Η καχεξία είναι μια νόσος με ασαφή έναρξη και συχνά δυσμενή κατάληξη. Οι ασθενείς χάνουν προοδευτικά λιπώδη ιστό και, κυρίως, μυϊκή μάζα, καθώς ο μεταβολισμός τους απορρυθμίζεται. Εάν εντοπιστούν οι παράγοντες που πυροδοτούν τη νόσο, καθώς και τα πρώιμα βιολογικά της σημάδια (βιοδείκτες), θα μπορούσε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματικότερη αντιμετώπισή της και, ενδεχομένως, ακόμη και η θεραπεία της, εξηγεί ο Αυστριακός ανοσολόγος Αντρέας Μπεργκτάλερ. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να διερευνήσει μαζί με Αυστριακούς και διεθνείς συναδέλφους του.

Η μέχρι σήμερα ανίατη νόσος εμφανίζεται συνήθως ως συνέπεια καρκίνου, καρδιακών, πνευμονικών, νεφρικών και ηπατικών παθήσεων, καθώς και χρόνιων λοιμώξεων, σύμφωνα με τον Μπεργκτάλερ, ο οποίος ερευνά στο Ινστιτούτο Υγιεινής και Εφαρμοσμένης Ανοσολογίας του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης.

Η ακούσια απώλεια βάρους στους ασθενείς με καχεξία είναι δύσκολο να ανακοπεί ακόμη και με διατροφή πλούσια σε θερμίδες και σωματική άσκηση. "Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κάποιο φάρμακο που να παίρνει κανείς και το πρόβλημα να λύνεται", σημειώνει ο ερευνητής. "Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι δεν γνωρίζουμε ακόμη τους βασικούς μηχανισμούς της νόσου".

Η καχεξία μπορεί να ανασταλεί σε ζωικά μοντέλα, όχι όμως ακόμη στον άνθρωπο

Το τι ακριβώς προκαλεί αυτή τη σοβαρή μεταβολική απορρύθμιση παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστο. Είναι γνωστό, ωστόσο, ότι σε αυτή τη διαδικασία συμμετέχει, μεταξύ άλλων, η φλεγμονώδης κυτταροκίνη TNF-άλφα (TNF).

Σε πειράματα με ζωικά μοντέλα, οι ερευνητές κατάφεραν να αναστείλουν την καχεξία μπλοκάροντας αυτή την ουσία, αναφέρει ο Μπεργκτάλερ. "Στους ανθρώπους, όμως, αυτές και παρόμοιες προσπάθειες απέτυχαν".

Μια άλλη ουσία που προάγει τη φλεγμονή, ο GDF-15 (Growth Differentiation Factor 15), έδειξε πρόσφατα σε κλινική μελέτη σε ασθενείς με καρκίνο και καχεξία ότι μπορεί να περιορίσει την απώλεια βάρους. "Χρειάζονται, ωστόσο, περαιτέρω κλινικές μελέτες προκειμένου να κατανοήσουμε αν αυτό μεταφράζεται και σε βελτίωση της ποιότητας ζωής και της επιβίωσης", διευκρινίζει ο ερευνητής.

"Πενήντα χρόνια ανάπτυξης θεραπειών για την καχεξία έχουν μέχρι σήμερα οδηγήσει σε λίγες μόνο ουσιαστικές επιτυχίες", επισημαίνει.

Στη Βιέννη, ειδικοί από τους τομείς της ογκολογίας και της μεταβολικής έρευνας, της διατροφής και της παρηγορητικής ιατρικής, καθώς και της ανοσολογίας, ένωσαν τις δυνάμεις τους με στόχο να αλλάξει αυτή η κατάσταση.

Το Vienna Cachexia Network (Vi-CaN) επιχειρεί να απαντήσει στο κρίσιμο ερώτημα: "Γιατί, σε προχωρημένο στάδιο χρόνιων ασθενειών, ο οργανισμός αρχίζει να καταναλώνει τα δικά του ενεργειακά αποθέματα και τους μυς του;"

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων, οι οποίες θα στοχεύουν στην αναχαίτιση της διαδικασίας.

Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αλλάξει τις θεραπευτικές δυνατότητες

Εξίσου σημαντική θεωρείται η δυνατότητα διάγνωσης της καχεξίας πολύ νωρίτερα από ό,τι είναι εφικτό σήμερα.

"Αν η καχεξία εντοπιζόταν έγκαιρα και η θεραπεία ξεκινούσε εγκαίρως, ίσως ακόμη και θεραπείες που μέχρι σήμερα δεν έχουν αποδώσει να μπορούσαν να είναι αποτελεσματικές", εξηγεί ο Μπεργκτάλερ.

Η έρευνα για τους πρώιμους βιοδείκτες και τους μηχανισμούς που πυροδοτούν την καχεξία αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία, καθώς η έγκαιρη παρέμβαση θα μπορούσε να αποτελέσει το κλειδί για την αντιμετώπιση μιας κατάστασης που μέχρι σήμερα παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη στη θεραπεία.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Διημερίδα της ΕΛΛΟΚ στα Ιωάννινα
Πρωταγωνιστής στις διεθνείς αγορές το ελληνικό φάρμακο
Καρκίνος: Ηπιότερη θεραπεία - καλύτερη ποιότητα ζωής