Με καταχώρησή του στην ιστορική εφημερίδα "Νέα Αλήθεια", στις 3 Μαϊου του 1954, γιατρός ΩΡΛ, με εξειδίκευση στην Αμερική, που διατηρούσε ιατρείο στην οδό Αγίας Σοφίας στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, διαφήμιζε μεταξύ άλλων "πλαστικές εγχειρήσεις ρινός - ώτων", καθώς και χρησιμοποίηση νέου ειδικού μηχανήματος Audio-Meter (ακοομετρητής). 

"Η τοιαύτη διαφήμισις τυγχάνει αντιδεοντολογική, απαγορευομένη υπό του άρθρου 3 του Κώδικος Δεοντολογίας. Όθεν, παρακαλούμεν όπως μεριμνήσετε δια την τροποποίησιν της δια του Τύπου διαφημίσεώς σας εντός των πλαισίων της Δεοντολογίας", αναφέρεται σε επιστολή που του έστειλε τρεις μέρες μετά ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης, στην οποία επισυνάπτεται και το απόσπασμα της αντιδεοντολογικής διαφήμισης, κομμένο από την εφημερίδα. Το έγγραφο, που υπογράφουν ο τότε πρόεδρος του Συλλόγου Ι. Κοντούλης και ο γενικός γραμματέας Ν. Αναγνωστόπουλος, είναι ένα από τα 8.100 ιστορικά τεκμήρια ενός αιώνα που διέσωσε, οργάνωσε, ψηφιοποίησε και θέτει στη διάθεση της ιστορικής έρευνας η σημερινή διοίκηση του ΙΣΘ. 

"Δεν επρόκειτο απλώς για μια διαδικασία αρχειοθέτησης, επρόκειτο για μια πράξη διαφύλαξης της ιστορικής συνέχειας", τόνισε ο πρόεδρος του Συλλόγου, Νικόλαος Νίτσας, στη διάρκεια εκδήλωσης για την παρουσίαση του ιστορικού αρχείου, αναφερόμενος στο έργο, που αποφασίστηκε έπειτα από δική του πρωτοβουλία το 2024 με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 100 ετών από την ίδρυση του Συλλόγου. 

Τεκμήρια ιστορίας 

"Μέσα από το αρχείο διακρίνεται η ιστορία του Συλλόγου, της πόλης, της ιατρικής επιστήμης", ανέφερε η ιστορικός, υποψήφια διδάκτορας Ιστορίας της Ιατρικής και υπεύθυνη του Ιστορικού Αρχείου του ΙΣΘ,  Μαλαματένια Κατιρλιώτου (φωτογραφία), η οποία παρουσίασε ενδεικτικά έγγραφα - τεκμήρια μιας ιστορίας που υπερβαίνει τα 100 χρόνια.

Ανάμεσα σ΄ αυτά, ένα υπηρεσιακό σημείωμα του 1961 προς το Υγειονομικό Κέντρο Θεσσαλονίκης, για την ανανέωση άδειας οδήγησης της πνευμονολόγου - φυματιολόγου Αρίστης Ευνουχίδου Παγιατάκη, ενός ιστορικού προσώπου της πόλης. Όπως προκύπτει από έρευνα του δημοσιογράφου Βαγγέλη Πλάκα, που αποτυπώθηκε στο βιβλίο "Αρίστη Παγιατάκη - Η πρώτη", στις εκλογές του 1951, τις πρώτες στις οποίες οι γυναίκες είχαν το δικαίωμα και του εκλέγεσθαι, αναδείχτηκε πρώτη σε σταυρούς δημοτική σύμβουλος. Όμως δεν αναδείχτηκε στο αξίωμα της δημάρχου, γιατί ήταν γυναίκα. Άρθρο του νόμου όριζε ότι ως το 1953 το δικαίωμα του εκλέγεσθαι για τις γυναίκες αφορούσε μόνο τη θέση του δημοτικού και κοινοτικού συμβούλου, όχι του δημάρχου!

Τον Οκτώβριο του 1945, ο Ιατρικός Σύλλογος εκδίδει βεβαίωση αδειοδότησης για την ανασύσταση της Παιδιατρικής Κλινικής της Μαρίας Ζωγραφίδου. Η Κλινική της είχε λεηλατηθεί από τους Γερμανούς στη διάρκεια της κατοχής και η ίδια συνελήφθη και φυλακίστηκε γιατί περιέθαλψε Άγγλους αιχμαλώτους.

Σε τρία παραδείγματα πρακτικών συνεδριάσεων του Δ.Σ. που προβλήθηκαν: 

  • Το 1932 καταγράφει την ενίσχυση των δημοτικών συσσιτίων από τον Σύλλογο, μια πάγια τακτική του Συλλόγου.
  • Του 1950 αναφέρεται στις ενέργειες του Ιατρικού Συλλόγου που τίθεται αλληλέγγυος στην απεργία των ιατρών του ΙΚΑ.
  • Του 1955 καταγράφει τη διαμαρτυρία του Ιατρικού Συλλόγου στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για την θανατική καταδίκη του Κύπριου αγωνιστή Καραολή από τους Βρετανούς.

Σε έγγραφο του 1946 ο πρόεδρος του Συλλόγου αναφέρεται στο ζήτημα της επικείμενης ίδρυσης του νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ με τη δωρεά της ελληνοαμερικανικής οργάνωσης AHEPA. Την ίδια χρονιά αποστέλλεται επιστολή σε μέλος της Επιτροπής Μελέτης για την ίδρυση του Προμηθευτικού Συνεταιρισμού που ιδρύει ο Σύλλογος, ενώ μεταγενέστερο έγγραφο αναφέρεται στον κορεσμό των γιατρών της πόλης και προτείνει τον περιορισμό του αριθμού των εισακτέων φοιτητών ιατρικής, 50 στη Θεσσαλονίκη και 150 στην Αθήνα.

Ο μοναδικός Σύλλογος με οργανωμένο Ιστορικό Αρχείο

Η καθηγήτρια Ιστορίας της Ιατρικής, διευθύντρια του Μουσείου Ιστορίας της Ιατρικής του Τμήματος Ιατρικής ΑΠΘ, Νίκη Παπαβραμίδου, κλήθηκε πριν από λίγο καιρό μαζί με άλλους συναδέλφους της να μιλήσει σε εκδήλωση για την ιστορία του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, με βάση ιστορικά τεκμήρια. "Αισθάνθηκα πάρα πολύ περήφανη ως άτομο από τη Θεσσαλονίκη, γιατί ο μοναδικός Σύλλογος στην Ελλάδα που έχει ιστορικό αρχείο και μάλιστα πλήρες, είναι ο ΙΣΘ. Ο ΠΙΣ δεν ήξερε ούτε ποιος ήταν ο πρώτος πρόεδρός του", ανέφερε.

Χαρακτήρισε το Αρχείο ως ανεξάντλητη πηγή πληροφοριών για την ιατρική ως επιστήμη στην Ελλάδα και έκανε λόγο για μια ιστορία βασισμένη σε τεκμήρια, που πρέπει να ειπωθεί, μέσα από την έρευνα. 

Αίθουσα Θεμιστοκλή Σακελλαρίδη

Οι 8.100 κιτρινισμένες από το πέρασμα των χρόνων σελίδες τεκμηρίων διασώθηκαν, ψηφιοποιήθηκαν και ταξινομήθηκαν με τη συνδρομή διεπιστημονικής ομάδας, ενώ τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη του ψηφιακού αποθετηρίου ανέλαβε το Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά. Αυτές περιλαμβάνονται σε 53 βιβλία, που περιέχουν πρακτικά και αποφάσεις Γενικών Συνελεύσεων, Διοικητικών Συμβουλίων, Πειθαρχικών Συμβουλίων, εκθέσεις επί υποβαλλόμενων εφέσεων, εγγραφές, ετήσιες εισφορές και μητρώα μελών. 

"Το αρχείο υπερβαίνει τα όρια ενός επαγγελματικού φορέα και αγγίζει την ίδια την ιστορία της πόλης και της κοινωνίας της Θεσσαλονίκης", ανέφερε ο κ. Νίτσας, επισημαίνοντας πως ταυτόχρονα αποτυπώνει κάτι βαθύτερο, τη σχέση του ιατρικού σώματος με την κοινωνία. "Το αρχείο δεν καταγράφει μόνο γεγονότα, καταγράφει εποχές, κρίσεις, μεταβάσεις, κοινωνικές μεταβολές, τον τρόπο με τον οποίο η ιατρική κοινότητα ανταποκρίθηκε στις προκλήσεις κάθε περιόδου", επισήμανε.

Ιδιαίτερη θέση καταλαμβάνουν οι φάκελοι των μελών, που αποτυπώνουν την προσωπική διαδρομή του κάθε ενός. Αυτοί φυλάσσονται ως φυσικό αρχείο, στα ντουλάπια της αίθουσας εκδηλώσεων του ΙΣΘ στην Καλαμαριά, που μετονομάστηκε σε "Αίθουσα Θεμιστοκλή Σακελλαρίδη", προς τιμήν του συνιδρυτή και πρώτου προέδρου του Συλλόγου, το 1924. Τα κουτιά αποθήκευσης είναι κατασκευασμένα από κατάλληλο υλικό, ενώ από τα έγγραφα έχουν αφαιρεθεί μεταλλικά αντικείμενα όπως συνδετήρες και καρφίτσες που σκουριάζουν και προκαλούν φθορά.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
ΠΟΥ: Αισιοδοξία για την οριστική εξάλειψη της ελονοσίας
Ο ΕΜΑ ενέκρινε νέο φάρμακο που μειώνει τα τριγλυκερίδια σε ενήλικες με σύνδρομο οικογενούς χυλομικροναιμίας
Ο πρωινός ύπνος στους ηλικιωμένους ίσως συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο θανάτου