Η γενική συνέλευση της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Νεφροπαθών (European Kidney Patients Federation - EKPF), που πραγματοποιήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2026 στην Κρακοβία της Πολωνίας, επεφύλασσε ευχάριστα νέα για τους Έλληνες ασθενείς με Χρόνια Νεφρική Νόσο (ΧΝΝ). Η Ελένη Σαμιωτάκη (φωτογραφία) έγινε η πρώτη Ελληνίδα που θα εκπροσωπήσει την Πανελλήνια Ομοσπονδία Νεφροπαθών στο ευρωπαϊκό όργανο. 

Μιλώντας στο iatronet.gr, η ίδια χαρακτηρίζει την εκλογή της ως αφετηρία δράσεων και πρωτοβουλιών που θα ενδυναμώσουν τους ασθενείς και θα προάγουν την νεφρική υγεία. Προτείνει έξι άξονες - στόχους για την τετραετή (2026 - 2030) θητεία της στο Δ.Σ. της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας, σκιαγραφεί τη σημερινή εικόνα της ΧΝΝ στην Ελλάδα και συνοψίζει τα σημεία που επιδέχονται βελτίωσης στο τρίπτυχο: πρόληψη, ισότιμη πρόσβαση στη θεραπεία και μείωση του χρόνου αναμονής για μεταμόσχευση νεφρού. 

Μια "σιωπηλή επιδημία"

Περίπου ένα στα δέκα άτομα στην Ελλάδα εκτιμάται πως βρίσκεται σε κάποιο από τα πέντε στάδια της Χρόνιας Νεφρικής Νόσου, αλλά μόνο ένα στα τέσσερα το γνωρίζει. Η κ. Σαμιωτάκη διατυπώνει ανησυχία για "δυσάρεστες εκπλήξεις" από το πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου που ξεκίνησε στις αρχές του 2026 με στόχο να διαγνώσει τη νόσο στα πρώτα, αντιμετωπίσιμα στάδια. "Φοβάμαι πως θα έχουμε πολύ μεγαλύτερο αριθμό ασθενών κοντά στο πέμπτο στάδιο από αυτά που περιμέναμε. Έχουμε πολύ αρρύθμιστο διαβήτη, πολλή αρρύθμιστη υπέρταση, λόγω του δυτικού τρόπου ζωής", παρατηρεί.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναγνωρίσει επίσημα την στενή σύνδεση καρδιαγγειακής και νεφρικής λειτουργίας. Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού σχεδίου "Ασφαλείς Καρδιές" έχει εγκρίνει πρόταση για προληπτικούς ελέγχους που θα περιλαμβάνουν και τον έλεγχο της νεφρικής λειτουργίας, ενώ ανάλογη καμπάνια ενημέρωσης "τρέχει" και στην Ελλάδα. 

Σήμερα, περίπου 15.000 άτομα στην Ελλάδα βρίσκονται στο πέμπτο και τελικό στάδιο ΧΝΝ, δηλαδή σε αιμοκάθαρση, περιτοναϊκή κάθαρση ή μεταμόσχευση, ενώ περίπου 1.500 βρίσκονται σε λίστα αναμονής για μεταμόσχευση. Ένας από τους κεντρικούς στόχους των Συλλόγων Ασθενών είναι η αύξησή τους. 

"Είναι πολύ περίεργο πως έχουμε στη λίστα μόνο το 10% των ασθενών τελικού σταδίου", παρατηρεί και προσθέτει: "Υπάρχουν φυσικά κριτήρια όπως η ηλικία και υποκείμενες νόσοι (καρδιά, αγγεία), αλλά μας κάνει εντύπωση πως σχεδόν 13.500 δεν είναι υποψήφιοι για μεταμόσχευση. Έπρεπε να είναι πολύ περισσότεροι από 1.500". Η ίδια το αποδίδει στην ελλιπή ενημέρωση, από τους θεράποντες ιατρούς και από τους Συλλόγους των ασθενών. "Ο ασθενής ξέρει πως μπορεί να θεραπευτεί με μεταμόσχευση, αλλά ακούει διάφορα δεξιά και αριστερά, μαθαίνει κυρίως για τα αρνητικά και τους κινδύνους κι έτσι αποθαρρύνεται", σημειώνει. 

Ως και 10 χρόνια η αναμονή

Η κ. Σαμιωτάκη αναγνωρίζει τη μεγάλη πρόοδο που υπάρχει στη δωρεά οργάνων στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, σημειώνοντας ωστόσο πως έχει να διανύσει μεγάλη απόσταση ακόμη. Η μέση αναμονή για μεταμόσχευση νεφρού από αποβιώσαντα δότη κυμαίνεται στα 7 ως 8 χρόνια, ξεπερνώντας συχνά και τη δεκαετία, όπως λέει. Η Ευρώπη έχει πληθώρα παραδειγμάτων και καλών πρακτικών που θα μπορούσε να υιοθετήσει και η χώρα μας, με πρώτο αυτό της Ισπανίας. "Οι Ισπανοί είναι πρωτοπόροι σε παγκόσμιο επίπεδο στις μεταμοσχεύσεις, με την αναμονή να είναι από 6 μήνες ως το πολύ ένα χρόνο. Σε αυτό το διάστημα δεν προλαβαίνουν να κουραστούν ούτε τα αγγεία, ούτε η καρδιά, ούτε ο ασθενής και ο περίγυρός του να επιβαρυνθούν ψυχολογικά", υπογραμμίζει.

Παράλληλα, τα πρότυπα άλλων χωρών όπως το Βέλγιο και η Γαλλία, με ανεπτυγμένη κουλτούρα του κοινού στη δωρεά οργάνων, αποτελούν καλά παραδείγματα που προσπαθεί να ακολουθήσει και η Ελλάδα. 

Ψυχολογική υποστήριξη και νέες θεραπείες 

Η ελληνική εκπροσώπηση στην Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία διευρύνει τις δυνατότητες ενημέρωσης των ασθενών για νέες θεραπευτικές επιλογές καθώς και στις εξελίξεις στις γενετικής αιτιολογίας σπάνιες νεφρολογικές παθήσεις. 

Επίσης, ανοίγει νέες δυνατότητες για περαιτέρω συμμετοχή σε προγράμματα ψυχολογικής υποστήριξης ασθενών. Η Ελλάδα συμμετέχει τα τελευταία τέσσερα χρόνια με άλλες 7 χώρες σε ευρωπαϊκό καλοκαιρινό campus για εφήβους ασθενείς 12 ως 17 ετών, οι οποίοι μοιράζονται εμπειρίες και ενδυναμώνονται ψυχολογικά κατά τη διάρκεια των κοινών διακοπών τους. 

Συνεργασία με Βαλκανικές χώρες

Σύμφωνα με την κ. Σαμιωτάκη, μέσω της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Νεφροπαθών η Ελλάδα μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της συνεργασίας με τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων, διερευνώντας κοινά προβλήματα και δυνατότητες συντονισμένων πρωτοβουλιών.

"Στόχος μας είναι να αναζητήσουμε πεδία συνεργασίας με οργανώσεις ασθενών από χώρες όπως η Βουλγαρία, η Σερβία και η Βόρεια Μακεδονία, εφόσον υπάρχει αντίστοιχη δυνατότητα μέσα από το δίκτυο της EKPF", προσθέτοντας: "Η κοινή αντιμετώπιση θεμάτων όπως η πρόσβαση στη θεραπεία, η μεταμόσχευση, η κοινωνική υποστήριξη και η ενημέρωση του πληθυσμού μπορεί να ενισχύσει τη φωνή όλων μας".

Έξι στόχοι για την τετραετία

Η ίδια προτείνει στην Πανελλήνια Ομοσπονδία Νεφροπαθών έξι άξονες - στόχους που θα μετουσιώσουν την ευρωπαϊκή εκπροσώπηση σε μετρήσιμο αποτέλεσμα: 

  1. Καταγραφή των βασικών προβλημάτων των Ελλήνων νεφροπαθών, με τη συμβολή των συλλόγων-μελών της ΠΟΝ, ώστε να διαμορφώσουμε σαφείς προτεραιότητες προς διεκδίκηση.
  2. Συστηματική ενημέρωση του ΔΣ της ΠΟΝ για τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, τις πρωτοβουλίες της EKPF και τις δυνατότητες συνεργασίας ώστε να ενημερωθούν όλοι οι νεφροπαθείς μέσω των εκπροσώπων τους. 
  3. Διερεύνηση συμμετοχής σε ευρωπαϊκά προγράμματα, εκπαιδευτικές δράσεις και κοινές εκστρατείες ενημέρωσης.
  4. Αξιοποίηση καλών πρακτικών άλλων χωρών, με στόχο την υποβολή συγκεκριμένων προτάσεων προς τους αρμόδιους ελληνικούς φορείς.
  5. Ενίσχυση της συμμετοχής των νέων ασθενών, όπου υπάρχουν διαθέσιμες δράσεις και κατάλληλες δυνατότητες υποστήριξης.
  6. Δημιουργία σταθερού διαύλου επικοινωνίας με τις ευρωπαϊκές οργανώσεις, ώστε η ΠΟΝ να ενημερώνεται και να παρεμβαίνει έγκαιρα για ζητήματα που αφορούν τους ασθενείς στη χώρα μας.

"Η εκλογή μου στο Διοικητικό Συμβούλιο της EKPF αποτελεί μια σημαντική αφετηρία. Η πρόκληση τώρα είναι να μετατρέψουμε αυτή την εκπροσώπηση σε απτά αποτελέσματα για τους Έλληνες νεφροπαθείς", υπογραμμίζει η κ. Σαμιωτάκη και καταλήγει: "Δεν αρκεί να είμαστε παρόντες στην Ευρώπη. Πρέπει να έχουμε θέσεις, προτάσεις, συνεργασίες και συγκεκριμένες διεκδικήσεις". 

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Καινοτόμος θεραπεία για τον καρκίνο στο πάγκρεας - Πρόσβαση για ασθενείς και στην Ελλάδα
ΙΣΘ: Πρόληψη και τεκμηριωμένη Ιατρική απέναντι στην παραπληροφόρηση
Το δημογραφικό δεν λύνεται με επιδόματα