Του ανταποκριτή μας, Βασίλη Ιγνατιάδη

Αν κάποιος αυτές τις μέρες θελήσει να αγοράσει ένα ζευγάρι παπούτσια από ένα δημοφιλές πολυκατάστημα στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, ίσως χρειαστεί να περιμένει υπομονετικά στην ουρά έξω από αυτό επί μισή ώρα ή και περισσότερο. Να διατηρεί απόσταση 2 μέτρων από τους υπόλοιπους, μέχρι να έρθει η σειρά του και να εισέλθει, με τον περιορισμό της παρουσίας 1 ατόμου ανά 25 τετραγωνικά μέτρα στο εσωτερικό του καταστήματος.

Κατά τη μετάβασή του, όμως, στο κέντρο της πόλης και κατά την επιστροφή του στο σπίτι, μπορεί να βρεθεί για άλλη τόση ώρα στριμωγμένος ανάμεσα σε δεκάδες άλλους συμπολίτες του και σε άμεση σωματική επαφή με κάποιους εξ αυτών, μέσα στο μοναδικό μέσο μαζικής μεταφοράς της πόλης, το λεωφορείο του ΟΑΣΘ. Εδώ, σύμφωνα με την ΚΥΑ, που προβλέπει ανώτατη πληρότητα 65%, μπορούν να βρίσκονται νόμιμα δύο άτομα ανά 1 τετραγωνικό μέτρο (!), ενώ είναι αμφίβολο αν κι αυτός ο περιορισμός τηρείται.

Αδιάψευστο μάρτυρα αποτελούν οι εικόνες απόλυτου συνωστισμού στο εσωτερικό αστικών λεωφορείων, που δημοσιοποιούνται από τη Δευτέρα, με την επανεκκίνηση της αγοράς. Σε μια πόλη που πλήρωσε βαρύτατο τίμημα σε ασθενείς, νεκρούς και διασωληνωμένους κατά την περίοδο καλπασμού της πανδημίας, και μόλις τις τελευταίες εβδομάδες έχει αρχίσει να παίρνει "ανάσες", οι εικόνες ασφυξίας τρομάζουν. Κάποιοι άρχισαν ήδη να χτυπούν καμπάνες, προειδοποιώντας πως καταστάσεις σαν κι αυτές είναι θέμα χρόνου να οδηγήσουν σε πισωγύρισμα και νέα αύξηση της διασποράς στην πόλη.

Δημοτικές παρατάξεις και κινήσεις πολιτών έχουν ξεκινήσει καμπάνια με τα ευρηματικά συνθήματα "ΚορονΟΑΣΘ" και "ΣυνΟΑΣΘισμός", καλώντας τους επιβάτες της αστικής συγκοινωνίας να δημοσιοποιούν στα κοινωνικά δίκτυα εικόνες από το εσωτερικό των λεωφορείων, προκειμένου να αυξηθεί η πίεση προς τον Οργανισμό και το Υπουργείο Μεταφορών για την αναγκαία αύξηση του στόλου των οχημάτων και της πυκνότητας των δρομολογίων.

Ο Εμπορικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης λαμβάνει τα δικά του μέτρα, συγκεντρώνοντας στοιχεία που θα αποδείξουν ότι δεν θα φταίνε οι καταστηματάρχες σε περίπτωση έκρηξης ενός τρίτου επιδημικού κύματος που θα υποχρεώσει την κυβέρνηση να ξανακλείσει την αγορά.

Από την πλευρά του, ο ΟΑΣΘ υποστηρίζει πως υπάρχει αναντιστοιχία των φωτογραφικών ντοκουμέντων και των στοιχείων που διατηρεί ο ίδιος, τα οποία δείχνουν μια περιορισμένη αύξηση της επιβατικής κίνησης της τάξης του 17% με το άνοιγμα του λιανεμπορίου. Σημειώνει πως ο αριθμός των λεωφορείων είναι πεπερασμένος και δηλώνει πως ο Οργανισμός σε κάθε περίπτωση τηρεί τις οδηγίες της ΚΥΑ.

Παρατηρητήριο Αστικών Συγκοινωνιών

Οι αστικές συγκοινωνίες αποτελούν εδώ και δεκαετίες μια χαίνουσα ανοιχτή πληγή της Θεσσαλονίκης. Η πόλη του ενός εκατομμυρίου κατοίκων, με πολεοδομική μορφή "πεταλούδας" που απαιτεί καθημερινή αμφίδρομη μετακίνηση πολλών χιλιάδων πολιτών από και προς το κέντρο της, διαθέτει μόνο ένα μέσο μαζικής μεταφοράς - εν αναμονή του μετρό-, και αυτό σε ανεπάρκεια, λόγω διαχρονικών "αμαρτιών". Ο στόλος των οχημάτων είναι μικρός και γερασμένος, ενώ οι "ενέσεις" που επιχειρήθηκαν για την ενίσχυσή του, με τη σύμπραξη των ΚΤΕΛ και με τη δωρεά ενός αριθμού λεωφορείων της αδελφοποιημένης Λειψίας από τον Δήμο Θεσσαλονίκης, δεν αρκούν για την κάλυψη των αναγκών.

Από τον περασμένο Μάιο, οι δημοτικές παρατάξεις "Η Πόλη Ανάποδα" του κεντρικού Δήμου και "Η Πόλη Αλλιώς" του Δήμου Νεάπολης - Συκεών, σε συνεργασία με στελέχη του ΑΠΘ, δημιούργησαν το "Παρατηρητήριο Αστικών Συγκοινωνιών", ένα ψηφιακό εργαλείο που παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο την κίνηση των λεωφορείων στους δρόμους, με βάση το σήμα που εκπέμπουν μέσω της τηλεματικής. Τα στοιχεία που συγκεντρώνουν, και δημοσιεύονται στο διαδίκτυο, φανερώνουν πως ο στόλος που βρίσκεται σε κίνηση δεν ξεπερνά τα 300 οχήματα, συμπεριλαμβανομένων των ΚΤΕΛ και των γερμανικών λεωφορείων. Τον Μάιο, ο υπουργός Μεταφορών, Κώστας Καραμανλής, ανέφερε στη Βουλή ότι κυκλοφορούσαν 350, τα οποία ως τον Σεπτέμβριο θα έφταναν τα 500.

"Αυτή τη στιγμή (σ.σ. χθες, στις 11 το πρωί), η εφαρμογή δείχνει ότι βρίσκονται σε υπηρεσία 238 οχήματα με τηλεματική, από τα οποία μόνο 151 σε αστικές γραμμές ΟΑΣΘ και τα υπόλοιπα σε περιαστικές ΚΤΕΛ", είπε στο iatronet ο Αντώνης Γαζάκης (φωτογραφία πάνω), μέχρι πρότινος επικεφαλής της δημοτικής παράταξης "Η Πόλη Ανάποδα", που έχει αναδείξει το θέμα των αστικών συγκοινωνιών σε ζήτημα αιχμής των ενεργειών της. Η έξαρση της πανδημίας και όσα ακολούθησαν έδωσαν νέα διάσταση στην πρωτοβουλία, με τους οργανωτές της να θεωρούν πως ο συνωστισμός στα λεωφορεία αποτέλεσε μια από τις βασικές αιτίες της επιδημικής έξαρσης στην πόλη.

"Ειδικά στην πόλη μας, τη μεγαλύτερη υγειονομική βόμβα αποτέλεσαν τα λιγοστά και απαρχαιωμένα λεωφορεία του ΟΑΣΘ, του μοναδικού ΜΜΜ της πόλης, που γέμιζαν με κόσμο, πολύ πέρα από οποιοδήποτε όριο ασφαλείας", αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, στην οποία τίθεται το ερώτημα: "έχει διδαχτεί η κυβέρνηση και η διοίκηση Δήμου από τα λάθη τους μετά το πρώτο lockdown ή παίζει και πάλι με τις ζωές μας";

Μέσω της καμπάνιας που «τρέχει» από την άνοιξη, πολίτες βγάζουν φωτογραφίες από το εσωτερικό αστικών λεωφορείων και τις ανεβάζουν στα κοινωνικά δίκτυα με τα hastags #CoronOASTH και #ΣυνΟΑΣΘισμός. Η επανεκκίνηση του λιανεμπορίου τη Δευτέρα, μετά το lockdown, αποκάλυψε τις πρώτες ιδιαίτερα ανησυχητικές εικόνες. Μέσα σε λεωφορείο της γραμμής 21 (Εύοσμος - Πλατεία Αριστοτέλους) καταγράφηκε κατάσταση απόλυτης ασφυξίας, με δεκάδες ανθρώπους να στριμώχνονται σε ελάχιστα τετραγωνικά, χωρίς την παραμικρή απόσταση μεταξύ τους.

 

ΟΑΣΘ: 17% περισσότερα εισιτήρια από την Παρασκευή

Το iatronet απευθύνθηκε στον πρόεδρο του ΟΑΣΘ, Γιώργο Σκόρδα (φωτογραφία πάνω) και τού έθεσε το ερώτημα. "Τις είδα κι εγώ αυτές τις εικόνες. Αυτό που μπορώ να πω είναι πως δεν συμβαδίζουν με τα στοιχεία που έχουμε εμείς", είπε και πρόσθεσε: "Θα σας μιλήσω με νούμερα. Τη Δευτέρα, από τις 4:30 ως τις 14:30, είχαμε 6.000 ακυρώσεις εισιτηρίων. Την Παρασκευή 15/1, κόπηκαν 5.141 εισιτήρια, δηλαδή υπήρξε μια αύξηση 17%. Την προηγούμενη Δευτέρα τα εισιτήρια ήταν 5.600, δηλαδή αύξηση 7% από Δευτέρα σε Δευτέρα. Στις 'βαριές' γραμμές ο αριθμός είναι ίδιος".

Ο κ. Σκόρδας υποστήριξε πως ο Οργανισμός τηρεί τις οδηγίες για το ανώτατο όριο πληρότητας και κάλεσε όσους ασκούν κριτική να διαβάσουν όσα ορίζει η ΚΥΑ. "Να δούμε λίγο τι σημαίνει συνωστισμός. Στα μονά λεωφορεία των 100 ατόμων με το όριο του 65% επιτρέπεται να βρίσκονται 65 επιβάτες, δηλαδή 30 καθήμενοι και 35 όρθιοι. Ο ελεύθερος χώρος ενός τέτοιου λεωφορείου είναι 15 τ.μ., δηλαδή μπορούν να βρίσκονται 2 άνθρωποι ανά 1 τ.μ. Αυτές τις οδηγίες δεν τις κάναμε εμείς, τις ορίζει η Κοινή Υπουργική Απόφαση, με βάσει τις κατευθύνσεις των ειδικών. Η γενική εικόνα είναι πως τηρείται το 65%. Γίνονται και συνεχείς έλεγχοι από την αστυνομία", είπε, προσθέτοντας πως στη γραμμή 21, από την οποία προέρχεται η επίμαχη φωτογραφία, είχε τη Δευτέρα συνολικά 163 ακυρώσεις εισιτηρίων σε 16 διαδρομές.

"Θα ήμουν ο ευτυχέστερος όλων αν είχα 2.000 διαθέσιμα λεωφορεία να βγάλω στο δρόμο. Δεν γίνεται όμως. Ο αριθμός των λεωφορείων είναι πεπερασμένος", τόνισε ο ίδιος, καλώντας και το επιβατικό κοινό να δείξει κάποια αυτοσυγκράτηση. "Όταν βλέπουμε το λεωφορείο γεμάτο μπορούμε να περιμένουμε για να πάρουμε το επόμενο. Ή να αναβάλλουμε τη μετακίνησή μας στην αγορά για μια άλλη μέρα. Δεν σημαίνει επειδή άνοιξε η αγορά, άντε να ξεχυθούμε όλοι στους δρόμους από την πρώτη μέρα", ανέφερε.

Εμπορικός Σύλλογος: "Ανησυχούμε"

Οι εικόνες συνωστισμού στα αστικά λεωφορεία προβληματίζουν έντονα και τον κόσμο της αγοράς, ο οποίος ανησυχεί για τον κίνδυνο νέας έξαρσης και νέου lockdown, με κάποιους να κατηγορούν ως υπεύθυνους τους εμπόρους. Ο Εμπορικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης λαμβάνει τα μέτρα του γι αυτό το ενδεχόμενο.

"Αν έρθει το τρίτο κύμα, που όλοι το απευχόμαστε, το εξιλαστήριο θύμα θα είναι και πάλι η αγορά. Για αυτό, φροντίζουμε και μαζεύουμε στοιχεία, ώστε να μη μπορεί να μας κατηγορήσει κανείς", δήλωσε στο iatronet ο πρόεδρος του Συλλόγου, Παντελής Φιλιππίδης (φωτογραφία πάνω), και εξήγησε: "Έχουμε πει κατ΄ επανάληψη πως οι χώροι συνωστισμού δεν είναι στα καταστήματα, αλλά στα λεωφορεία και στα πολυκαταστήματα των πολυεθνικών. Στη συντριπτική πλειοψηφία των καταστημάτων δεν υπάρχει η παραμικρή αναμονή. Οι ουρές σχηματίζονται έξω από τις πολυεθνικές. Έχω βγει ο ίδιος, τα έχω φωτογραφίσει και θα τα στείλω εκεί που πρέπει αν τεθεί ξανά τέτοιο ζήτημα".

Ο ίδιος χαρακτηρίζει την αστική συγκοινωνία ως ένα διαχρονικό πρόβλημα, για το οποίο η Πολιτεία πρέπει να λάβει μέτρα. «Μας ανησυχεί ιδιαίτερα. Πρέπει να αυξηθεί ο στόλος και η πυκνότητα των δρομολογίων, ώστε να μην υπάρχει συνωστισμός και να μην έχουμε νέα έξαρση», είπε.

Αναφερόμενος στην καταναλωτική κίνηση των δύο πρώτων ημερών μετά την επανεκκίνηση, ο κ. Φιλιππίδης σημείωσε πως το άνοιγμα της αγοράς σήμανε το άνοιγμα της ελπίδας. "Φαίνεται πως πάμε καλά. Όχι όσο θα θέλαμε και όχι σε όλους. Τη μερίδα του λέοντος την παίρνουν οι πολυεθνικές. Ήταν κάτι που ξέραμε. Θα δούμε τις επόμενες μέρες, αλλά υπάρχει πλέον η ελπίδα", κατέληξε.