Της Σοφίας Νέτα

Στα αρχέγονα κύτταρα του αμνιακού υγρού ίσως βρίσκεται το "κλειδί" για τη θεραπεία ανίατων σήμερα ασθενειών. Τα κύτταρα αυτά μελετώνται σήμερα στη χώρα μας στο πρωτοποριακό εργαστήριο αναπαραγωγικής βιολογίας και αναγεννητικής Ιατρικής του Νοσοκομείου "Αλεξάνδρα", στην Α’ Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Στο εργαστήριο έχουν απομονωθεί και μελετώνται αρχέγονα κύτταρα από το αμνιακό υγρό, η πλήρης χαρτογράφηση των οποίων θα δώσει νέες διαστάσεις στο θέμα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Παράλληλα, οι προοπτικές που ανοίγονται σήμερα για τη χρήση των αρχέγονων κυττάρων στη θεραπευτική αντιμετώπιση πολλών ανίατων ασθενειών, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η καρδιακή ανεπάρκεια, το AIDS, αλλά και ο καρκίνος, είναι εντυπωσιακές και ιδιαίτερα αισιόδοξες.

Για τα νεότερα δεδομένα στον τομέα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και της αναγεννητικής ιατρικής, καθώς και για τα επιτεύγματα του πρωτοποριακού εργαστηρίου, οργανώνεται Συνέδριο στο Αμφιθέατρο του Νοσοκομείου "Αλεξάνδρα την Παρασκευή και το Σάββατο, στο οποίο ειδικοί επιστήμονες θα αναπτύξουν ενδιαφέροντα σχετικά θέματα.

Σε συνέντευξη τύπου ο Διευθυντής της Α’ Μαιευτικής & Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο νοσοκομείο "Αλεξάνδρα", καθηγητής κ. Α. Αντσακλής, ο υπεύθυνος της Μονάδας Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής της κλινικής, Καθηγητής κ.

Δ. Λουτράδης και η καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Harvard των ΗΠΑ κ. A. Kiessling παρουσίασαν τα σημαντικότερα θέματα του Συνεδρίου, ενώ μίλησαν και για τις δυνατότητες του πρωτοποριακού εργαστηρίου.

Όπως εξήγησαν οι ομιλητές, αναγεννητική ιατρική ονομάζεται ο κλάδος της ιατρικής στον οποίο ιατρικές παρεμβάσεις στοχεύουν στο να αποκαταστήσουν κατεστραμμένα όργανα. Με τη χρήση αρχέγονων κυττάρων μπορεί να γίνει ανανέωση κυττάρων και ιστών που καταστράφηκαν από τη γήρανση και από ασθένειες.

Το γεγονός ότι τα πιο ισχυρά αρχέγονα κύτταρα είναι αυτά τα οποία προέρχονται από την έσω κυτταρική μάζα κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη εγείρει κάποια ηθικά θέματα. Από την άλλη πλευρά, πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι άλλα βλαστικά ή αρχέγονα κύτταρα, τα οποία απομονώνονται από διάφορους άλλους ανθρώπινους ιστούς, μπορεί επίσης να έχουν την δυνατότητα να διαφοροποιηθούν προς πολλούς διαφορετικούς τύπους κυττάρων.

Μια εκτενώς συζητημένη πηγή αρχέγονων κυττάρων είναι κύτταρα του αμνιακού υγρού.

Οι ειδικοί ανέφεραν ακόμη ότι στο άμεσο μέλλον η in vitro ωρίμανση ωαρίων που μελετάται στη Μονάδα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής του Πανεπιστημίου Αθηνών, σε επιλεγμένες τουλάχιστον περιπτώσεις υπογόνιμων γυναικών, ενδέχεται να αποτελέσει τη μέθοδο εκλογής για την επίτευξη κυήσεων, μειώνοντας τόσο τη λήψη φαρμάκων από τι γυναίκες, όσο και το κόστος που μέχρι σήμερα είναι ιδιαίτερα υψηλό.

Στην Α΄ Μαιευτική & Γυναικολογική κλινική εδώ και τρία χρόνια οργανώθηκε εργαστήριο Αναπαραγωγικής Βιολογίας & Αναγεννητικής ιατρικής το ερευνητικό πεδίο στο συγκεκριμένο εργαστήριο έχει δύο άξονες:
Ο πρώτος είναι ότι οι ειδικοί κατόρθωσαν να απομονώσουν και να καλλιεργήσουν κύτταρα από το αμνιακό υγρό με ιδιότητες που προσομοιάζουν με τα εμβρυϊκά αρχέγονα κύτταρα επιπλέον δε εντοπίστηκαν και εκφράστηκαν κάποιοι μοριακοί δείκτες (dazl, c-kit, ssea4) που εκφράζονται στα αρχέγονα κύτταρα των γοναδων.

Η μεθοδολογία έχει πάρει ήδη πατέντα από αρμόδιες αρχές των Ηνωμένων Πολιτείων (U.S. Provisional Patent Application No 60/853420".

Ο δεύτερος είναι να χρησιμοποιηθούν η τεχνική της microarray (Μοριακή Βιολογία) για την χαρτογράφηση της έκφρασης γονιδίων στα ανθρώπινα ωάρια και τα έμβρυα τα οποία προκύπτουν μετά από εξωσωματική γονιμοποίηση, πληροφορίες οι οποίες είναι αναγκαίες για να βελτιώσουν την παραγωγή των stem cells (αρχέγονων κυττάρων).

Για την επιτυχία αυτής της μελέτης απαραίτητη προϋπόθεση είναι ότι τα ωάρια και τα έμβρυα που χρησιμοποιούνται πρέπει να είναι άριστης ποιότητας.

Στη Μονάδα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής της Α Μ/Γ του Πανεπιστημίου Αθηνών γίνονται μελέτες σε επίμυες και σε ανθρώπινα ωάρια με σκοπό να μελετηθεί αυτή η μακρά και πολύπλοκη διαδικασία κατά τη διάρκεια της οποίας πραγματοποιούνται αλλαγές στον πυρήνα και στο κυτταρόπλασμα του ωαρίου, που το καθιστούν έτοιμο για γονιμοποίηση.

Κατά την ωρίμανση του ωαρίου συντίθενται και αποθηκεύονται σε αυτό διάφορα προϊόντα τα οποία θα υποστηρίξουν ακολούθως την πρώιμη εμβρυϊκή ανάπτυξη.

Τέλος, στο συνέδριο θα παρουσιασθούν νέα δεδομένα για τον μηχανισμό της καρκινογένεσης, καθώς υπάρχουν ενδείξεις ότι στους κακοήθεις όγκους υπάρχουν αρχέγονα κύτταρα (stem cells) τα οποία ομοιάζουν με τα φυσιολογικά stem cells.

Με την τεχνική (ΝΤ) nuclear transfer δηλαδή, τη μεταφορά του πυρήνα του κυττάρου σε άλλο κύτταρο π.χ. ωάριο είναι δυνατό να γίνεται επαναπρογραμματισμός του κυττάρου. Έτσι, τόνισαν οι ειδικοί, θα έχουμε την δυνατότητα να μελετήσουμε τα καρκινικά κύτταρα του όγκου και τα καρκινικά stem cells, ταυτόχρονα συγκρίνοντας την βιολογική τους πορεία και εξέλιξη.



Ειδήσεις υγείας σήμερα
Πόσο συχνά να πλένουμε τα σεντόνια μας;
Αποκατάσταση μετά από long CoViD - Επίμονη επιβάρυνση στην ποιότητα ζωής
Χρόνιο στρες: Η επίπτωσή του στη γήρανση