Καθώς οι διαγνώσεις ΔΕΠΥ και αυτισμού αυξάνονται στη Δανία, τα παιδιά και οι έφηβοι που τις λαμβάνουν μοιάζουν όλο και περισσότερο με τον ευρύτερο πληθυσμό όσον αφορά το ιστορικό γέννησής τους, το οικογενειακό τους υπόβαθρο και άλλα μετρήσιμα χαρακτηριστικά. Μια νέα μελέτη υποδηλώνει ότι η κατανόηση της αύξησης απαιτεί να εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο έχει αλλάξει ο διαγνωσμένος πληθυσμός, παράλληλα με τις πιθανές αλλαγές στον υποκείμενο κίνδυνο ανάπτυξης αυτών των παθήσεων.

Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) επηρεάζει την προσοχή και τον έλεγχο των παρορμήσεων, ενώ η διαταραχή του φάσματος του αυτισμού (ΔΑΦ) επηρεάζει την κοινωνική επικοινωνία και τα πρότυπα συμπεριφοράς. Η μελέτη διαπίστωσε ότι πολλά χαρακτηριστικά που ιστορικά ήταν πιο συνηθισμένα μεταξύ των νέων με αυτές τις διαγνώσεις έγιναν λιγότερο διακριτά μεταξύ 2012 και 2022.

Η έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στο JAMA Psychiatry, διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο Aarhus και το Barcelona Institute for Global Health.

Οι ερευνητές προτείνουν αρκετές πιθανές εξηγήσεις για την αλλαγή στον πληθυσμού. Η μεγαλύτερη επίγνωση της ΔΕΠΥ και του αυτισμού, η καλύτερη αναγνώριση από τις υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης και εκπαίδευσης, καθώς και η ευρύτερη πρόσβαση σε αξιολογήσεις, μπορεί να διαδραματίζουν κάποιο ρόλο. Μια άλλη πιθανότητα είναι η μετατόπιση στο όριο διάγνωσης, δηλαδή όταν τα χαρακτηριστικά κρίνονται ότι επηρεάζουν αρκετά την καθημερινή ζωή ώστε να δικαιολογούν μια κλινική διάγνωση. Η μελέτη δεν μπόρεσε να προσδιορίσει πόσο συνέβαλε κάθε παράγοντας.

Αυτές οι πιθανότητες σημαίνουν ότι οι αυξανόμενες διαγνώσεις δεν θα πρέπει να ερμηνεύονται αποκλειστικά ως απόδειξη ότι οι ίδιες οι παθήσεις εμφανίζονται συχνότερα.

«Τα ευρήματά μας μάς βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα γιατί οι διαγνώσεις ΔΕΠΥ και αυτισμού έχουν αυξηθεί τόσο σημαντικά τα τελευταία χρόνια», λέει ο Oleguer Plana-Ripoll.«Δεν δείχνουν ότι αυτές οι παθήσεις υπερδιαγιγνώσκονται ή ότι έχουν γίνει λιγότερο σοβαρές. Αντίθετα,

«Υποδεικνύουν ότι ο πληθυσμός που λαμβάνει αυτές τις διαγνώσεις έχει αλλάξει με την πάροδο του χρόνου και αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την ερμηνεία των τρεχουσών τάσεων. Θα χρειαστεί περαιτέρω έρευνα σε άλλες χώρες για να διαπιστωθεί εάν αυτά τα ευρήματα μπορούν να αναπαραχθούν και αλλού», προσθέτει.

Για να εξετάσουν ποιος λάμβανε διαγνώσεις με την πάροδο του χρόνου, η ομάδα ανέλυσε δεδομένα από περισσότερα από 2,1 εκατομμύρια παιδιά και εφήβους που ζούσαν στη Δανία. Εντός αυτού του πληθυσμού, συνέκριναν περισσότερα από 71.000 άτομα που είχαν διαγνωστεί με ΔΕΠΥ ή ΔΑΦ μεταξύ 2012 και 2022 με περισσότερους από 713.000 συνομηλίκους χωρίς καμία από τις δύο διαγνώσεις.

Προηγούμενη έρευνα είχε συνδέσει αυτές τις διαγνώσεις με μια σειρά χαρακτηριστικών που σχετίζονται με τη γέννηση, την οικογένεια και την υγειονομική περίθαλψη. Αυτά περιελάμβαναν πρόωρο τοκετό, χαμηλό βάρος γέννησης, χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο ή εισόδημα νοικοκυριού από τους γονείς, ιστορικό ψυχιατρικών διαταραχών από τους γονείς και μεγαλύτερη χρήση υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης πριν από τη διάγνωση.

Οι νέοι που είχαν διαγνωστεί με ΔΕΠΥ ή αυτισμό ήταν πιο πιθανό από τους συνομηλίκους τους να έχουν αυτά τα χαρακτηριστικά, αλλά οι διαφορές σταδιακά μειώθηκαν. Στην αρχή της περιόδου μελέτης, τα παιδιά που γεννήθηκαν με χαμηλό βάρος γέννησης είχαν 54% περισσότερες πιθανότητες να λάβουν αργότερα διάγνωση ΔΕΠΥ ή ΔΑΦ σε σχέση με τα παιδιά που γεννήθηκαν με φυσιολογικό βάρος. Μέχρι το τέλος, είχαν 17% περισσότερες πιθανότητες να λάβουν μια τέτοια διάγνωση. Οι ερευνητές διαπίστωσαν παρόμοιες μειώσεις για τον πρόωρο τοκετό και διάφορα μέτρα κοινωνικοοικονομικής μειονεξίας.

«Το βασικό μήνυμα δεν είναι ότι αυτοί οι παράγοντες κινδύνου δεν είναι πλέον σημαντικοί», λέει ο Magnus Elias Tarp. Αυτό που διαπιστώσαμε είναι ότι οι άνθρωποι που διαγνώστηκαν τα τελευταία χρόνια μοιάζουν περισσότερο με τον γενικό πληθυσμό από εκείνους που έλαβαν τις ίδιες διαγνώσεις πριν από μια δεκαετία».

Οι ερευνητές λένε ότι αυτές οι αλλαγές έχουν σημασία για τον σχεδιασμό των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης, εκπαίδευσης και κοινωνικών υπηρεσιών, καθώς και για την ερμηνεία των εκτιμήσεων σχετικά με το πόσο συχνές είναι η ΔΕΠΥ και ο αυτισμός.

Μπορεί επίσης να βοηθήσουν στην εξήγηση του γιατί ορισμένες πρόσφατες μελέτες έχουν αναφέρει καλύτερα αποτελέσματα σε άτομα με αυτές τις διαγνώσεις. Αυτές οι βελτιώσεις θα μπορούσαν εν μέρει να αντανακλούν αλλαγές στον πληθυσμό που μελετάται, παρά βελτιώσεις στην αναμενόμενη πορεία των ίδιων των παθήσεων.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή της διεθνούς έρευνας για τη σήψη
Θάνατος Μαζωνάκη: Στο μικροσκόπιο η εισαγωγή του μηχανήματος πλασμαφαίρεσης και οι τραπεζικοί λογαριασμοί των γιατρών
Με τη συμμετοχή 617 Φαρμακοποιών και Βοηθών Φαρμακείου ολοκληρώθηκε το 13ο Συνέδριο ΣΥ.Φ.Α.Κ.