Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας προσυπέγραψε την κοινή πρωτοβουλία ευρωπαϊκών φορέων για την ανάγκη συμπερίληψης της νευρολογικής υγείας στο πρόγραμμά EU4Health. Οι νευρολογικές διαταραχές συμπεριλαμβάνονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στα πέντε σοβαρότερα μη μεταδιδόμενα νοσήματα μαζί με την ψυχική υγεία. Στην κατεύθυνση αυτή, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να αναδείξει στις προτεραιότητες του προγράμματος το συγκεκριμένο υγειονομικό τομέα.

Στο πλαίσιο αυτό, η  Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Νευρολογικών Συνδέσμων και η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Νευρολογίας προώθησαν επιστολή προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Επίτροπο Υγείας και Ασφάλειας Τρόφιμων Στέλλα Κυριακίδου στην οποία αναφέρουν τα εξής:

‘’Ποτέ ως τώρα δεν ήταν τόσο ξεκάθαρη η σημαντικότητα της καλής υγείας ως αξία, τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και πέρα από αυτήν. Αυτό το αδιαμφισβήτητο γεγονός είναι απαραίτητο να εκφράζεται στον βαθμό που του αρμόζει στην προσοχή και την προτεραιότητα που έχει η δημόσια υγεία στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – η κρίση του COVID-19 «μας έχει ανοίξει τα μάτια» στην πραγματική αξία της δημόσιας υγείας.

Σε αυτό το πλαίσιο η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Νευρολογικών Συνδέσμων και η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Νευρολογίας:

Καλωσορίζουν την πρόσφατη ανακοίνωση του νέου, αυτοδύναμου προγράμματος EU4Health, το οποίο εμπεριέχει την σημαντική αύξηση στον οικονομικό του προϋπολογισμό των 9.4 δις. ευρώ. Είμαστε πεπεισμένοι ότι αυτό μπορεί να θέσει τα θεμέλια για μια Ένωση που παρέχει περισσότερα στον τομέα της δημόσιας υγείας. Το «Προφίλ Υγείας ανά Χώρα 2019» που δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναδεικνύει την ιδιαίτερη αξία της προώθησης της υγείας και της πρόληψης των ασθενειών.
Ελπίζουν ότι τα μέλη κράτη της ΕΕ θα λάβουν υπόψιν τους την παραχώρηση περισσότερων αρμοδιοτήτων στην ΕΕ στον τομέα της υγείας· έχοντας την κατανόηση ότι αυτό θα συνεισφέρει άμεσα στην καλύτερη υγεία των πολιτών, σε περισσότερο ανθεκτικά συστήματα υγείας σε βάθος χρόνου και ισχυρότερες οικονομίες για κάθε χώρα.
Εκτιμούν το γεγονός ότι το πρόγραμμα EU4Health αναγνωρίζει τον αντίκτυπο των μη μεταδιδόμενων νοσημάτων. Είναι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα συστήματα υγείας της ΕΕ.

Παράλληλα, είναι ανησυχητικό το γεγονός ότι η Γενική Διεύθυνση SANTE (Υγείας και Ασφάλειας τροφίμων) δεν έχει συμπεριλάβει την νευρολογική υγεία στην απάντησή της σε σχέση με τα μη μεταδιδόμενα νοσήματα και δεν φαίνεται να έχει κάτι τέτοιο στο πρόγραμμά της. Αυτό επιβεβαιώθηκε στην απάντηση στην γραπτή ερώτηση του κοινοβουλίου τον Απρίλιο του 2020.

Αυτό είναι δύσκολο να το κατανοήσει κανείς εάν λάβει υπόψη του τα δεδομένα που αποδεικνύουν τον πολύ υψηλό επιπολασμό και την σοβαρή επιβάρυνση των νευρολογικών ασθενειών. Η επιβάρυνση αυτή δεν αφορά μόνο τα συστήματα υγείας αλλά έχει και γενικότερες κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις. Πολλές από αυτές τις ασθένειες προσβάλουν τους εργαζόμενους και όχι αποκλειστικά τους ηλικιωμένους. Για την ακρίβεια, οι νευρολογικές ασθένειες είναι η πρώτη αιτία αναπηρίας σε παγκόσμιο επίπεδο, και η δεύτερη αιτία θνησιμότητας. Μεταξύ των μη μεταδιδόμενων νοσημάτων οι εγκεφαλικές παθήσεις δημιουργούν την μεγαλύτερη επιβάρυνση στην Ευρώπη και ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το ότι τα νούμερα αυτά αυξάνονται.

Η ιστοσελίδα του SANTE, σχετικά έγγραφα και τώρα λεπτομέρειες του προγράμματος EU4Health επανειλημμένως σημειώνουν ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο καρκίνος, οι χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις και ο διαβήτης αποτελούν σημαντικούς παράγοντες αναπηρίας, ασθένειας, συνταξιοδότησης για λόγους υγείας, και πρόωρου θανάτου στην Ένωση. Αν και αυτό είναι αλήθεια, δεν είναι η πλήρης εικόνα. Είναι απαραίτητο να συμπληρωθεί με αποφασιστικότητα το συγκεκριμένο αφήγημα και με προβληματισμό τονίζουμε ότι η Επιτροπή δεν έχει λάβει υπόψιν τις σημαντικές εξελίξεις στις προτεραιότητες της παγκόσμιας υγείας όπου τα Ηνωμένα Έθνη και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχουν προσθέσει τις νευρολογικές διαταραχές στα πέντε σοβαρότερα μη μεταδιδόμενα νοσήματα μαζί με την ψυχική υγεία.

Αυτή η έμφαση στην νευρολογική υγεία τονίστηκε στην πρόσφατη εμπεριστατωμένη αναφορά του Γενικού Διευθυντή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στην Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας, στην οποία ανέφερε:

«οι υπάρχουσες δεσμεύσεις σε «υψηλό επίπεδο» αποφάσεων – όπως η ατζέντα των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης και οι πολιτικές όσων αφορά τα Μη Μεταδιδόμενα Νοσήματα και την Καθολική Υγειονομική Περίθαλψη – δεν έχουν αποδώσει στις νευρολογικές διαταραχές την προτεραιότητα που τους αρμόζει σε επίπεδο εθνικών πολιτικών και υστερούν στο να θέσουν επιτεύξιμες διεθνείς δεσμεύσεις με στόχο την μείωση της επιβάρυνσης που προκαλείται από τις νευρολογικές ασθένειες.»

Επομένως, πιστεύουμε ότι είναι απαραίτητο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δημιουργήσει συνδέσεις καίριας σημασίας ανάμεσα στην νευρολογική υγεία και τις δεσμεύσεις σε «υψηλό επίπεδο» αποφάσεων, οι οποίες θα οδηγήσουν σε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση σε όλες τις νευρολογικές διαταραχές. Μια τέτοια προσπάθεια απεικονίζεται στην πρόσφατη αναφορά του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας όπου δηλώνεται:

«…για την επίτευξη περίθαλψης της υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο στα πλαίσια των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης, απαιτούνται συνεργασίες για την αντιμετώπιση των νευρολογικών ασθενειών με σκοπό την κατανόηση των κοινών τους παρονομαστών (παράγοντες κινδύνου και προστατευτικά μέτρα), των αρνητικών τους επιπτώσεων και των κοινών προκλήσεων.»

Για τους λόγους αυτούς, καλούμε την Επιτροπή να αναγνωρίσει πλήρως τις επιπτώσεις των νευρολογικών διαταραχών και να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την συνολική ενσωμάτωση της νευρολογικής υγείας στις βασικές της προτεραιότητες στον τομέα των μη μεταδιδόμενων νοσημάτων.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς προχωρούμε στην φάση ανάρρωσης μετά την πανδημία, η οποία έχει επηρεάσει αρνητικά την νευρολογική υγεία πολλών από όσους ήδη ζούνε με κάποια νευρολογική ασθένεια – και έχει, επίσης, προκαλέσει νευρολογικές επιπλοκές σε κάποιους που διαγνώστηκαν με COVID-19. Παρόλα αυτά οι ασθενείς με άλλα μη μεταδιδόμενα νοσήματα είναι στο επίκεντρο της προσοχής. Είναι απαραίτητο να εξασφαλίσουμε το ότι θα εισακουστεί η φωνή αυτών των ασθενών – τουλάχιστον ένας στους τρεις ανά την Ευρώπη! – καθώς διαμορφώνεται η ανάκαμψη μετά την πανδημία και ο μελλοντικός προγραμματισμός και η εφαρμογή του στο τομέα της υγείας.’’