Γράφει ο Γιάννης Τούντας, ομότιμος καθηγητής Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, διευθυντής Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής

 

Το φυσικό περιβάλλον είναι εξαιρετικά σύνθετο και αλλάζει συνεχώς. Οι περισσότερες από τις αλλαγές του περιβάλλοντος είναι προϊόν της δράσης του ανθρώπου. Οι διαδικασίες αλλαγής περιλαμβάνουν και αλλαγές στις περιβαλλοντικές απειλές κατά της ανθρώπινης υγείας. Ορισμένες παλιές απειλές εξαφανίζονται, ενώ πολλές νέες γεννιούνται -και μάλιστα με επιταχυνόμενο ρυθμό. Σύμφωνα με έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), τουλάχιστον το 15% της θνησιμότητας στην Ευρώπη οφείλεται σε περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Στενά συνυφασμένη με την κλιματική αλλαγή είναι η ανάδυση 31 νέων επιδημιών τα τελευταία 50 χρόνια, οι περισσότερες εκ των οποίων, όπως AIDS, SARS, MERS, κ.ά. και πρόσφατα Covid-19, προέρχονται από ζώα (ζωονόσοι). Υπολογίζεται πως περίπου το 75% των νέων μολυσματικών ασθενειών που προσβάλλουν τους ανθρώπους προέρχεται από τα ζώα, ενώ σχεδόν το 60% όλων των ανθρώπινων παθογόνων είναι ζωονόσοι. Αυτές οι ασθένειες προσβάλλουν περισσότερο από 1 δισ. ανθρώπους ετησίως και ευθύνονται για περισσότερους από 2 εκατ. θανάτους τον χρόνο.

Τα κύρια αίτια για αυτό το φαινόμενο εντοπίζονται στην ανθρώπινη δραστηριότητα: ραγδαία αύξηση του πληθυσμού και της ζήτησης για ζωική πρωτεΐνη, διατάραξη της διατροφικής αλυσίδας, καταστροφή της βιοποικιλότητας, αλλοίωση των οικοσυστημάτων, κλιματική αλλαγή, εντατικοποίηση της γεωργίας, αστικοποίηση, διεθνή ταξίδια και εμπόριο στο πλαίσιο της εντεινόμενης παγκοσμιοποίησης.

Η αντιμετώπιση των σύγχρονων απειλών για την υγεία που σχετίζονται με το φυσικό περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, καθώς και των αυξανόμενων επιδημιών που προέρχονται από τα ζώα, απαιτεί την άσκηση πολυτομεακών πολιτικών και δράσεων τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε εθνικό επίπεδο (World Bank, 2021). Για τον σκοπό αυτό, τα τελευταία χρόνια, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και άλλοι διεθνείς οργανισμοί έχουν εξαγγείλει στρατηγικές -όπως αυτή της Πλανητικής Υγείας (Planetary Health), που συμπεριλαμβάνει τις στρατηγικές της Παγκόσμιας Υγείας (Global Health) και της Ενιαίας Υγείας (One Health).

Πιο συγκεκριμένα, η Πλανητική Υγεία αφορά την υγεία της Γης, περιλαμβανομένων των έμβιων και μη έμβιων συστημάτων. Η Παγκόσμια Υγεία αφορά την υγεία του παγκόσμιου ανθρώπινου πληθυσμού. Η Ενιαία Υγεία αποσκοπεί στη βιωσιμότητα και βελτιστοποίηση της υγείας των ανθρώπων, των ζώων και των οικοσυστημάτων.

Πιο συγκεκριμένα, η Ενιαία Υγεία αναγνωρίζει την αλληλεξάρτηση μεταξύ της υγείας του ανθρώπινου πληθυσμού, των κατοικίδιων και άγριων ζώων, των φυτών και του φυσικού περιβάλλοντος στο σύνολό του. Η προσέγγιση αυτή κινητοποιεί διάφορους τομείς, επιστημονικούς κλάδους και κοινότητες σε διάφορα επίπεδα της κοινωνίας, προκειμένου να συνεργαστούν για την προαγωγή της ευημερίας και την αντιμετώπιση απειλών που αφορούν στην υγεία και στα οικοσυστήματα. Παράλληλα, ανταποκρίνεται στη συλλογική ανάγκη για καθαρό νερό, ενέργεια και αέρα, ασφαλή και θρεπτικά τρόφιμα, προωθεί δράσεις για την κλιματική αλλαγή και συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Φάρμακα και εμβόλια κατά των χανταϊών: Η έρευνα προχωρά - οι λύσεις περιορισμένες
Καρπούζι: Ποια είναι τα οφέλη του στην υγεία
Κατέληξε στο ΚΑΤ ένας από τους σοβαρά εγκαυματίες της πυρκαγιάς στον Ασπρόπυργο