Ο χρόνος κατανάλωσης των τροφίμων φαίνεται να επηρεάζει τη μεταγευματική γλυκόζη. Μελέτη σε ποντίκια δείχνει ότι η λήψη ελαιολάδου πριν από την κατανάλωση γλυκόζης περιορίζει την αρχική αύξηση του σακχάρου, μέσω ενός σύνθετου μηχανισμού που περιλαμβάνει ορμόνες και το αυτόνομο νευρικό σύστημα.

Δεν έχει σημασία μόνο το είδος των τροφίμων που καταναλώνουμε, αλλά και η σειρά με την οποία τα τρώμε. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση λαχανικών, πρωτεϊνών ή λιπαρών πριν από τροφές πλούσιες σε υδατάνθρακες μπορεί να περιορίσει την επακόλουθη αύξηση της γλυκόζης στο αίμα.

Στους μηχανισμούς που φαίνεται να εξηγούν το φαινόμενο περιλαμβάνονται η επιβράδυνση της γαστρικής κένωσης, δηλαδή της μεταφοράς της τροφής από το στομάχι προς το λεπτό έντερο, καθώς και η έκκριση γαστρεντερικών ορμονών, κυρίως του πεπτιδίου GLP-1 (glucagon-like peptide-1). Ωστόσο, ο ρόλος της γλυκαγόνης, μιας ακόμη ορμόνης που διεγείρεται από την πρόσληψη λιπαρών, και η συμβολή του νευρικού συστήματος στη ρύθμιση της κινητικότητας του στομάχου δεν είχαν αποσαφηνιστεί πλήρως.

Διεθνής ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Yanyan Liu, από την Ιατρική Σχολή Μεταπτυχιακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Gifu στην Ιαπωνία, διερεύνησε τους συγκεκριμένους μηχανισμούς σε ποντίκια.

Οι ερευνητές χορήγησαν στα ζώα ελαιόλαδο είτε 15 λεπτά πριν είτε 15 λεπτά μετά από τη χορήγηση γλυκόζης από το στόμα. Μια ομάδα ελέγχου έλαβε μόνο νερό πριν από τη γλυκόζη. Η ποσότητα του ελαιολάδου ήταν 5 ml ανά κιλό σωματικού βάρους, ενώ η δόση της γλυκόζης ήταν 2 g ανά κιλό σωματικού βάρους.

Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό "Diabetes".

Η ανάλυση έδειξε ότι τα ποντίκια που έλαβαν ελαιόλαδο πριν από τη γλυκόζη εμφάνισαν σημαντικά μικρότερη αύξηση του σακχάρου στα 15 και στα 30 λεπτά, σε σύγκριση με τις δύο ομάδες ελέγχου. Παράλληλα, παρατηρήθηκε καθυστέρηση της γαστρικής κένωσης.

Αντίθετα, όταν το ελαιόλαδο χορηγήθηκε μετά τη γλυκόζη, δεν καταγράφηκε αντίστοιχο αποτέλεσμα.

Ωστόσο, κατά τη συνολική περίοδο παρακολούθησης των 120 λεπτών, οι διαφορές στις συγκεντρώσεις γλυκόζης, όπως αξιολογήθηκαν με βάση την επιφάνεια κάτω από την καμπύλη συγκέντρωσης-χρόνου, δεν ήταν στατιστικά σημαντικές. Αυτό σημαίνει ότι η επίδραση του ελαιολάδου αφορούσε κυρίως την πρώιμη μεταγευματική περίοδο και δεν τεκμηριώθηκε συνολική μείωση της έκθεσης στη γλυκόζη κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η ορμονική απόκριση των ζώων. Η χορήγηση ελαιολάδου πριν από τη γλυκόζη συνδέθηκε με αυξημένη έκκριση GLP-1, GIP (glucose-dependent insulinotropic polypeptide) και γλυκαγόνης.

Αντίθετα, οι συγκεντρώσεις ινσουλίνης δεν παρουσίασαν ουσιαστικές διαφορές μεταξύ των ομάδων. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι ο περιορισμός της αρχικής μεταγευματικής αύξησης του σακχάρου δεν οφειλόταν κυρίως σε ενισχυμένη έκκριση ινσουλίνης, αλλά πιθανότατα στη βραδύτερη γαστρική κένωση και, κατά συνέπεια, στην πιο αργή μεταφορά της γλυκόζης προς το λεπτό έντερο.

Ενδιαφέρουσα είναι και η συμμετοχή της γλυκαγόνης. Η συγκεκριμένη ορμόνη παράγεται από τα α-κύτταρα του παγκρέατος και παραδοσιακά θεωρείται ανταγωνιστική της ινσουλίνης, καθώς διεγείρει την παραγωγή και την απελευθέρωση γλυκόζης από το ήπαρ, συμβάλλοντας στην αύξηση του σακχάρου στο αίμα.

Τα νέα ευρήματα, ωστόσο, υποδεικνύουν ότι υπό ορισμένες φυσιολογικές συνθήκες η γλυκαγόνη ενδέχεται να συμβάλλει και στον περιορισμό των μεταγευματικών αιχμών γλυκόζης. Αυτό μπορεί να συμβαίνει επειδή η ανασταλτική επίδρασή της στη γαστρική κένωση υπερισχύει, σε αυτή την περίπτωση, της δράσης της που αυξάνει την παραγωγή γλυκόζης από το ήπαρ.

Η μελέτη αναδεικνύει τη σημασία της χρονικής αλληλουχίας της πρόσληψης τροφής και προσφέρει νέα στοιχεία για την αλληλεπίδραση μεταξύ των διατροφικών λιπών, των γαστρεντερικών ορμονών και της ρύθμισης της γλυκόζης.

Ωστόσο, επειδή η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια, τα αποτελέσματα δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτομάτως στον άνθρωπο. Απαιτούνται κλινικές μελέτες για να διαπιστωθεί αν η κατανάλωση ελαιολάδου πριν από ένα γεύμα έχει αντίστοιχη επίδραση στον ανθρώπινο οργανισμό, ποια ποσότητα θα μπορούσε να είναι αποτελεσματική και αν το αποτέλεσμα έχει ουσιαστική σημασία για άτομα με διαβήτη ή αντίσταση στην ινσουλίνη.

Επομένως, τα ευρήματα δεν αποτελούν ακόμη τεκμηριωμένη σύσταση για τη λήψη ελαιολάδου πριν από κάθε γεύμα, αλλά ένα ενδιαφέρον ερευνητικό στοιχείο για τον τρόπο με τον οποίο η διατροφική συμπεριφορά μπορεί να επηρεάζει τη μεταγευματική γλυκαιμική απόκριση.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Η συγκαλυμμένη υπέρταση αυξάνει τον κίνδυνο πτώσεων στους ηλικιωμένους [μελέτη]
9ο Transplant Masterclass από το Ίδρυμα Ωνάση
Τα σνακ αργά το βράδυ συνδέονται με υψηλότερα ποσοστά λιπώδους νόσου του ήπατος και κίρρωσης [μελέτη]