Δύο περιστατικά βίας κατά υγειονομικών κάθε μήνα καταγράφονται κατά μέσο όρο τα τελευταία χρόνια στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ της Θεσσαλονίκης, με τις εκτιμήσεις να μιλούν για υποκαταγραφή. Με στόχο την εδραίωση κουλτούρας μηδενικής ανοχής στο φαινόμενο και αισθήματος ασφάλειας του προσωπικού, η οποία κατά τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας αποτελεί και προϋπόθεση για την ασφάλεια των ασθενών, το Αυτοτελές Τμήμα Ποιότητας του νοσοκομείου δεν περιορίζεται στην καταγραφή των αριθμών.

Συλλέγει, αναλύει και αξιοποιεί λεπτομερή ποιοτικά δεδομένα για το είδος της βίας (λεκτική, σωματική ή άλλη), τους χώρους εκδήλωσης των περιστατικών, την ιδιότητα του θύτη (ασθενής, συνοδός) και του θύματος της επίθεσης (γιατρός, νοσηλευτής, λοιπό προσωπικό), σε μια προσπάθεια ολιστικής αντιμετώπισης.

"Ό,τι δεν μετριέται, δύσκολα αντιμετωπίζεται", ανέφερε η υπεύθυνη του Τμήματος, Χριστίνα Τσιρωνά (φωτογραφία), παρουσιάζοντας μια λεπτομερή "ακτινογραφία" του φαινομένου κατά την τελευταία τετραετία, στη διάρκεια επιστημονικής - εκπαιδευτικής ημερίδας που διοργάνωσε το νοσοκομείο σε συνεργασία με τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό.

Τα περιστατικά από το 2022 ως σήμερα

Η βία στα νοσοκομεία αφήνει αποτύπωμα στην καθημερινότητα των εργαζομένων, γεγονός που τελικά αντανακλά και στην ίδια την παρεχόμενη φροντίδα υγείας. Όπως ανέφερε η κ. Τσιρωνά, οδηγεί σε αύξηση των ιατρικών λαθών, σε επαγγελματική εξουθένωση του προσωπικού, σε τάση απουσίας από την εργασία, σκέψεις ακόμη και παραίτησης από το επάγγελμα. Τελικά, αποσπά την προσοχή από το έργο τους, που είναι η παροχή ασθενοκεντρικής φροντίδας υγείας.

Από το δεύτερο εξάμηνο του 2022 μέχρι τα τέλη Αυγούστου του 2026 έχουν καταγραφεί 82 περιστατικά βίας κατά υγειονομικών στο ΑΧΕΠΑ. Ο αριθμός τους, που ξεκίνησε από χαμηλά και αυξήθηκε κλιμακωτά, φαίνεται να σταθεροποιείται τα προηγούμενα δύο έτη στην «περιοχή» των 24 περιστατικών ετησίως. Κατά την τρέχουσα χρονιά, έως και τον Αύγουστο, καταγράφηκαν 17 κρούσματα, με την υπεύθυνη του Τμήματος να εκτιμά, αναλογικά, πως θα κυμανθούν στα 25 με 26 ως το τέλος του έτους. Η ίδια έκανε λόγο για υποεκτίμηση, καθώς τα πραγματικά περιστατικά είναι περισσότερα.Ως προς το είδος της ασκούμενης βίας, υπερισχύει η λεκτική, με 50 καταγεγραμμένα περιστατικά σε βάθος τετραετίας. Σωματική βία ασκήθηκε σε 16 περιπτώσεις, ενώ σε 15 περιστατικά υπήρξε συνδυασμός λεκτικής και σωματικής βίας. Το 2024 καταγράφηκε και ένα περιστατικό σεξουαλικής παρενόχλησης.

Τμήματα και Κλινικές υψηλού κινδύνου

Τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών είναι για διάφορους λόγους οι πιο συνήθεις χώροι εκδήλωσης κρουσμάτων βίας κατά υγειονομικών. Τα δεδομένα από το ΑΧΕΠΑ συνάδουν με τη διεθνή βιβλιογραφία με τα ΤΕΠ να καταγράφουν 18 περιστατικά στην τετραετία. Ακολουθούν η Ψυχιατρική, οι Παθολογικές, οι Χειρουργικές και οι Νευρολογικές Κλινικές του νοσοκομείου.

Ποιος άσκησε τη βία

Αντίθετα, σε ό,τι αφορά την ιδιότητα του θύτη, τα στοιχεία διαφέρουν από τις διεθνείς καταγραφές που θέλουν τον συνοδό να υπερισχύει του ασθενή. Στα τρία από τα τέσσερα χρόνια της συλλογής αναλυτικών δεδομένων στο ΑΧΕΠΑ τα περισσότερα περιστατικά είχαν ως θύτη τον ίδιο τον ασθενή, με εξαίρεση την τρέχουσα χρονιά. Μόνο στο οκτάμηνο του 2026 υπερισχύουν οι συνοδοί με 9 περιστατικά, έναντι 7 του ασθενή και 1 με άσκηση βίας από κοινού. 

Αποδέκτες βίαιων συμπεριφορών

Το νοσηλευτικό προσωπικό είναι κατά κύριο λόγο αποδέκτης της βίας, με τετραπλάσια συχνότητα σε σχέση με το ιατρικό.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε η κ. Τσιρωνά, η καταγραφή που έγινε τα τελευταία τρία έτη περιλαμβάνει 44 κρούσματα βίας με θύματα νοσηλεύτριες ή νοσηλευτές (11 το 2024, 20 το 2025 και 13 φέτος μέχρι τις 31/8), έναντι 11 κρουσμάτων κατά ιατρών (9 το 2024 και από ένα το 2025 και το 2026).

Σε 9 περιπτώσεις αποδέκτες βίαιης συμπεριφοράς ήταν τόσο ιατροί όσο και νοσηλευτές/τριες. Κατά τη φετινή χρονιά καταγράφηκε και ένα περιστατικό βίας κατά ιατρικού, νοσηλευτικού προσωπικού και προσωπικού φύλαξης.

Η κρίσιμη πρώτη αντίδραση

Η διαδικασία που ακολουθείται έπειτα από ένα περιστατικό βίας κατά επαγγελματία υγείας είναι:

  • Η άμεση αναφορά στον προϊστάμενο, τον τομεάρχη, τον διευθυντή, τη διοίκηση, τον εφημερεύοντα νοσηλευτή, την ασφάλεια του νοσοκομείου. Αν επιθυμεί το θύμα καλείται η αστυνομία
  • Αν υπάρξουν εμφανείς κακώσεις ή προβληματισμός για ανάγκη περαιτέρω ελέγχου, διενεργούνται απεικονιστικές εξετάσεις για την ανίχνευση μη ορατών κακώσεων και άμεση φροντίδα του θύματος της επίθεσης
  • Συμπλήρωση του Ειδικού Εντύπου Αναφοράς Συμβάντος στον ΟΔΙΠΥ
  • Αν επιθυμεί το θύμα μεταβαίνει στο Αστυνομικό Τμήμα για υποβολή έγκλησης
  • Λεπτομερής καταγραφή στο Αυτοτελές Τμήμα Ελέγχου Ποιότητας, λήψη μοναδικού αριθμού και προσθήκη στη βάση δεδομένων

Όπως ανέφερε η κ. Τσιρωνά, η διοίκηση του νοσοκομείου έχει δεσμευτεί για την πρόληψη και τη διαχείριση όλων των περιστατικών βίας, ενθαρρύνοντας το προσωπικό να μην τα αποσιωπά. Στο πλαίσιο των μέτρων πρόληψης ενισχύεται το προσωπικό ασφάλειας στα ΤΕΠ τις ημέρες εφημερίας, γίνεται λεπτομερής καταγραφή, ανάλυση δεδομένων και διερεύνηση, συνεχείς εκπαιδεύσεις, ενώ έχει οριστεί πρόσωπο αναφοράς στο νοσοκομείο, το οποίο είναι υπεύθυνο να καθοδηγεί και να ενημερώνει τους επαγγελματίες υγείας για σχετικά θέματα.

Panic button και άλλα επιπλέον μέτρα

Μέτρα που θα μπορούσαν να ληφθούν, επιπλέον, για ενίσχυση της πρόληψης των περιστατικών βίας, σύμφωνα με την ίδια, είναι:

  • Ψυχολογική υποστήριξη εργαζομένων μετά από περιστατικό βίας
  • Τακτική επιτόπια αξιολόγηση κινδύνων, με συμμετοχή και προτάσεις του προσωπικού
  • Βελτιώσεις στον φυσικό χώρο: προστατευτικοί πάγκοι στο ΤΕΠ, κουμπιά πανικού και διαδικασίες ελεγχόμενης πρόσβασης
  • Σύντομες συσκέψεις για την ασφάλεια και ανάλυση των βασικών αιτίων μετά από σοβαρά συμβάντα
  • Ενσωμάτωση του Εργαλείου Αξιολόγησης Κινδύνου Εργασιακής Βίας του Queensland για τον έγκαιρο εντοπισμό ασθενών με αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης βίαιης συμπεριφοράς και την εφαρμογή προληπτικών μέτρων
  • Εκπαίδευση των νεοπροσληφθέντων υπαλλήλων στην πρόληψη, αναφορά και καταγραφή περιστατικών βίας.

"Η βία είναι ένα συστημικό πρόβλημα, η αντιμετώπισή της απαιτεί ολιστική αντιμετώπιση, συνεχή επαγρύπνηση, συντονισμένη προσπάθεια και ισχυρή δέσμευση της διοίκησης και όλων των στελεχών"», κατέληξε η κ. Τσιρωνά.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Νέα καρδιακή βαλβίδα που μεγαλώνει μαζί με τα παιδιά εγκρίθηκε από τον FDA
Τα φάρμακα GLP-1 φαίνεται πως ωφελούν παιδιά με διαβήτη τύπου 2 [μελέτη]
Όμιλος ΠΡΟΣΥΦΑΠΕ και Intermed ενδυναμώνουν τη συμβολή του Έλληνα φαρμακοποιού στη γυναικεία φροντίδα