Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου Παγκρέατος που φέτος έχει οριστεί η 21η Νοεμβρίου 2019, ο Σύλλογος Κ.Ε.Φ.Ι. διοργάνωσε την 6η συνεχή Επιστημονική Ημερίδα με θέμα «Αντιμετωπίζοντας το φαινομενικά αδύνατο» στις 13 Νοεμβρίου 2019 στο Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ, όπου και παρουσιάστηκαν τα βασικά συμπτώματα και χαρακτηριστικά της νόσου, ενώ αναφορές έγιναν και για την αντιμετώπισή της. Χαρακτηριστικά αναφέρθηκε πως η έγκαιρη διάγνωση είναι το κλειδί για την εξέλιξη της νόσου.

Την ημερίδα παρακολούθησε μεγάλος αριθμός συμμετεχόντων, παρά τις δύσκολες καιρικές συνθήκες. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛ.Ο.Κ.), την  ΕΜ-ΚΑΠΕΣ (Εταιρεία Μελέτης Καρκίνου του Πεπτικού Συστήματος), της ΕΟΠΕ (Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδος), τις Γυναίκες στην ογκολογία (w4life), την Ελληνικής Εταιρείας Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας και του Ελληνικού Ινστιτούτο ΠΑΣΤΕΡ.

Η σοβαρότητα του καρκίνου του παγκρέατος

Στην Ευρώπη, ο παγκρεατικός καρκίνος είναι ο έβδομος πιο συχνός καρκίνος και το 4ο αίτιο θανάτου από καρκίνο. Ετησίως, περίπου 12 άνδρες και 8 γυναίκες στους 100.000 διαγιγνώσκονται με παγκρεατικό καρκίνο στην Ευρώπη.

Ο παγκρεατικός καρκίνος έχει το χαμηλότερο ποσοστό επιβίωσης από όλους τους καρκίνους, με μόλις το 2-10% όσων διαγιγνώσκονται να επιβιώνουν 5 χρόνια μετά τη διάγνωση. Οι ασθενείς που προσβάλλονται από παγκρεατικό καρκίνο χάνουν το 98% του προσδόκιμου υγιούς ζωής τους τη στιγμή της διάγνωσης, ενώ η συνολική μέση επιβίωση ενός ατόμου που έχει διαγνωστεί με μεταστατικό παγκρεατικό καρκίνο είναι 4,6 μήνες. Σε μεγάλο ποσοστό αυτό οφείλεται στο ότι διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο, όταν ήδη έχει κάνει μεταστάσεις, καθώς η νόσος μπορεί να περάσει απαρατήρητη για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ δεν υπάρχει μέθοδος έγκαιρης ανίχνευσης σε πρώιμο στάδιο. Επίσης, παρά την αύξηση εμφάνισης του καρκίνου του παγκρέατος, οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν τα συμπτώματα και τα μεγάλα ποσοστά θνησιμότητας. Πρόσφατη διεθνής έρευνα έδειξε πως το 60% του κοινού δεν γνωρίζει σχεδόν τίποτα για τον παγκρεατικό καρκίνο.

Η δράση του συλλόγου «Κ.Ε.Φ.Ι.» Αθηνών για τη νόσο στη χώρα μας

56 Ενώσεις Ασθενών από όλο τον κόσμο ηγούνται αυτής της προσπάθειας. Στην Ελλάδα, ο Σύλλογος Καρκινοπαθών - Εθελοντών - Φίλων - Ιατρών «Κ.Ε.Φ.Ι.» Αθηνών, ως μέλος του Ευρωπαϊκού Συνασπισμού Οργανώσεων Ασθενών με Καρκίνο - ECPC (www.ecpc.org) και της Ευρωπαϊκής Πολυσυμμετοχικής Πλατφόρμας για τον Καρκίνο του Παγκρέατος, αποτελεί τον πρώτο επίσημο φορέα υποστήριξης ασθενών με καρκίνο του παγκρέατος στην Ελλάδα. Συμμετέχει ενεργά στην παγκόσμια καμπάνια ευαισθητοποίησης, και θα πραγματοποιήσει τοπικές δράσεις ενημέρωσης για τον καρκίνο του παγκρέατος.

Η κα Ζωή Γραμματόγλου, Πρόεδρος Δ.Σ. του Συλλόγου «Κ.Ε.Φ.Ι.» Αθηνών στην έναρξη της επιστημονικής ημερίδας αναφέρθηκε στο βραβείο που έλαβε το Κ.Ε.Φ.Ι. το 2017, όταν και δημιουργήθηκε η πρώτη πλατφόρμα για τον καρκίνο παγκρέατος, που οι ασθενείς μπορούν να κρατούν ως ημερολόγιο και να λαμβάνουν σημαντικές πληροφορίες, ενώ η πλατφόρμα πριν το νέο έτος θα είναι διαθέσιμη και για iOS. Τέλος η κα Γραμματόγλου αναφέρθηκε στο νέο βραβείο που έλαβε το Κ.Ε.Φ.Ι. με θέμα τη σχέση γιατρού ασθενή και τη σπουδαιότητα του να είναι ο γιατρός όχι μόνο ιατρικά αρωγός, αλλά δίπλα στο ασθενή.

Η επιστημονική άποψη για τον καρκίνο του παγκρέατος

Την επιστημονική προσέγγιση για τη νόσο, τη διάγνωση και τη θεραπεία κατέθεσαν κορυφαίοι επιστήμονες υγείας, εξειδικευμένοι στην αντιμετώπιση του παγκρεατικού καρκίνου και σε συναφή με τη νόσο θέματα.

Ο Δρ. Ευάγγελος Φελέκουρας, ξεκίνησε την ομιλία του αναφέροντας πως ο καρκίνος παγκρέατος είναι ένας δύσκολος καρκίνος με ασαφή συμπτώματα. Εκτενή αναφορά έγινε στην ανάγκη οι ίδιοι οι γιατροί να κατευθύνουν τους ασθενείς να πραγματοποιούν εξετάσεις και πιο συγκεκριμένα μία αξονική τομογραφία, καθώς έχει διευκρινιστεί πως είναι η μόνη εξέταση που χρειάζεται να κάνεις ένας εν γένει ασθενής με παγκρεατικό καρκίνο. Τέλος, αναφέρθηκε πως η ίδια η πολιτεία δεν έχει επενδύσει στην επιστήμη της ιατρικής, ώστε οι γιατροί να καθοδηγούν ορθά τους πολίτες. Έκλεισε την ομιλία του με απαντήσεις σε ερωτήματα του κοινού και με την πρόταση «Στόχος είναι η ζωή σας».

Ο Δρ. Κωνσταντίνος Σακελλαρίου, συνεχίζοντας τις παρουσιάσεις αναφέρθηκε επίσης στη δυσκολία του συγκεκριμένου καρκίνου και πως «στα επόμενα χρόνια θα μιλάμε κυρίως για μεταστατικό καρκίνο παγκρέατος». Έμφαση στην παρουσίασή του δόθηκε στους τρόπους θεραπείας και πως η ανοσοθεραπεία είναι πλέον μία ανερχόμενη θεραπευτική μέθοδος, ενώ εστίασε στις μεταλλάξεις του καρκίνου παγκρέατος, σε νέες μελέτες και πως ο καρκίνος παγκρέατος αποτελεί θεραπευτική πρόκληση για την ιατρική κοινότητα.

Συνεχίζοντας ο κ. Νικόλαος Σιδέρης, αναφέρθηκε στη συσχέτιση του καρκίνου παγκρέατος με την κατάθλιψη, τη σπουδαιότητα της πρόληψης, αλλά όσον αφορά τη στιγμή της διάγνωσης ο ασθενής να εστιάζει στην κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή και στην ψυχοθεραπεία, που οδηγούν στην ποιότητα ζωής, στην ορθή λήψη αποφάσεων, στον καλύτερο έλεγχο των συμπτωμάτων και τέλος σημείωσε ότι η λήψη βοήθειας για την κατάθλιψη από ειδικό οδηγεί στην πιο εύρυθμη καθημερινότητα για ασθενείς και φροντιστές. Η ομιλία ολοκληρώθηκε με τη βεβαιότητα πως υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις σύνδεσης της κατάθλιψης και του καρκίνου παγκρέατος.

Η κα Μαριαλένα Δημητρά, ξεκίνησε την ομιλία της με «tips» που μπορούν να βοηθήσουν έναν ογκολογικό ασθενή, αλλά και τους φροντιστές του. Ερωτήματα και παραδείγματα ερωτήσεων διευκρίνισαν τις εσωτερικές ανησυχίες, τα συναισθήματα και τις πραγματικές απορίες των ασθενών και τη δύναμη που έχει ένας άνθρωπος, για να πραγματοποιήσει τους στόχους του και να διαχειριστεί σκέψεις και συναισθήματα που έχουν σχέση με την ασθένεια.

Η Δρ. Ζηναϊς Κοντούλη, δήλωσε πως κάθε ασθενής είναι διαφορετικός! Κάθε ασθενής βιώνει με διαφορετικό τρόπο τον πόνο, ενώ αναφέρθηκε στις επιπτώσεις και τις παρενέργειες της χημειοθεραπείας και τη σχέση και την καλή επικοινωνία ως ανάγκη ανάμεσα στον ασθενή και τους γιατρούς που τον παρακολουθούν, ώστε να λαμβάνει τις σωστές οδηγίες. Μέσα από μελέτη που παρουσιάστηκε, οι ασθενείς δήλωσαν πως οι γιατροί δεν τους ρωτούν ποτέ για τους πόνους που βιώνουν, ενώ και οι ίδιοι οι ασθενείς δεν εκφράζονται προς τους γιατρούς. Η ομιλία της έκλεισε με το μήνυμα πως «ζούμε με τον καρκίνο» και ζητάμε ως ασθενείς να ΜΗΝ πονάμε!

Τέλος, η κα Νίκη Μουρούτη, αναφέρθηκε στην προσπάθεια που γίνεται να καταρριφθεί ο μύθος πως η διατροφή δεν είναι σημαντική. Συνέχισε με αναφορές για τον παγκρεατικό καρκίνο διευκρινίζοντας πως η διατροφή ανήκει στους βασικούς παράγοντες και πως σε έναν ασθενή με καρκίνο παγκρέατος γίνεται διατροφική διαλογή, ώστε ο κάθε ασθενής να λάβει την καταλληλότερη διατροφή.

Περισσότερες πληροφορίες:

«Η έλλειψη ενημέρωσης, η καθυστερημένη διάγνωση, η υποχρηματοδότηση της έρευνας είναι προβλήματα κοινά σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Πολυσυμμετοχική Πλατφόρμα για τον Καρκίνο του Παγκρέατος συνέταξε μια Διακήρυξη με την οποία καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις χώρες- μέλη να αναλάβουν δράση για την υλοποίηση στόχων. Οι ίδιοι και περισσότεροι στόχοι είναι απαραίτητο να αναληφθούν και στη χώρα μας:

1. Προώθηση εκστρατειών για εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση.

2. Ανάπτυξη ειδικών σχεδίων δράσης για την αντιμετώπιση του καρκίνου του παγκρέατος  και ενσωμάτωσή τους στις ευρύτερες πολιτικές ελέγχου του καρκίνου, όπως το Εθνικό Σχέδιο Δράσης κατά του Καρκίνου. 

3. Βελτίωση της πρώιμης διάγνωσης μέσω της προώθησης εθνικής εκστρατείας προς τους επαγγελματίες υγείας και τους ασθενείς.

4. Βελτίωση της διαδικασίας συλλογής δεδομένων στο Εθνικό Αρχείο Νεοπλασιών και προσπάθεια δημιουργίας  ειδικών μητρώων ασθενών με καρκίνο  του παγκρέατος στη χώρα μας,  σε κάθε χώρα -μέλος και συνολικά στην Ευρώπη.

5. Αύξηση του αριθμού των πανευρωπαϊκών και εθνικών ερευνητικών προγραμμάτων για τον καρκίνο του παγκρέατος με τη διάθεση κονδυλίων για την έρευνα σε αυτόν.

Παγκόσμια ημέρα και πολυσυμμετοχική πλατφόρμα για τον καρκίνο του παγκρέατος

Η Παγκόσμια Ημέρα για τον Καρκίνο του Παγκρέατος θεσμοθετήθηκε για πρώτη φορά το 2014 (13.11.2014) από την Ευρωπαϊκή Πολυσυμμετοχική Πλατφόρμα για τον Καρκίνο του Παγκρέατος (European Multi-Stakeholder Platform on Pancreatic Cancer) και αποτέλεσε την αφετηρία για να ξεκινήσει μια διεθνής προσπάθεια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σχετικά με αυτή την εξαιρετικά απειλητική μορφή καρκίνου.

Η Ευρωπαϊκή Πολυσυμμετοχική Πλατφόρμα για τον Καρκίνο του Παγκρέατος (European Multi-Stakeholder Platform on Pancreatic Cancer) συστάθηκε το 2014 και αποτελείται από ειδικούς, ακαδημαϊκούς, ασθενείς, κλινικούς γιατρούς και φορείς χάραξης πολιτικής, οι οποίοι έχουν δεσμευθεί στην ευαισθητοποίηση για τον παγκρεατικό καρκίνο, με σκοπό τη βελτίωση της περίθαλψης, της διάγνωσης και της συλλογής δεδομένων για ασθενείς που πάσχουν από τη νόσο σε όλη την Ευρώπη. Η πρωτοβουλία έχει σκοπό να συσπειρώσει την παγκόσμια κοινότητα ασθενών και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και ειδικούς που ασχολούνται με τη νόσο και να θέσει τον παγκρεατικό καρκίνο στο επίκεντρο, προκαλώντας μια δημόσια συζήτηση για την ανάγκη πρώιμης διάγνωσης, αλλά και την ανάγκη για περισσότερη χρηματοδότηση στην έρευνα.