Τα τελευταία 25 χρόνια, ορισμένες χώρες έχουν υπερτριπλασιάσει τον πληθυσμό τους, ενώ άλλες έχουν δει απότομες μειώσεις που αναδιαμορφώνουν τις οικονομίες και τις κοινωνίες τους. Στα κράτη, όπου ο πληθυσμός συρρικνώνεται, ανήκει και η Ελλάδα καταλαμβάνοντας την 20η θέση με απώλειες στους κατοίκους της 4%.

Τα κράτη του Κόλπου πρωτοστατούν παγκοσμίως στην αύξηση του πληθυσμού

Ο Περσικός Κόλπος κυριαρχεί στις κατατάξεις ανάπτυξης — όχι όμως λόγω των υψηλών ποσοστών γεννήσεων.

Το Κατάρ ηγείται παγκοσμίως, με μια εκπληκτική αύξηση πληθυσμού 423%, από περίπου 594.000 άτομα έφτασε τα 3,1 εκατομμύρια κατοίκους. Ακολουθούν τα ΗΑΕ με αύξηση 250%, ενώ το Μπαχρέιν (+154%), το Κουβέιτ (+139%) και το Ομάν (+129%) κατατάσσονται επίσης μεταξύ των 10 κορυφαίων.

Αυτές οι αυξήσεις οφείλονται σχεδόν εξ ολοκλήρου στην εισαγόμενη μετανάστευση εργατικού δυναμικού. Τα μαζικά κατασκευαστικά έργα, η δύναμη του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και οι ευρύτερες προσπάθειες οικονομικής αναμόρφωσης των κρατών αυτών προσέλκυσαν εκατομμύρια ξένους εργαζόμενους στην περιοχή τις τελευταίες δύο δεκαετίες.

Εκτός του Κόλπου, οι ταχύτερα αυξανόμενοι πληθυσμοί συγκεντρώνονται στην υποσαχάρια Αφρική. Η Ισημερινή Γουινέα (+167%), ο Νίγηρας (+157%) και η Παπούα Νέα Γουινέα (+150%) συμπληρώνουν την πρώτη πεντάδα.

Επίσης, η  Αγκόλα (+140%), το Τσαντ (+127%), η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (+122%), το Μπουρούντι (+124%), η Ουγκάντα (+120%) και η Ζάμπια (+120%) υπερδιπλασίασαν τον πληθυσμό τους. Τα υψηλά ποσοστά γονιμότητας και η σταδιακή βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης έχουν διατηρήσει την ταχεία ανάπτυξη σε ολόκληρη την περιοχή.

Κατάρρευση του πληθυσμού της Ανατολικής Ευρώπης

Αντιθέτως, μεγάλο μέρος της Ανατολικής Ευρώπης βιώνει συνεχή μείωση του πληθυσμού. Η Βουλγαρία (-23%), η Λετονία (-22%), η Μολδαβία (-19%) και η Λιθουανία (-18%) έχουν χάσει περίπου το ένα πέμπτο ή και περισσότερο του πληθυσμού τους από το 2000.

Η Ουκρανία ξεχωρίζει με την πιο απότομη μείωση στο -33%, χάνοντας περίπου 16 εκατομμύρια ανθρώπους — από 48,7 εκατομμύρια που ήταν το 2000, το 2025 είχε περιοσιστεί ο πληθυσμός της στα 32,9 εκατομμύρια άτομα. Μαζί με μακροπρόθεσμους οικονομικούς παράγοντες, ο πόλεμος με τη Ρωσία έχει επιταχύνει τη μείωση του πληθυσμού της Ουκρανίας .

Το μοτίβο είναι συνεπές: μετά το άνοιγμα των συνόρων σε οικονομίες της Δυτικής Ευρώπης με υψηλότερους μισθούς, η μετανάστευση σε ηλικία εργασίας επιταχύνθηκε. Αυτό επιδείνωσε το ήδη χαμηλό ποσοστό γεννήσεων σε ολόκληρη την περιοχή, δημιουργώντας μια δημογραφική συμπίεση που έχει αφήσει πολλές από αυτές τις χώρες με γηράσκοντες, συρρικνούμενους πληθυσμούς.

Το Πουέρτο Ρίκο (-17%), η Ρουμανία (-16%) και η Σερβία (-13%) ακολουθούν παρόμοια πορεία. Ακόμη και μεγαλύτερες χώρες, όπως η Πολωνία (-5%) και η Ιαπωνία (-3%) είδαν μείωση του πληθυσμού τους, αν και με πιο μέτριους ρυθμούς σε σχέση με το μέγεθός τους. Η Ρωσία συμπληρώνει τη λίστα, με τον πληθυσμό της να μειώνεται κατά λίγο λιγότερο από 1% από το 2000.

Tο μέλλον του πληθυσμού στην Ελλάδα

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα αναμένεται να καταγράψει την 4η μεγαλύτερη μείωση πληθυσμού στην Ευρώπη έως το 2100. Ο πληθυσμός που μειώνεται συνεχώς, διαμορφώθηκε πέρσι στα 10,37 εκατομμύρια και εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει περαιτέρω στα 10,36 εκατ. το 2026.

Η πτωτική πορεία αποκτά χαρακτηριστικά δομικής κρίσης: ο πληθυσμός προβλέπεται να μειωθεί στα 10,2 εκατ. το 2030, να πέσει κάτω από τα 10 εκατ. έως το 2035, κάτω από τα 9 εκατ. μέχρι το 2055 και να περιοριστεί δραματικά, στα μόλις 7,2 εκατ. έως το τέλος του αιώνα. 

Η εικόνα «σκοτεινιάζει» περισσότερο, εάν προστεθούν και τα στοιχεία για τις γεννήσεις καθώς η υπογεννητικότητα επιδεινώνει περαιτέρω τη δημογραφική προβολή. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2024 γεννήθηκαν στην Ε.Ε. 3,55 εκατ. παιδιά, μειωμένα κατά 3,3%, με τον δείκτη γονιμότητας στο ιστορικά χαμηλό 1,34. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με ιδιαίτερα χαμηλές επιδόσεις, στο 1,24.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο συνολικός πληθυσμός της Ε.Ε. αναμένεται να κορυφωθεί το 2030 στα 453,3 εκατομμύρια και στη συνέχεια να υποχωρήσει κάτω από τα 400 εκατομμύρια έως το 2100.  

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Νέα θεραπεία για τον μεταστατικό καρκίνο των ωοθηκών
Το ιστορικό αρχείο του ΙΣΘ διασυνδέεται με φορείς της πόλης
"Cleaningans" και "σκουπιδομπάσκετ" στην αυλαία του Φεστιβάλ του ΕΕΣ