Η δωρεά μητρικού γάλακτος είναι μια βαθιά αλτρουιστική πράξη αλληλεγγύης, συγκρίσιμη με τη δωρεά αίματος ή οργάνων. Νεογνά που γεννήθηκαν πρόωρα και νοσηλεύονται στη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών (ΜΕΝΝ) έχουν ανάγκη να σιτιστούν με τον "ζωντανό ιστό" που θα τους προσφέρει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και θα θωρακίσει την εύθραυστη υγεία τους όσο δίνουν τις πρώτες μάχες της ζωής τους στην θερμοκοιτίδα. Όταν η γυναίκα που τα έφερε στον κόσμο αδυνατεί για διάφορους λόγους, άλλες μητέρες φροντίζουν να υπάρχει ικανό απόθεμα γάλακτος, δωρίζοντας το περίσσευμά του δικού τους.

Η Τράπεζα Μητρικού Γάλακτος του νοσοκομείου Παπαγεωργίου, μία από τις δύο που λειτουργούν στη Θεσσαλονίκη και σε ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα μαζί με αυτή του Ιπποκρατείου, λειτουργεί από την άνοιξη του 2019. Μέχρι σήμερα έχει συγκεντρώσει, παστεριώσει, επεξεργαστεί και διατηρήσει περισσότερα από 4.000 λίτρα μητρικού γάλακτος από 415 δότριες, με τα οποία σιτίστηκαν 490 νεογνά, στην πλειονότητά τους νοσηλευόμενα στη ΜΕΝΝ. Σε περιόδους που υπάρχει επαρκές απόθεμα, όπως αυτή που διανύουμε, η προσφορά γάλακτος βγαίνει από το νοσοκομείο και πηγαίνει στα σπίτια βρεφών που δεν επιτρέπεται να θηλάσουν, επειδή η μητέρα τους νοσεί.

Με αφορμή την Παγκόσμια Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού (1 - 7 Νοεμβρίου), η μαία MSc, υπεύθυνη της Τράπεζας Μητρικού Γάλακτος του Παπαγεωργίου, Αναστασία Γεωργιάδου (φωτογραφία), μιλά στο iatronet.gr για τον τρόπο λειτουργίας και το έργο της μονάδας, καθώς και για το αόρατο νήμα αγάπης που ενώνει τις μητέρες δότριες με τα ευάλωτα νεογνά.

Η ίδια θα μιλήσει στο πλαίσιο ενημερωτικής εκδήλωσης για μελλοντικούς και νέους γονείς που διοργανώνουν την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου οι μαίες της Α' Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Παπαγεωργίου, αφιερωμένης στον μητρικό θηλασμό.

Ποιες είναι οι δότριες

Τέσσερις στις δέκα δότριες μητρικού γάλακτος είναι μητέρες πρόωρων νεογνών που χρειάστηκε να νοσηλευτούν στη ΜΕΝΝ. "Αντλούν για το δικό τους μωρό και όταν περισσεύει δωρίζουν το υπόλοιπο στην τράπεζα για να δοθεί σε άλλα νεογνά", αναφέρει η κ. Γεωργιάδου, προσθέτοντας: "Κάποιες το βλέπουν ανταποδοτικά, καθώς χρειάστηκε να πάρουν από την τράπεζα μέχρι να μπορέσουν να αντλήσουν το δικό τους. Φυσικά δεν υπάρχει η λογική της ανταποδοτικότητας, κανένας δεν τους λέει πως πρέπει να το δώσουν πίσω, όπως συμβαίνει κάποιες φορές με το αίμα", διευκρινίζει. Το υπόλοιπο 60% αφορά μητέρες τελειόμηνων που πληροφορούνται για την ύπαρξη της Τράπεζας από τις διάφορες δράσεις εξωστρέφειας, από τα ΜΜΕ ή από τον Παιδίατρο και ευαισθητοποιούνται, προσφέροντας το περίσσευμά τους. 

Η μονάδα δέχεται μητρικό γάλα από την ευρύτερη περιοχή της Βόρειας Ελλάδας, με δυνατότητα μεταφοράς του και μέσω πιστοποιημένων εταιρειών μεταφοράς βιολογικού υλικού για τις απομακρυσμένες περιοχές. Για όσες δότριες χρειάζεται να προσέλθουν, η διαδικασία γίνεται στον χρόνο και με τον τρόπο που εξυπηρετεί τις ίδιες. 

"Εμείς φροντίζουμε να εφαρμόζονται τα πρωτόκολλα και οι προϋποθέσεις ώστε να εξασφαλίζεται η ασφάλεια του γάλακτος", αναφέρει η υπεύθυνη της Τράπεζας, και περιγράφει τη διαδικασία. "Οι δότριες μπορεί είναι υγιείς γυναίκες, κατά προτίμηση στο πρώτο εξάμηνο της γαλουχίας που έχουν περίσσευμα μητρικού γάλακτος, το οποίο δεν χρειάζονται για το νεογνό τους. Κάνουμε έναν ορολογικό έλεγχο με εξετάσεις αίματος για κάποια λοιμώδη νοσήματα που μεταφέρονται με το γάλα. Στη συνέχεια συμπληρώνουν ένα ερωτηματολόγιο για τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής και εφόσον δεν έχουν κάποιους από τους παράγοντες αποκλεισμού, (π.χ. κάπνισμα, αλκοόλ, λήψη φαρμάκων ασύμβατων με τον θηλασμό), μπορούν να γίνουν δότριες". 

Η διαδικασία 

Το μητρικό γάλα παραλαμβάνεται από τις δότριες κατεψυγμένο. Αποψύχεται, υποβάλλεται σε μικροβιολογικό έλεγχο και ακολουθεί η διαδικασία της παστερίωσής του. Στη συνέχεια, το παστεριωμένο γάλα ελέγχεται με καλλιέργεια για τυχόν ύπαρξη μικροβίων και φυλάσσεται σε ειδικούς καταψύκτες, ώστε να διατεθεί στα νεογνά που το έχουν ανάγκη, μετά από ιατρική ένδειξη. 

"Ακολουθούμε ενδεδειγμένες και διεθνώς εγκεκριμένες μεθόδους παστερίωσης που εξασφαλίζουν αφενός την ασφάλεια του γάλακτος και αφετέρου τη διατήρηση των θρεπτικών συστατικών του", επισημαίνει η κ. Γεωργιάδου.

Τα πρόωρα νεογνά της ΜΕΝΝ είναι οι λήπτες προτεραιότητας, αλλά όταν υπάρχει επάρκεια, όπως σήμερα που το απόθεμα φτάνει τα 150 λίτρα, η χορήγηση επεκτείνεται και σε τελειόμηνα μωρά που για διάφορους λόγους δεν μπορούν να σιτιστούν από τη μητέρα τους. «Έχουμε καταφέρει να χορηγήσουμε γάλα στην κοινότητα, στα σπίτια μητέρων που εξαιτίας σοβαρών χρόνιων προβλημάτων υγείας δεν επιτρέπεται να θηλάσουν», σημειώνει.

Οφέλη για τα πρόωρα νεογνά

Το μητρικό γάλα τράπεζας ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα των πρόωρων νεογνών που νοσηλεύονται στη ΜΕΝΝ, προστατεύοντάς τα από λοιμώξεις και από τον κίνδυνο νεκρωτικής εντεροκολίτιδας, μια συχνή και πολύ βαριά επιπλοκή της προωρότητας. "Έχει αποδειχτεί από μελέτες πως η χορήγησή του σχετίζεται σχεδόν με μισό κίνδυνο εμφάνισης αυτής της επιπλοκής", υπογραμμίζει η κ. Γεωργιάδου, προσθέτοντας: "Επίσης, είναι καλύτερα ανεκτό, βοηθάει στην ευκολότερη μετάβαση στην εντερική σίτιση, ενώ έχει μελετηθεί και η επίδραση του μητρικού γάλακτος από δότρια στη νευροανάπτυξη, δηλαδή στην ωρίμανση του εγκεφάλου". 

Πώς μπορεί να ενισχυθεί ο μητρικός θηλασμός

Τα πολλαπλά οφέλη του μητρικού θηλασμού, τόσο για το νεογνό όσο και για τη μητέρα, έχουν πολλαπλώς τεκμηριωθεί. Στην Ελλάδα, η εθνική μελέτη εκτίμησης έχει καταδείξει πως ενώ η συντριπτική πλειοψηφία των νέων μητέρων το επιθυμεί, δύο στις τρεις ξεκινούν τον θηλασμό από το πρώτο 24ωρο και το ποσοστό υποχωρεί κλιμακωτά στους επόμενους μήνες. 

"Αρχικά να λάβουμε ως δεδομένο ότι κάθε μητέρα θέλει το καλύτερο για το παιδί της. Επίσης, δεν μας λείπει η πληροφορία ότι το μητρικό γάλα ως ζωντανός ιστός είναι η καλύτερη τροφή για το νεογνό, αλλά και ότι προστατεύει τη μητέρα, μεταξύ άλλων από τον καρκίνο του μαστού και των ωοθηκών", παρατηρεί η κ. Γεωργιάδου και υποστηρίζει πως αυτό που λείπει είναι η ενημέρωση των νέων μητέρων για τεχνικά και πρακτικά ζητήματα, μέσω συμβουλευτικής υποστήριξης. "Δεν αρκεί να δεις μια μαμά και να της πεις "αυτό είναι ο θηλασμός, πάρε, το βάλ' το στο στήθος, και όλα θα είναι τέλεια", ούτε θα είμαστε σε ένα συννεφάκι όλοι, όπως δείχνουν οι διαφημίσεις. Χρειάζεται καθοδήγηση, εκπαίδευση, εξατομικευμένη, κάθε μαμά είναι διαφορετική και πρέπει να την αφουγκραστούμε ώστε να είμαστε δίπλα της υποστηρικτικές και αποτελεσματικές", καταλήγει.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Tonosan Immunity από τη Uni-Pharma: Τόνωση για το ανοσοποιητικό - Σύνθεση κατοχυρωμένη με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας
Πώς θα εφημερεύουν τα Κέντρα Υγείας Περιστερίου και Κερατσινίου
Γεωργιάδης: Υπάρχουν ελλείψεις προσωπικού στο ΕΣΥ, αλλά είμαστε καλύτερα από παλαιότερα