Ο εθισμός στα social media είναι η ανεξέλεγκτη παρόρμηση για χρήση τους, ακόμη κι αν οδηγεί σε αρνητικές συνέπειες στην ζωή σας. Μπορεί να επηρεάσει την ψυχική σας υγεία, τις σχέσεις, την απόδοση στην εργασία και όχι μόνο.
Είναι μια δραστηριότητα που διεγείρει το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου σας. Αυτό σας αναγκάζει να συνεχίσετε να κάνετε μια συγκεκριμένη ενέργεια (σε αυτή την περίπτωση, χρησιμοποιώντας αυτές τις εφαρμογές), αν και προκαλεί προβλήματα στη ζωή σας, όπως στρες ή αποξένωση.
Αυτήν τη στιγμή, μόνο ένας τύπος συμπεριφορικού εθισμού (η διαταραχή του τζόγου) αναγνωρίζεται ως πάθηση. Ωστόσο, είτε υπάρχει επίσημη διάγνωση ή όχι, ο εθισμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και άλλοι τύποι εθισμών συμπεριφοράς (όπως τα ψώνια ή τα βιντεοπαιχνίδια, για παράδειγμα) μπορεί να σας επηρεάσουν αρνητικά.
Δεν υπάρχει επίσημη λίστα με συμπτώματα εθισμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αλλά η δική σας συμπεριφορά μπορεί να σας υποδείξει αν οι συνήθειές σας αποτελούν πρόβλημα:
*Περνάτε πολύ χρόνο στα social media (ελέγξτε τις ρυθμίσεις του κινητού σας για να μάθετε)
*Αισθάνεστε ανυπομονησία, άγχος ή ευερεθιστότητα όταν δεν έχετε πρόσβαση
*Ξοδεύετε λιγότερο χρόνο σε άλλες δραστηριότητες, ώστε να μπορείτε να περάσετε περισσότερο χρόνο στο ίντερνετ
*Μπαίνετε στα social media για να αγνοήσετε ανησυχίες ή συναισθήματα της πραγματικής ζωής
*Αντιμετωπίζετε προβλήματα στη δουλειά και σε φιλίες ή άλλες σχέσεις λόγω της χρήσης
Γιατί και πώς είναι εθιστικά τα social media;
Ορισμένες δραστηριότητες, όπως η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, αναγκάζουν τον εγκέφαλό σας να απελευθερώνει ντοπαμίνη, έναν χημικό αγγελιοφόρο που σηματοδοτεί συναισθήματα ευχαρίστησης. Λίγη ντοπαμίνη είναι καλό πράγμα. Αλλά η μεγάλη ποσότητα δημιουργεί προβλήματα.
Όπως με κάθε εθισμό, ο εγκέφαλός σας βιώνει συναισθήματα ευχαρίστησης και ανταμοιβής, έτσι αρχίζετε να εκτελείτε την δραστηριότητα απελευθέρωσης ντοπαμίνης όλο και περισσότερο. Το πρόβλημα είναι ότι με την πάροδο του χρόνου, αυξάνεται και η αντίσταση του οργανισμού στην επίδραση της ντοπαμίνης. Και όταν συμβαίνει αυτό, χρειάζεστε ακόμη περισσότερη ντοπαμίνη για να δημιουργήσετε το ίδιο αποτέλεσμα.
Και αν δυσκολεύεστε να απομακρυνθείτε από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν είναι περίεργο. Έχουν σχεδιαστεί ώστε να είναι εθιστικά. Οι εταιρείες που αναπτύσσουν αυτούς τους ιστότοπους και τις εφαρμογές απασχολούν επαγγελματίες ψυχικής υγείας των οποίων η εργασία επικεντρώνεται στη διασφάλιση του να μένουμε εκεί, να κλικάρουμε και να αντιδρούμε σε πράγματα (το λιγότερο, αν δεν παράγουμε και οι ίδιοι περιεχόμενο για να ταΐζουμε την μηχανή).
Οι επιπτώσεις στην υγεία του εθισμού στα social media
*Επηρεάζει αρνητικά την ψυχική υγεία: Μελέτη μετά από μελέτη συνδέει την προβληματική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης με την αύξηση της κατάθλιψης, του άγχους και του στρες. Πόσες ακόμα μελέτες θα χρειαστούμε;
*Επηρεάζει την αυτοεικόνα: Η σύγκριση μπορεί να σκοτώσει την χαρά. Και ας μην ξεχνάμε ότι τα περισσότερα πράγματα που βλέπουμε στο ίντερνετ είναι προσεκτικά διαλεγμένα (και πολλές φορές επεξεργασμένα) να δείχνουν την καλύτερη πιθανή εκδοχή τους.
*Συμβάλλει στην απώλεια ύπνου: Το doomscrolling έχει στερήσει ύπνο από όλους μας κάποια στιγμή. Η χρήση social media έχει επανειλημμένα αποδειχθεί ότι σχετίζεται με μείωση της ποιότητας και της διάρκειας του ύπνου, ειδικά στους εφήβους.
*Μειώνει την ενσυναίσθηση: Τα σχόλια στο ίντερνετ όλοι ξέρουμε πόσο σκληρά μπορούν να γίνουν. Οι άνθρωποι γίνονται αγενείς στο διαδίκτυο και λένε πράγματα που δεν θα έλεγαν ποτέ πρόσωπο με πρόσωπο. Χάνουμε την αίσθηση ενσυναίσθησης και συμπόνιας.
*Συμβάλλει στη μοναξιά: Η έρευνα δείχνει ότι το να αφιερώνετε 30 λεπτά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την ημέρα μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των συναισθημάτων της μοναξιάς. Οτιδήποτε μεγαλύτερο από αυτό μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.
*Δυσκολεύει τις σχέσεις IRL: Όσο περισσότερο χρόνο περνάτε στο διαδίκτυο, τόσο περισσότερο οι σχέσεις σας στην πραγματική ζωή (IRL) μπορεί να αρχίσουν να υποφέρουν. Μπορεί να επηρεάσει την απόδοση της εργασίας σας, να προκαλέσει καβγάδες στο σπίτι και να οδηγήσει σε ανθυγιεινές σχέσεις.
Ειδήσεις υγείας σήμερα
Φορετή ρομποτική συσκευή στα γόνατα βοηθά παιδιά με SMA να σηκώνονται χωρίς βοήθεια [μελέτη]
1,2 δισ. άνθρωποι πάσχουν από ψυχικές διαταραχές
Ποδήλατο για βελτιωμένη υγεία εγκεφάλου και ευεξία [επισκόπηση]