Στα 25 χρόνια λειτουργίας της, η Μονάδα Εντατικής Θεραπείας Εγκαυμάτων στο νοσοκομείο "Γ. Παπανικολάου" της Θεσσαλονίκης έχει νοσηλεύσει περισσότερους από χίλιους ασθενείς με σοβαρά εγκαύματα. Μεταξύ αυτών, θύματα μαζικών καταστροφών, αλλά και εγκληματικών ενεργειών, όπως μια πολυτραυματία από την τραγωδία των Τεμπών, τρεις νεαρούς επιζώντες από το πολύνεκρο δυστύχημα σε κέντρο διασκέδασης στο Κότσανι της Βόρειας Μακεδονίας, και πρόσφατα την Αφροδίτη Νέστορα, θύμα εμπρηστικής επίθεσης στο σπίτι της στη Θεσσαλονίκη.

Είναι η μοναδική Μονάδα Εγκαυμάτων στη Βόρεια Ελλάδα και η πρώτη σε ολόκληρη τη χώρα και στα Βαλκάνια με πιστοποίηση από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Εγκαυμάτων, όπως λέει στο iatronet.gr η συντονίστρια διευθύντρια της Α ΜΕΘ του "Γ. Παπανικολάου", Αθηνά Λαβρεντίεβα (φωτογραφία δεξιά), η οποία συνδιευθύνει τη Μονάδα μαζί με την συντονίστρια της Κλινικής Εγκαυμάτων, Πλαστικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Χειρός του νοσοκομείου, Σοφία Παπαδοπούλου (φωτογραφία αριστερά). 

Οι δύο συνδιευθύνουσες μιλούν για το έγκαυμα, τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζει το σύνολο των συστημάτων του οργανισμού, τις σημαντικότερες αιτίες εγκαυμάτων και πότε αυτά χρήζουν αντιμετώπισης σε εξειδικευμένη μονάδα. Η θέσπιση συγκεκριμένων κριτηρίων για τις παραπομπές, που βρίσκεται σε εκκρεμότητα, θα διασφαλίσει τη βέλτιστη θεραπεία αυτών των ασθενών, χωρίς καθυστέρηση, όπως επισημαίνει η κ. Παπαδοπούλου.

Διεθνής αναγνώριση

Η Μονάδα ιδρύθηκε το 2001 και φέρει το όνομα του οραματιστή και οργανωτή της, καθηγητή Λάμπη (Χαράλαμπο) Λαζαρίδη. Στελεχώνεται από γιατρούς της Κλινικής Πλαστικής Χειρουργικής και της Α ΜΕΘ, ενώ υποδέχεται κατά μέσο όρο από 35 ως 60 περιστατικά το χρόνο, ασθενείς με βαριά εγκαυματική νόσο, καθώς και άλλες καταστάσεις που συνδέονται με καμένες περιοχές του δέρματος άλλης αιτιολογίας.  

Γιατροί της συμμετέχουν στη διαμόρφωση και έκδοση διεθνών κατευθυντήριων οδηγών για τη διαχείριση ειδικών καταστάσεων, ενώ εκπαιδεύουν γιατρούς και νοσηλευτές στη Θεσσαλονίκη και πανελλαδικά. Οι κυρίες Λαβρεντίεβα και Παπαδοπούλου πρόσφατα συμμετείχαν σε εκπαίδευση γιατρών και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στο πλαίσιο συμποσίων της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Εγκαυμάτων.

Σε αναγνώριση του ρόλου της αυτού η Μονάδα έγινε πρόσφατα η μοναδική στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια που έλαβε πιστοποίηση από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Εγκαυμάτων, ενώ είναι μέλος στο ευρωπαϊκό δίκτυο πιστοποιημένων μονάδων εγκαυμάτων, που συνδράμει σε περιπτώσεις μαζικών καταστροφών.

Πότε χρειάζεται εντατική θεραπεία το έγκαυμα

"Μια βαριά εγκαυματική κάκωση είναι από τις σοβαρότερες που μπορεί να υποστεί ο ανθρώπινος οργανισμός", επισημαίνει η Α.Λ αβρεντίεβα, εξηγώντας πως η εγκαυματική νόσος δεν περιορίζεται στο δέρμα, αλλά επηρεάζει τις λειτουργίες όλων των οργάνων. "Μπορεί να προκαλέσει ακόμα και πολυοργανική ανεπάρκεια, σχετίζεται με μεγάλη νοσηρότητα και μεγάλη θνητότητα", υπογραμμίζει και προσθέτει: "Η νοσηλεία των ασθενών αυτών απαιτεί παροχή εξειδικευμένης φροντίδας, τόσο από την πλευρά των πλαστικών χειρουργών, οι οποίοι συνήθως ασχολούνται με την κατάσταση και τη χειρουργική αντιμετώπιση των τραυμάτων, όσο και από την πλευρά των εντατικολόγων, οι οποίοι παρακολουθούν και αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις που έχει το έγκαυμα στη λειτουργία διάφορων οργάνων και συστημάτων".

Παράλληλα, στη νοσηλεία εμπλέκονται και γιατροί πολλών άλλων ειδικοτήτων και Τμημάτων του νοσοκομείου. "Πολύ συχνά, περίπου στο 30%, οι ασθενείς παρουσιάζουν οξεία νεφρική βλάβη. Ορισμένοι απ’ αυτούς χρειάζονται και θεραπεία υποκατάστασης νεφρικής λειτουργίας με τεχνητό νεφρό", αναφέρει η διευθύντρια της Α ΜΕΘ. Η θεραπεία των εκτεταμένων εγκαυμάτων μπορεί να διαρκέσει ακόμη και μήνες, για την αντιμετώπιση σοβαρών και απειλητικών για τη ζωή των ασθενών επιπλοκών, όπως είναι η νεφρική βλάβη, σηπτικές καταστάσεις και της μετεγκαυματικής καταπληξίας, που αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου σε αυτούς τους ασθενείς. Η θνητότητα στη Μονάδα Εγκαυμάτων συμβαδίζει με τα δεδομένα από τη διεθνή βιβλιογραφία από ανάλογες του εξωτερικού και σε ορισμένες περιπτώσεις είναι χαμηλότερη. 

Ανάγκη θέσπισης κριτηρίων παραπομπής

Ασθενείς με εγκαύματα νοσηλεύονται σε Χειρουργικές Κλινικές νοσοκομείων ανά την Ελλάδα, σε συνεργασία με Κλινικές Πλαστικής Χειρουργικής, όπου υπάρχουν. Η διακομιδή σε εξειδικευμένη Μονάδα Εγκαυμάτων γίνεται μετά από παραπομπή θεράποντα ιατρού. Όπως αναφέρει η κ. Σ. Παπαδοπούλου, τα κριτήρια παραπομπής δεν είναι σαφώς καθορισμένα, με αποτέλεσμα σε κάποιες περιπτώσεις η παροχή εξειδικευμένης φροντίδας να γίνεται με καθυστέρηση. "Δεν υπάρχει μια οδηγία ή μια υπουργική απόφαση που να περιλαμβάνει συγκεκριμένα κριτήρια παραπομπής", παρατηρεί η διευθύντρια της Κλινικής Πλαστικής Χειρουργικής του "Γ. Παπανικολάου", η οποία συμμετείχε σε σχετική επιτροπή που είχε συσταθεί το 2024 από το Υπουργείο Υγείας. "Η επιτροπή συνεδρίασε πολλές φορές, καταθέσαμε τις προτάσεις μας για τη βελτίωση της διαχείρισης εγκαυμάτων στην Ελλάδα και αναμένουμε την υλοποίησή τους, καθώς και το σχέδιο διαχείρισης μαζικών καταστροφών", αναφέρει. 

Σημειώνεται πως εκτός από τη σοβαρότητα του εγκαύματος (τρίτου βαθμού), συχνά χρειάζονται ειδική αντιμετώπιση και εγκαύματα δεύτερου βαθμού, ειδικά όταν αφορούν αισθητικά και λειτουργικά σημαντικές περιοχές, όπως πρόσωπο, αυτιά, αρθρώσεις, χέρια, πόδια.

Τέμπη, Κότσανι, Αφροδίτη Νέστορα

Την άνοιξη του 2025 η Μονάδα δέχτηκε κλήση από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Εγκαυμάτων, στο πλαίσιο τη διανομής των εγκαυματιών από την πολύνεκρη τραγωδία σε κέντρο διασκέδασης στη Βόρεια Μακεδονία. "Δεχτήκαμε τρία παιδιά με πολύ βαριά θερμική κάκωση και αναπνευστικά εγκαύματα. Χάρη στη συντονισμένη προσπάθεια όλης της ομάδας κι στη στήριξη από άλλες ειδικότητες, και τα τρία παιδιά επιβίωσαν, πήγαν πολύ καλά και επέστρεψαν στη χώρα τους", αναφέρει η κ. Λαβρεντίεβα.

Το 2023 η Μονάδα είχε νοσηλεύσει μια πολυτραυματία από τα Τέμπη που επίσης ξεπέρασε τις βαριές της κακώσεις, ενώ πολύ πρόσφατα νοσήλευσε την Αφροδίτη Νέστορα. "Έχει εγκαυματική κάκωση, έχει αντιμετωπιστεί καταλλήλως, έχει πάρει εξιτήριο και βρίσκεται υπό παρακολούθηση", σημείωσε. 

Ανάβοντας κάρβουνα με οινόπνευμα και άλλες αιτίες εγκαυμάτων

Πάνω από το 80% των περιπτώσεων που αντιμετωπίζει η Μονάδα είναι  θερμικά εγκαύματα που συμβαίνουν ως επί το πλείστον στο σπίτι. 

"Τα περισσότερα προέρχονται από λάθη και αμέλεια ανθρώπων, που πιστεύουν ότι δεν θα συμβεί", παρατηρεί η κ. Παπαδοπούλου, αναφέροντας ως το πιο συχνό και χαρακτηριστικό παράδειγμα το έγκαυμα από την προσπάθεια κάποιου να ανάψει τα κάρβουνα χρησιμοποιώντας οινόπνευμα. "Αυτό που μπορεί να συμβεί και πολλοί αγνοούν είναι ότι καθώς πιέζουμε τη φιάλη με το οινόπνευμα και αυτή η ακτίνα του υγρού κατευθύνεται προς τη φωτιά, μπορεί να αρπάξει και να φέρει τη φωτιά προς τα πίσω. Να σκάσει στο μπουκάλι και στο χέρι που την κρατάει", επισημαίνει χαρακτηριστικά. 

Πολύ συχνά είναι, επίσης, περιστατικά ατόμων μεγάλης ηλικίας με κινητικές δυσκολίες, που καίνε το στρώμα τους από αναμμένο τσιγάρο και δεν μπορούν να απομακρυνθούν γρήγορα, ή και ηλικιωμένοι που καίγονται από το νερό στο μπάνιο και πάλι δεν μπορούν να αντιδράσουν γρήγορα. Δεν είναι σπάνια και τα περιστατικά χημικών εγκαυμάτων από επικίνδυνα καθαριστικά ή ξεβουλωτικά που κυκλοφορούν στο εμπόριο.

"Η πρόληψη είναι καθοριστικής σημασίας, γι’ αυτό έχει καθιερωθεί και η πανελλήνια μέρα πρόληψης εγκαυμάτων στις 16 Δεκεμβρίου. Από την πλευρά μας προσπαθούμε να ευαισθητοποιήσουμε με ενημερωτικές δράσεις", καταλήγει η κ. Παπαδοπούλου.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Συναγερμός για ακατάλληλα κρέατα: 6,2 τόνοι κατασχέθηκαν μετά από έλεγχο στην Αττική
ΕΕΣ: Εκπαίδευσε 117 στελέχη των ΕΤΑΚ του Στρατού Ξηράς ως "διασώστες γενικών καθηκόντων"
Lavipharm: Το Durogesic και η ιατρική κάνναβη "απογειώνουν" τα μεγέθη