Η στοματική κοιλότητα έχει χαρακτηριστεί ως αξιόπιστος "καθρέφτης" της συνολικής υγείας του οργανισμού. Έχει τεκμηριωθεί ότι ο σακχαρώδης διαβήτης (ΣΔ) και η περιοδοντική νόσος (περιοδοντίτιδα) συνδέονται μεταξύ τους, σε μια αμφίδρομη "λεωφόρο" αλληλεξάρτησης: Τα άτομα με ΣΔ τύπου 2 έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης περιοδοντίτιδας. Η χρόνια φλεγμονή δυσχεραίνει τον γλυκαιμικό έλεγχο, ενώ η έγκαιρη περιοδοντική θεραπεία μπορεί να μειώσει τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη σε βαθμό ίσως ανάλογο με την προσθήκη ενός ακόμη αντιδιαβητικού φαρμάκου.

Η αμφίδρομη σχέση του ΣΔ με την περιοδοντίτιδα και άλλες στοματικές επιπλοκές του απασχόλησαν ειδική ενότητα στο πλαίσιο του 39ου Πανελλήνιου Ετήσιου Συνεδρίου της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης και Εκπαίδευσης για τον Σακχαρώδη Διαβήτη (ΕΛΜΕΔ), που ξεκίνησε στη Θεσσαλονίκη. 

Από τους Ινδιάνους της Αμερικής 

Παλιά μελέτη σε πληθυσμό της αυτόχθονης φυλής Pima στις ΗΠΑ, που λόγω DNA είχαν αυξημένα ποσοστά εμφάνισης ΣΔ, έδειξε 2,6 φορές υψηλότερη εμφάνιση περιοδοντικής νόσου σε σακχαροδιαβητικούς σε σχέση με τα άτομα που δεν είχαν ΣΔ.

Πολλές μελέτες έκτοτε κατέδειξαν αφενός πως η περιοδοντίτιδα αυξάνει τη δυσκολία ρύθμισης του σακχάρου και αφετέρου ότι η αντιμετώπισή της διευκολύνει και τον γλυκαιμικό έλεγχο. 

Η περιοδοντίτιδα είναι η προεξάρχουσα από τις στοματικές εκδηλώσεις του ΣΔ, όπως επεσήμανε ο αναπληρωτής καθηγητής Στοματολογίας στο Τμήμα Οδοντιατρικής του ΑΠΘ, Απόστολος Ματιάκης (φωτογραφία), ο οποίος αναφέρθηκε και σε εκτιμήσεις που την κατατάσσουν στην έκτη θέση του συνόλου των επιπλοκών της νόσου. 

"Η περιοδοντική νόσος αποτελεί κλινικό δείκτη της σωστής ρύθμισης της γλυκόζης", υπογράμμισε, ενώ εξήγησε πως ο οδοντίατρος μπορεί να είναι ο πρώτος που θα ανοίξει τον δρόμο ης διάγνωσης του ΣΔ, κάτι που ο ίδιος διδάσκει στους φοιτητές του: "Σε έναν ασθενή που θα είναι ενδεχομένως μέσης ηλικίας, ολίγον εύσαρκος και έχει περιοδοντίτιδα, δεν είναι αδόκιμο να του το πούμε ‘κάνε μία γενική αίματος, μια γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη και ένα ζάχαρο’, και έτσι να του ανοίξουν τα μάτια και να σπεύσει στη ρύθμιση του ζαχάρου του", σημείωσε, προσθέτοντας: "Αλλά και ο παθολόγος, ο διαβητολόγος, ο οποίος παρακολουθεί τον διαβητικό ασθενή, θα πρέπει να του επισημαίνει να έχει υγιές στόμα, να μην έχει χρόνιες φλεγμονές και ενδεχομένως περιοδοντίτιδα, για να διευκολυνθεί η ρύθμιση του ζαχάρου". 

Όπως επεσήμανε ο κ. Ματιάκης, με τη σωστή στοματική υγεία και παρακολούθηση από περιοδοντολόγους, ο ασθενής με σακχαρώδη διαβήτη μπορεί να διατηρήσει την οδοντοστοιχία του για όλη του τη ζωή. "Μπορεί, επίσης, αν έχει ρυθμίσει καλά το σάκχαρό του, να δεχθεί οποιαδήποτε οδοντιατρική θεραπεία, ακόμα και τα οδοντικά εμφυτεύματα, τα οποία είναι η σύγχρονη απάντηση της επιστήμης στην αναπλήρωση ελλειπόντων δοντιών. Όλα αρχίζουν και τελειώνουν στη ρύθμιση του σακχάρου", σημείωσε. 

Άλλες στοματικές εκδηλώσεις του ΣΔ εκτός της περιοδοντικής νόσου είναι διαταραχές στους σιελογόνους αδένες όπως η ξηροστομία και η σιελαδένωση, λοιμώξεις λόγω πτώσης της άμυνας του οργανισμού όπως αποστήματα και ελκονεκρωτική ουλίτιδα, ενώ έχει συζητηθεί η πιθανή συμβολή του ΣΔ και στη στοματοδυνία, γνωστή και ως σύνδρομο καύσου στη γλώσσα και στη στοματική κοιλότητα. 

Αμφίδρομη συνεργασία διαβητολόγου και οδοντιάτρου

Κοινή αναφορά ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Περιοδοντολογίας και τη Διεθνή Ομοσπονδία Διαβήτη έχει επιβεβαιώσει εδώ και σχεδόν μια δεκαετία τον συσχετισμό ανάμεσα στον ΣΔ και την περιοδοντική νόσο, όπως ανέφερε η καθηγήτρια στο Τμήμα Οδοντιατρικής του ΑΠΘ, Δήμητρα Σακελλάρη (φωτογραφία),  η οποία στην τοποθέτησή της έστειλε ένα μήνυμα για την συνεργασία ιατρού και οδοντιάτρου προς όφελος του σακχαροδιαβητικού ασθενή. 

"Από την πλευρά μας, πάντα υποψιαζόμαστε σακχαρώδη Διαβήτη όταν βλέπουμε τις εκδηλώσεις, ιδιαίτερα περιοδοντίτιδα ή επανειλημμένα αποστήματα, και επειδή ακριβώς γνωρίζουμε ότι ένας στους τέσσερις δεν γνωρίζει ότι έχει ΣΔ, παραπέμπουμε. Λέμε ότι δεν είναι κακή ιδέα, εφόσον δεν έχεις εξεταστεί πρόσφατα και εμφανίζεις αυτή την κατάσταση στο στόμα, να εξεταστείς για και για σακχαρώδη διαβήτη", σημείωσε.

Από την πλευρά του γιατρού, αντίστροφα, πρότεινε τρεις απλές ερωτήσεις που μπορούν να γίνονται στον ασθενή:

  • Ματώνουν τα ούλα σου; 
  • Κουνιούνται τα δόντια σου; 
  • Επισκέφτηκες την τελευταία χρονιά τον οδοντίατρό σου; 

"Κάνοντας μια σειρά από τέτοιες ερωτήσεις, είναι δυνατόν ο γιατρός πια να κατευθύνει τον ασθενή, ιδιαίτερα με τον σακχαρώδη διαβήτη, στον οδοντίατρο, ώστε να διασφαλιστεί η στοματική υγεία που έχει αποδειχθεί ότι διευκολύνει και τον έλεγχο του σακχαρώδη διαβήτη", επισήμανε η κ. Σακελλάρη, και επικαλέστηκε μελέτες που έχουν δείξει πως η περιοδοντική θεραπεία μπορεί να ελαττώσει την τιμή της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης κατά 0,4% για ένα τρίμηνο. "Αυτή η μείωση, ενδέχεται να αντιστοιχεί σε ένα δεύτερο φάρμακο για τη διαχείριση και τη ρύθμιση του γλυκαιμικού ελέγχου", κατέληξε. 

Ειδήσεις υγείας σήμερα
'Ερχονται απινιδωτές στα λεωφορεία - Eκπαίδευση πρώτων βοηθειών στους οδηγούς της ΟΣΥ
Διατροφή και εμμηνόπαυση: Φροντίζοντας το σώμα, το έντερο και τον εαυτό μας
56 κακοποιημένα παιδιά σε "Αγία Σοφία" και "Αγλαΐα Κυριακού" με εισαγγελική εντολή