Η βιταμίνη D είναι μια πολύ σημαντική βιταμίνη που παίζει ρόλο σε διάφορες διεργασίες του οργανισμού. Δυστυχώς, όμως, το σώμα μας δεν την συνθέτει μόνο του, εκτός και αν εκτεθούμε- για λίγη ώρα καθημερινά- στον ήλιο. Και, στις περίεργες, "εσώκλειστες" εποχές που ζούμε, δεν είναι πάντα εύκολο να βγούμε στον ήλιο, ειδικά τώρα που χειμωνιάζει. Ακόμα χειρότερα, η βιταμίνη αυτή δεν είναι και τόσο εύκολο να βρεθεί στις τροφές. Άρα... τι θα κάνουμε;

Και ποια είναι τα σημάδια έλλειψής της; Μήπως χρειαζόμαστε συμπλήρωμα;

Αρχικά, αυτές είναι μερικές από τις λειτουργίες του οργανισμού στις οποίες παίζει ρόλο η βιταμίνη D:

-Στη δημιουργία οστών, και στην απορρόφηση ασβεστίου, που είναι απαραίτητο για την καλή υγεία τους.

-Στη μείωση των φλεγμονών.

-Στην πρόληψη σπασμών και κραμπών στους μύες.

-Στην καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού μας συστήματος, μειώνοντας τον κίνδυνο ιώσεων, αλλά και μειώνοντας τη σφοδρότητά τους αν μολυνθούμε.

-Ορισμένοι ειδικοί πιστεύουν ότι η βιταμίνη αυτή παίζει ρόλο και στην πρόληψη ορισμένων καρκίνων, όπως αυτός του παχέος εντέρου, αλλά χρειάζεται περισσότερη έρευνα επί του θέματος.

Ξέρουμε πώς μπορούμε να την συνθέσουμε με το να εκτιθέμεθα (χωρίς αντηλιακό) για λίγη ώρα στην υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου. Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχουν γενικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με το πόση ώρα ακριβώς χρειαζόμαστε για να το πετύχουμε αυτό. Και, προφανώς, παίζει πολύ σημαντικό ρόλο η τοποθεσία που βρισκόμαστε: Αν διαβάζετε, ας πούμε, αυτό το άρθρο από την Ελλάδα, που βρίσκεται πιο κοντά στον ισημερινό σε σχέση με την Νορβηγία, τότε όπως είναι λογικό, θα λαμβάνετε περισσότερο ήλιο όταν βγαίνετε έξω. Όλα είναι σχετικά, και τίποτα δεν μπορεί να είναι απόλυτο. Μετάφραση; Όλοι μένουμε... μπερδεμένοι.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και άνθρωποι που δεν μπορούν να συνθέσουν εύκολα βιταμίνη D, άσχετα από την έκθεση στον ήλιο. Και ορισμένες ομάδες ανθρώπων είναι πιο εύκολο να αποκτήσουν έλλειψη της βιταμίνης, όπως:

-Οι ηλικιωμένοι, καθώς είναι πιο δύσκολο για τον οργανισμό να την συνθέσει όσο μεγαλώνουμε. Ειρωνικά, με το γήρας αυξάνεται και η ποσότητα που έχει ανάγκη ο οργανισμός μας.

-Όσοι δουλεύουν σε εσωτερικούς χώρους. Ας μην το αναλύσουμε αυτό με τωρινά δεδομένα πανδημίας, επειδή μάλλον οι περισσότεροι από εμάς θα κλαίμε.

-Όσοι έχουν πιο σκούρο δέρμα.

-Όσοι πάσχουν από φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου ή κυστική ίνωση, καθώς αυτές οι παθήσεις κάνουν πιο δύσκολη την απορρόφηση της βιταμίνης D από τον οργανισμό.

-Όσοι ακολουθούν βίγκαν διατροφή ή έχουν δυσανεξία στην λακτόζη, καθώς οι πιο συνηθισμένες διατροφικές πηγές βιταμίνης D είναι τα γαλακτοκομικά και τα ψάρια.

-Όσοι είναι παχύσαρκοι, καθώς το σωματικό λίπος απομονώνει την βιταμίνη D και δεν της επιτρέπει να μεταφερθεί σε άλλες περιοχές του σώματος όπου την χρειαζόμαστε.

Τα πιο συχνά σημάδια έλλειψης βιταμίνης D είναι τα εξής:

Πόνος στα οστά

Κόπωση

Συχνές μολύνσεις από ιούς και ασθένειες

Πόνος στη μέση

Αλλαγές στη διάθεση

Μυϊκοί πόνοι ή κράμπες

Η χρόνια έλλειψη αυξάνει σημαντικό τον κίνδυνο κατάγματος και οστεοπόρωσης.

Αυτά τα συμπτώματα, φυσικά, μπορεί να συνδέονται και με πολλές άλλες παθήσεις, συνεπώς δεν θα μπορείτε να ξέρετε αν πρόκειται για έλλειψη βιταμίνης D παρά μόνο αν κάνετε αιματολογικές εξετάσεις και ζητήσετε να δείτε τις τιμές της.

Τι μπορώ να κάνω αν έχω έλλειψη;

-Nα τρώτε περισσότερες τροφές που την περιέχουν, όπως λιπαρά ψάρια σαν τον σολομό και τις σαρδέλες. Μια μερίδα σολομού μάς προσφέρει το 71% της ημερήσιας δόσης μας.

-Περισσότερα γαλακτοκομικά και εναλλακτικές γάλακτος που είναι ενισχυμένες με την βιταμίνη.

-Αυγά. Ένα αυγό περιέχει 6% της ημερήσιας δόσης μας.

-Συκώτι. Μια μερίδα συκώτι μάς προσφέρει το 5% της ημερήσιας δόσης μας.

-Μανιτάρια, αλλά θα πρέπει να διαβάσετε την ετικέτα τους, καθώς η περιεκτικότητά τους έχει να κάνει με το αν εκτέθηκαν σε υπεριώδη ακτινοβολία όσο μεγάλωναν. Για παράδειγμα, μισή κούπα μανιτάρια Πορτομπέλο, κανονικά δίνουν μόλις το 1% της ημερήσιας δόσης μας, αλλά με τις κατάλληλες συνθήκες μπορεί να αυξηθεί στο... 120%!

-Προσπαθήστε να βγαίνετε για 10-15 λεπτά καθημερινά στον ήλιο, με τα χέρια ή τα πόδια σας ακάλυπτα. Πιστεύεται ότι σε γενικές γραμμές αυτός είναι αρκετός χρόνος, αλλά οι ειδικοί θυμίζουν πως είναι καλύτερο να προσλαμβάνουμε βιταμίνη D από την τροφή μας, και όχι από την υπεριώδη ακτινοβολία.

-Αν πιστεύετε ότι χρειάζεστε συμπλήρωμα, ρωτήστε πρώτα την γνώμη του γιατρού σας. Δεν είναι καλή ιδέα να παίρνετε συμπληρώματα απερίσκεπτα και χωρίς να σας έχει δώσει πρώτα την έγκριση ένας ειδικός, ο οποίος θα ορίσει και την δόση που χρειάζεται ο οργανισμός σας.