Τα περιστέρια φαίνεται να διαθέτουν έναν μέχρι σήμερα άγνωστο μηχανισμό προσανατολισμού, ο οποίος ενδέχεται να βασίζεται όχι στον εγκέφαλο ή στα μάτια τους, αλλά στο ήπαρ τους.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό "Science", ειδικά ανοσοκύτταρα του ήπατος, γνωστά ως μακροφάγα, περιέχουν μεγάλες ποσότητες σιδήρου και ενδέχεται να λειτουργούν ως αισθητήρες του γήινου μαγνητικού πεδίου, προσφέροντας στα πουλιά μια εσωτερική "πυξίδα" για τον προσανατολισμό τους.

Τα μακροφάγα αυτά συμμετέχουν φυσιολογικά στη διάσπαση των παλαιών ερυθρών αιμοσφαιρίων και συσσωρεύουν σίδηρο, ο οποίος σχηματίζει νανοσωματίδια οξειδίων με μαγνητικές ιδιότητες.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το ήπαρ των περιστεριών παρουσιάζει τη μεγαλύτερη μαγνητική απόκριση από όλα τα όργανα που εξετάστηκαν, ενώ οι συγκεκριμένοι μακροφάγοι βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με νευρικές ίνες, γεγονός που υποδηλώνει ότι μπορούν να μεταδίδουν πληροφορίες προς τον εγκέφαλο.

Για να διερευνήσουν τον ρόλο αυτών των κυττάρων στην πλοήγηση, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν πειράματα με ταχυδρομικά περιστέρια εκπαιδευμένα να επιστρέφουν στον περιστερώνα τους από αποστάσεις μεγαλύτερες των είκοσι χιλιομέτρων.

Όταν οι ερευνητές εξουδετέρωσαν τα σιδηρούχα μακροφάγα του ήπατος, τα περιστέρια έχασαν την ικανότητά τους να προσανατολίζονται σωστά σε συνθήκες συννεφιάς, όταν ο ήλιος δεν ήταν ορατός.

Αντίθετα, τις ηλιόλουστες ημέρες κατάφερναν να επιστρέψουν κανονικά, πιθανότατα χρησιμοποιώντας τη θέση του ήλιου ως σημείο αναφοράς. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι τα πουλιά αξιοποιούν πολλαπλά συστήματα προσανατολισμού και ότι η μαγνητική αίσθηση παίζει καθοριστικό ρόλο όταν απουσιάζουν άλλες οπτικές ενδείξεις.

Η μελέτη προτείνει έναν εντελώς νέο τρόπο αντίληψης του μαγνητικού πεδίου, διαφορετικό από τις παλαιότερες θεωρίες που απέδιδαν τη μαγνητοαντίληψη είτε σε φωτοευαίσθητα μόρια των ματιών είτε σε μαγνητικά σωματίδια στο ράμφος.

Παρότι τα αποτελέσματα αποτελούν ισχυρή ένδειξη ότι τα μακροφάγα του ήπατος συμμετέχουν στην πλοήγηση, οι επιστήμονες τονίζουν ότι παραμένουν σημαντικά ερωτήματα αναπάντητα.

Δεν έχει ακόμη αποδειχθεί ο ακριβής τρόπος με τον οποίο τα κύτταρα ανιχνεύουν το μαγνητικό πεδίο ούτε πώς μετατρέπουν αυτή την πληροφορία σε νευρικό σήμα που μπορεί να επεξεργαστεί ο εγκέφαλος.

Παρά τις αβεβαιότητες, η έρευνα ανοίγει μια νέα κατεύθυνση στη μελέτη της πλοήγησης των ζώων, συνδέοντας για πρώτη φορά τόσο στενά το ανοσοποιητικό σύστημα με την αισθητηριακή αντίληψη.

Αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν και σε άλλες μελέτες, ενδέχεται να αλλάξουν ριζικά την κατανόησή μας για τον τρόπο με τον οποίο τα πουλιά —και ίσως άλλα ζώα— αντιλαμβάνονται το περιβάλλον τους και βρίσκουν τον δρόμο τους μέσα στον κόσμο.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Ατυχήματα παιδιών στο σπίτι: Πώς μπορούν οι γονείς να μειώσουν τον κίνδυνο
Η πατρότητα συνδέεται με χαμηλή θνησιμότητα, αλλά και με αυξημένους ''μη φυσικούς'' θανάτους
Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός γιόρτασε τη συμπλήρωση 149 ετών προσφοράς με αιμοδοσία στο Μετρό Συντάγματος