Η 7η Μαΐου, Παγκόσμια Ημέρα Μείωσης της Βλάβης, αποτελεί μια σημαντική υπενθύμιση σε όλους ότι η αντιμετώπιση των εξαρτήσεων, εκτός του ότι αποτελεί μία πρόκληση για τη δημόσια υγεία, είναι ουσιαστικά ζήτημα αξιοπρέπειας και ισότιμης πρόσβασης των εξαρτημένων ατόμων σε υπηρεσίες φροντίδας και υποστήριξης χωρίς αποκλεισμό.

Μείωση της Βλάβης: Ανθρωποκεντρική και επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση

Η Μείωση της Βλάβης αποτελεί διεθνώς μία ανθρωποκεντρική και επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση, που απευθύνεται σε ενεργούς χρήστες ψυχοδραστικών ουσιών που δεν είναι ενταγμένοι σε θεραπευτικά προγράμματα. Αποτελεί βασικό πυλώνα στην αντιμετώπιση των εξαρτήσεων και επικεντρώνεται ουσιαστικά στην κάλυψη των αναγκών των ενεργών χρηστών, παράλληλα με την φροντίδα που χρειάζονται για πολλαπλά ζητήματα. 

Η φιλοσοφία της Μείωσης της Βλάβης επικεντρώνεται στον περιορισμό των επιπτώσεων και αρνητικών συνεπειών της εξάρτησης, τόσο για το ίδιο το άτομο, όσο και για την κοινωνία. Στην Ελλάδα οι υπηρεσίες Μείωσης της Βλάβης παρέχονται μέσα από το Δίκτυο Άμεσης Πρόσβασης του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), όπου οι υπηρεσίες φτάνουν στους ανθρώπους εκεί όπου βρίσκονται, στο πεδίο, χωρίς προϋποθέσεις και αποκλεισμούς. 

Υπηρεσίες στο πεδίο

Οι υπηρεσίες Μείωσης της Βλάβης περιλαμβάνουν τη διανομή καθαρού υγειονομικού υλικού ασφαλούς χρήσης για την πρόληψη μεταδιδόμενων νοσημάτων, την εποπτευόμενη χρήση, την προαγωγή της υγιεινής, την παροχή πρώτων βοηθειών και επείγουσας ιατρονοσηλευτικής φροντίδας, την αντιμετώπιση της υπερδοσολογίας (overdose), την κάλυψη βασικών αναγκών, όπως σίτιση και στέγαση, καθώς και παροχή κινητοποίησης, συμβουλευτικής και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης. Παράλληλα, διασφαλίζεται η πρόσβαση σε υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για τη διασύνδεση με θεραπευτικά προγράμματα με στόχο την ένταξη στην θεραπεία.

Δημιουργία θεραπευτικής σχέσης

Πάνω απ’ όλα, η Μείωση της Βλάβης εστιάζει στη δημιουργία μίας ισχυρής θεραπευτικής σχέσης, φέρνοντας το άτομο σε επαφή με το σύστημα φροντίδας, αλλά και βάζοντας τις προϋποθέσεις, ώστε το άτομο να πραγματοποιήσει το επόμενο βήμα προς τη θεραπεία και την κοινωνική ενσωμάτωση.

Δίκτυο δομών ΕΟΠΑΕ

Ο Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων διαθέτει ένα εκτεταμένο δίκτυο 35 δομών Μείωσης της Βλάβης σε όλη τη χώρα. Σε αυτό το δίκτυο συμπεριλαμβάνονται 8 Κέντρα Ημέρας και δομές φιλοξενίας, 17 Κινητές Μονάδες Παρέμβασης Streetwork, 1 Υπνωτήριο, 2 Χώροι Εποπτευόμενης Χρήσης, 1 Ξενώνας Μεταβατικής Φιλοξενίας Αστέγων Χρηστών, 1 Μονάδα Άμεσης Βοήθειας και Υποστήριξης, 2 Μονάδες Υποδοχής και Θεραπευτικής Ένταξης, και 3 τηλεφωνικές γραμμές υποστήριξης σε 16 πόλεις σε όλη την επικράτεια. Με το ευρύ φάσμα των δομών και υπηρεσιών Μείωσης της Βλάβης του ΕΟΠΑΕ, καλύπτονται όλες οι ανάγκες των ενεργών χρηστών ανθρωποκεντρικά και ολιστικά σε όλη την χώρα.

Στοιχεία για το 2025

Τα στοιχεία για το 2025 αποτυπώνουν τον ουσιαστικό αντίκτυπο των υπηρεσιών Μείωσης της Βλάβης:

    • Οι Κινητές Μονάδες Παρέμβασης Streetwork πραγματοποίησαν 67.673 επαφές με 5.380 μοναδικούς ωφελούμενους, διανέμοντας 1.150.546 σύριγγες και 49.262 προφυλακτικά, ξεπερνώντας κατά πολύ τον στόχο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για 200 σύριγγες κατά άτομο ανά έτος.
    • Στα Κέντρα Ημέρας, 3.443 άτομα έλαβαν υπηρεσίες μέσα από 189.737 επισκέψεις, ενώ καταγράφηκαν 40.865 διανυκτερεύσεις στα Υπνωτήρια.
    • Στους Χώρους Εποπτευόμενης Χρήσης σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη εξυπηρετήθηκαν 2.564 μοναδικοί ωφελούμενοι, με 61.092 επισκέψεις για ασφαλή εποπτευόμενη χρήση. Εντός των ΧΕΧ σώθηκαν 238 ανθρώπινες ζωές, 85 με τη χορήγηση ναλοξόνης και 153 μέσω στενής παρακολούθησης.

 

  • Συνολικά με τη χορήγηση Ναλοξόνης σε όλη την χώρα ανατάχθηκαν 222 περιστατικά υπερδοσολογίας.
  • 540 άτομα παραπέμφθηκαν από τις υπηρεσίες Μείωσης της Βλάβης σε προγράμματα θεραπείας.
  • Συνολικά 4.491 άτομα έλαβαν υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας από την Κινητή Ιατρική Μονάδα και τη Μονάδα Άμεσης Βοήθειας και Υποστήριξης του δικτύου άμεσης πρόσβαση
  • Παράλληλα, πλέον στην Ελλάδα παρέχεται η δυνατότητα ελέγχου των ψυχοδραστικών ουσιών (Drug Checking) στους 2 Χώρους Εποπτευόμενης Χρήσης σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Μέχρι σήμερα έχουν αναλυθεί 735 δείγματα εντός των ΧΕΧ για την ανίχνευση νέων ουσιών, τάσεων αλλά και την πρόληψη υπερδοσολογίας.
  • Τέλος, η χώρα συμμετέχει για 4η χρονιά στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ESCAPE του EUDA (Οργανισμού της ΕΕ για τα Ναρκωτικά) για τη συλλογή και ανάλυση των υπολειμμάτων χρησιμοποιημένων συριγγών. Η μεθοδολογία βασίζεται στην υπολειμματική ανάλυση ουσιών από σύριγγες που συλλέγονται στο πεδίο από το Δίκτυο Άμεσης Πρόσβασης, επιτρέποντας την αντικειμενική καταγραφή του προφίλ χρήσης και των τάσεων στην αγορά ναρκωτικών ουσιών. Κατά την περίοδο 2022–2024, για τις τρεις μεγάλες αστικές περιοχές της Ελλάδας (Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα) συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν συνολικά 2.121 σύριγγες. Το 2025 η χώρα συμμετείχε στο πρόγραμμα με 6 πόλεις (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ηράκλειο, Βόλος και Αγρίνιο) έχοντας αναλύσει 1693 χρησιμοποιημένες σύριγγες από το πεδίο, αναδεικνύοντας τις νέες τάσεις και ουσίες. Το 2026 στο πρόγραμμα ESCAPE θα συμμετέχει και η Ρόδος.

Η Μείωση της Βλάβης αποτελεί βασικό πυλώνα της δημόσιας υγείας, συμβάλλοντας τόσο στην προστασία των ίδιων των εξαρτημένων ατόμων, όσο και στη συνολική υγειονομική και κοινωνική θωράκιση.

Δράσεις για την Παγκόσμια Ημέρα

Στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας, ο ΕΟΠΑΕ πραγματοποιεί πανελλαδικές δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης. Οι 17 Κινητές Μονάδες του Οργανισμού θα βρίσκονται στο πεδίο, ενημερώνοντας την κοινότητα για τη σημασία της άμεσης πρόσβασης και της μείωσης της βλάβης για το άτομο και την κοινωνία.

Αναλυτικά οι δράσεις της 7ης Μαΐου 2026:

Αθήνα

07.05.2026 11:00 - 14:00, Πλατεία Κοραή 

ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ- STREETWORK ΑΘΗΝΑΣ & ΚΙΝΗΤΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΘΗΝΑΣ

Θεσσαλονίκη 

07.05.2026 11:00 - 14:00, Πλατεία Αριστοτέλους - Άγαλμα Βενιζέλου

ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ - STREETWORK ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Πάτρα 

06.05.2026, Εξόρμηση σε χώρους συνάθροισης ατόμων που κάνουν χρήση ψυχοδραστικών ουσιών

07.05.2026, 10:00 - 14:00 και 17:00-20:00, Πλατεία Γεωργίου Β’

08.05.2026, Πλησίον Πανεπιστημιακού Γ.Ν. Πατρών

ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ - STREETWORK ΠΑΤΡΑΣ

Ηράκλειο 

07.05.2026, 10:00 – 12:00, Παρέμβαση σε χώρους συνάθροισης ατόμων που κάνουν χρήση ψυχοδραστικών ουσιών 

10:00 - 12:00, Ενημερωτική παρέμβαση στον Πεζόδρομο Λότζιας 

ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ – STREETWORK ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

Λάρισα 

07.05.2026, 11:00-14:00, Πλατεία Ταχυδρομείου Λάρισας

ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ - STREETWORK ΛΑΡΙΣΑΣ

Ιωάννινα

07.05.2026, 10:00 – 14:00, Πλατεία Μαβίλη 

Κινητή Μονάδα Παρέμβασης - STREETWORK Ιωαννίνων

Κοζάνη

07.05.2026, 11:00 - 14:00, Κεντρική Πλατεία Κοζάνης

ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ - STREETWORK ΚΟΖΑΝΗΣ

Λαμία 

07.05.2026, 11:00 - 14:00, Πλατεία Ελευθερίας Λαμίας

ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ-STREETWORK ΛΑΜΙΑΣ

Άργος 

07.05.2026, 10:00-13:30, Πλατεία Αγίου Πέτρου Άργος

ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ-STREETWORK ΝΑΥΠΛΙΟΥ

Ρέθυμνο 

07.05.2026, 12:00 - 14:00, Δημαρχείο Ρεθύμνου

ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ-STREETWORK ΡΕΘΥΜΝΟΥ

Ρόδος

06.05.2026, Χώρος Παλιού Νοσοκομείου Ρόδου

07.05.2026, 10:00-13:00, Πεζόδρομος Πλαστήρα, Ρόδος

ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ – STREETWORK ΡΟΔΟΥ

Τρίπολη 

07.05.2026 10:00-13:00, Πλατεία Πετρινού

ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ – STREETWORK ΤΡΙΠΟΛΗΣ

Κομοτηνή 

07.05.2026, 10:00-14:00, Πλατεία Ειρήνης (Σκακιέρα)

ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ - STREETWORK ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

Ξάνθη 

07.05.2026, 11:00-14:00, Κεντρική Πλατεία Ξάνθης

ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ - STREETWORK ΞΑΝΘΗΣ σε συνεργασία με το  ΔΗΜΟ ΞΑΝΘΗΣ, το ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΞΑΝΘΗΣ και το ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ «ΖΩΗ ΔΑΛΑΚΛΙΔΟΥ»

Κεφαλονιά

Ληξούρι, 07.05.2026 10:00-13:00, Κεντρική Πλατεία Ληξουρίου

Αργοστόλι, 08.05.2026 10:00-13:00, Πλατεία Καμπάνας και Λαϊκές Συνοικίες 

ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ – STREETWORK ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ

Μυτιλήνη 

07.05.2026, 10:30 - 14:30, Πλατεία Σαπφούς 

ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ - STREETWORK ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ.

 

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Οι δύσκολες ιατρικές αποφάσεις στο τέλος της ζωής - Παίζει ρόλο η ηλικία του ασθενή;
Ιατρικός Σύλλογος Καβάλας για το επεισόδιο στο νοσοκομείο: "Να παρέμβει ο υπουργός Υγείας"
Μάιος: Μήνας ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο της ουροδόχου κύστης