόβαθρο των επισημάνσεων αυτών βρίσκεται η αυξανόμενη εξάπλωση της παχυσαρκίας, την οποία ο ειδικός χαρακτήρισε "παγκόσμια πανδημία". Στη Γερμανία, περίπου το 19% των ενηλίκων επηρεάζεται.

Η παχυσαρκία αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου για νοσήματα όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, η αθηροσκλήρωση και η αρτηριακή υπέρταση, αυξάνοντας έτσι την πιθανότητα εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου και πρόωρου θανάτου.

Κύριος παράγοντας θεωρείται η υψηλή κατανάλωση ζάχαρης, ιδιαίτερα μέσω αναψυκτικών με υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα, τα οποία προσφέρουν πολλές θερμίδες χωρίς να προκαλούν κορεσμό. Αντίστοιχα, ακόμη και φαινομενικά «υγιεινές» επιλογές, όπως ο χυμός πορτοκαλιού, περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης.

Σε αυτό το πλαίσιο, πολλοί καταναλωτές στρέφονται σε προϊόντα χαμηλών θερμίδων με γλυκαντικά. Ωστόσο, αυτά μπορεί να μην είναι τόσο αθώα όσο θεωρούνται. "Η αντικατάσταση της ζάχαρης με γλυκαντικά δεν είναι αυτομάτως ακίνδυνη για την υγεία", τόνισε ο Βιτκόφσκι.

Ο καρδιολόγος παρουσίασε δεδομένα από διαηπειρωτική μελέτη κοόρτης της "Cleveland Clinic", στην οποία εξετάστηκε η επίδραση των σακχαροαλκοολών. Σε πρώτη φάση, συμμετείχαν ασθενείς με στεφανιαία νόσο που υποβλήθηκαν σε καρδιακό καθετηριασμό.

Μέσω μεταβολομικής ανάλυσης, μετρήθηκαν διάφορα προϊόντα του μεταβολισμού και συσχετίστηκαν με μελλοντικά σοβαρά καρδιαγγειακά συμβάντα. Διαπιστώθηκε ότι υψηλά επίπεδα ερυθριτόλης στο αίμα συνδέονταν με αυξημένο κίνδυνο τέτοιων επεισοδίων.

Τα ευρήματα επιβεβαιώθηκαν και σε άλλες ομάδες ασθενών από τη Βόρεια Αμερική και τη Γερμανία, όπου επίσης παρατηρήθηκε αυξημένη συχνότητα σοβαρών καρδιαγγειακών συμβάντων σε άτομα με υψηλά επίπεδα ερυθριτόλης.

Πειραματικές μελέτες δείχνουν ότι η ερυθριτόλη ενδέχεται να αυξάνει την αντιδραστικότητα των αιμοπεταλίων, ενισχύοντας την τάση για σχηματισμό θρόμβων και, κατ’ επέκταση, τον κίνδυνο αγγειακής απόφραξης. Ακόμη και μετά από βραχυχρόνια κατανάλωση ροφήματος με ερυθριτόλη, παρατηρήθηκε αυξημένη ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων σε υγιή άτομα. Παρόμοια ευρήματα έχουν αναφερθεί και για τη ξυλιτόλη.

Τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι όχι μόνο τα τεχνητά γλυκαντικά, αλλά και οι "φυσικές" σακχαροαλκοόλες μπορεί να ενέχουν κινδύνους. Ωστόσο, οι επιδράσεις δεν είναι ίδιες για όλες τις ουσίες. Για παράδειγμα, μέχρι στιγμής δεν έχουν εντοπιστεί ενδείξεις καρδιαγγειακών επιπτώσεων για τη στέβια σε πειραματικά μοντέλα. Νεότερες μελέτες αναμένεται να αποσαφηνίσουν περαιτέρω τις διαφορές μεταξύ των διαφόρων γλυκαντικών.

Παρά τις επιμέρους αβεβαιότητες, η ανάγκη μείωσης της κατανάλωσης ζάχαρης θεωρείται αδιαμφισβήτητη. Ως πιθανό μέτρο δημόσιας υγείας εξετάζεται και η επιβολή φόρου στη ζάχαρη, με εμπειρίες από χώρες όπως το Μεξικό να δείχνουν μείωση στην κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών.

Στη Γερμανία, πρόσφατες αλλαγές στο σύστημα επισήμανσης Nutri-Score λαμβάνουν πλέον υπόψη και τα γλυκαντικά, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάσει τις καταναλωτικές επιλογές και τη σύσταση των προϊόντων.

Συνολικά, το βασικό μήνυμα είναι σαφές: για την προστασία της καρδιαγγειακής υγείας απαιτείται συνολική μείωση της κατανάλωσης γλυκών ουσιών. "Δεν πρέπει απλώς να αντικαθιστούμε τη ζάχαρη, αλλά να τη μειώνουμε συνολικά", κατέληξε ο ειδικός

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Υγιεινές τροφές που εύκολα τρώμε σε υπερβολικές ποσότητες
ΙΣΑ: Ικανοποίηση για την εξαίρεση προσωπικών γιατρών από τις κατ' οίκον επισκέψεις
"Innovation Meets Industry": Νέα πρωτοβουλία του ΣΦΕΕ για την καινοτομία στην Υγεία