Ένας στους τρεις ασθενείς, όπως έχουν δηλωθεί από τις Μονάδες Ψυχικής Υγείας (ΝΠΙΔ, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα) και οι οποίοι λαμβάνουν υπηρεσίες ψυχικής υγείας, στην πραγματικότητα δεν υπάρχει. 

Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγει πόρισμα ελέγχου της αρμόδιας Διεύθυνσης του υπουργείου Υγείας, το οποίο υποβλήθηκε στην υφυπουργό Υγείας, κ. Ζέττα Μακρή, ύστερα και από σχετική εντολή της, προ μηνός.

Όπως ανακοίνωσε την Τετάρτη η υφυπουργός, ο έλεγχος διενεργήθηκε προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τα στοιχεία που υποβάλλονταν στο υπουργείο Υγείας για να επιχορηγηθούν οι μονάδες ψυχικής υγείας ΝΠΙΔ μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, ήταν αληθή και αφορούσαν τον αριθμό των ασθενών, που δηλώνονταν.

Ο έλεγχος διατάχθηκε, διότι υπήρχαν ενδείξεις παρατυπιών σε προγενέστερο έλεγχο των στοιχείων από την Υπηρεσία. Όλες οι επιχορηγήσεις δίνονταν με επιφύλαξη.

Η υφυπουργός έδωσε το προηγούμενο διάστημα εντολή στη Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας, να λάβει όλα εκείνα τα απαραίτητα θεσμικά και διοικητικά μέτρα, προκειμένου να είναι σε θέση να διενεργήσει ελέγχους και να επιβάλλει κυρώσεις.

Οι έλεγχοι κατέστησαν εφικτοί και αποτελεσματικοί με τη χορήγηση άδειας από την ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, η οποία εδόθη τον Απρίλιο του 2014 (είχε ζητηθεί, αρχικά, το Μάρτιο του 2013, δεν δόθηκε για τυπικούς λόγους και επανήλθαμε, τον Νοέμβριο του 2013).

Ο έλεγχος αφορούσε την περίοδο από τον Ιούλιο 2013 έως και τον Απρίλιο 2014 και διενεργήθηκε στο σύνολο των φορέων, δηλαδή 68 Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, οι οποίοι λειτουργούν 272 μονάδες για ψυχικά πάσχοντες. Όλες αυτές οι Μονάδες Ψυχικής Υγείας επιχορηγούνται από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους.

Ασθενείς

Τα στοιχεία που ελέχθησαν αφορούσαν τους ασθενείς που επισκέπτονται ή διαμένουν σε μονάδες ψυχικής υγείας και υποβάλλονται, μηνιαίως, στο Υπουργείο, προκειμένου να καλύπτονται οι δαπάνες ανά ασθενή, με βάση τον Αριθμό Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (ΑΜΚΑ).

Οι δαπάνες αφορούν σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας που παρέχονται ημερησίως από τις μονάδες σε ψυχικά πάσχοντες, είτε μέσω προγραμματισμένων επισκέψεων, είτε μέσω της φιλοξενίας των ασθενών σε στεγαστικού τύπου μονάδες αποκαταστασιακού χαρακτήρα.

Η αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Υγείας, διενήργησε έλεγχο σε συνολικά 37.154 δηλωθέντες ως ψυχικά πάσχοντες, οι οποίοι εξυπηρετήθηκαν από τις επιχορηγούμενες Μονάδες Ψυχικής Υγείας.

Τον Μάιο του 2014, ζητήθηκαν από τις Μονάδες, τα πλήρη στοιχεία των ασθενών που επισκέφτηκαν ή διέμειναν στις Μονάδες, κατά τη διάρκεια του δεκαμήνου (Ιούλιος 2013 – Απρίλιο 2014).

Με την υποβολή των νέων αποκωδικοποιημένων ΑΜΚΑ διαπιστώθηκε ότι αυτομάτως, ο αριθμός των ασθενών μειώθηκε κατά 7.577, δηλαδή από 37.154 ΑΜΚΑ, οι ασθενείς περιορίστηκαν σε 29.577 ΑΜΚΑ.

Η διεύθυνση του υπουργείου επεξεργάστηκε τα αποκωδικοποιημένα ΑΜΚΑ, από τα οποία 3.481 ήταν άκυρα.

Ο αριθμός των ασθενών μετά τον πρώτο έλεγχο περιορίστηκε κατά 11.058 ασθενείς, δηλαδή ποσοστό περίπου 30%.

Επανέλεγχος

Ακολούθησε δεύτερος έλεγχος σε συνεργασία με την ΗΔΙΚΑ Α.Ε., ώστε να γίνει διασταύρωση για το υπόλοιπο 70% των ΑΜΚΑ που παρέμειναν.

Ο έλεγχος της ΗΔΙΚΑ Α.Ε. αφαίρεσε άλλους 1.285 ΑΜΚΑ ως άκυρους, δηλαδή το συνολικό ποσοστό των ασθενών που δεν υπήρχαν μειώθηκε κατά 12.000 άτομα (37.154 αρχικά, 24.283 ΑΜΚΑ μετά τους δύο ελέγχους), ποσοστό άκυρων ΑΜΚΑ 33,33%.

Αξιοσημείωτο και ενδεικτικό, του τρόπου λειτουργίας είναι ότι υπήρχαν και ΑΜΚΑ που ταυτοποιήθηκαν μεν, αλλά ανήκουν σε νεκρούς και δηλώνονταν μετά το θάνατό τους.

Συνεπώς, ένα μεγάλο ποσοστό της τάξης του 34,6 % των δηλωθέντων ΑΜΚΑ δεν υπάρχει δηλαδή, ένας στους τρεις ασθενείς, που μέχρι τον έλεγχο πληρώνονταν, δεν υπάρχει.

Ο περαιτέρω έλεγχος απέδειξε ότι και εκεί, το 12% (τμήμα του 66,36%), των στοιχείων που πέρασαν τους προηγούμενους ελέγχους είναι, επίσης, άκυρο.

Ενδεικτικά:

  • Το 30,54% των ΑΜΚΑ που δηλώθηκαν, δεν ανήκουν στους ασθενείς στους οποίους φαίνεται να τους παρέχονται υπηρεσίες από τις Μονάδες
  • Το 18,85% των ασθενών λαμβάνουν υπηρεσίες από περισσότερες της μίας μονάδες ίδιου ή διαφορετικού τύπου, το μήνα αναφοράς, γεγονός για το οποίο έχει δοθεί εντολή διενέργειας επιτόπιων ελέγχων.
  • Το 7,86% των ασθενών που διαμένουν σε μονάδες ψυχικής υγείας στεγαστικού τύπου επισκέπτονται και λαμβάνουν υπηρεσίες και από μονάδες ανοικτού τύπου, όπως Κέντρα Ημέρας, Κινητές Μονάδες.

Συνεπώς, καταβάλλονται χρήματα για τον ίδιο ασθενή σε πολλές μονάδες. Ελέγχεται περαιτέρω το είδος των παρεχομένων υπηρεσιών, ώστε να διαπιστωθεί η ποικιλότητα τους.

  • Το 1,31% των ασθενών διαμένουν ταυτόχρονα σε δύο μονάδες στεγαστικού τύπου (οικοτροφεία, ξενώνες, προστατευμένα διαμερίσματα)
  • Το 1,01% των ΑΜΚΑ αντιστοιχίζονται με μη έγκυρα βάσει των στοιχείων της ΗΔΙΚΑ Α.Ε. ενώ ένα
  • Το 40,42 % των ΑΜΚΑ δεν εμφανίζουν πρόβλημα

Συμψηφισμός

Μετά την ολοκλήρωση του αρχικού πορίσματος, η αρμόδια Υπηρεσία θα προβεί από την Πέμπτη:

  • Στον άμεσο συμψηφισμό των ποσών που προκύπτουν από τα ευρήματα. Ο συμψηφισμός θα γίνει στην επόμενη χρηματοδότηση τον Ιούλιο του 2014.
  • Στη διασταύρωση των στοιχείων των ευρημάτων και με τον ΕΟΠΥΥ γιατί ενδεχομένως επιβαρύνεται και o Οργανισμός
  • Στη διαβίβαση του πορίσματος στο σώμα επιθεωρητών Υγείας (ΣΕΥΠΠ) για την περαιτέρω διερεύνηση και τον καταλογισμό ποσών, λόγω αρμοδιότητας, που προκαλούν ζημία στο δημόσιο.
  • Στη διαβίβαση του πορίσματος στις εισαγγελικές αρχές για τη διερεύνηση ύπαρξης τυχόν ποινικών αδικημάτων.

Εξοικονόμηση

Εκτιμάται ότι με το νέο τρόπο χρηματοδότησης των Μονάδων Ψυχικής Υγείας, η σπατάλη περιορίστηκε κατά 30 εκατομμύρια ευρώ (από 90 σε 60 εκατομμύρια).

Με τους περαιτέρω ελέγχους, η μείωση της σπατάλης αναμένεται να περιοριστεί κατά 30% τουλάχιστον.

Το 2013, εστάλησαν για περαιτέρω έλεγχο το σύνολο των φορέων για τα έτη 2004 - 2012 στο ΣΔΟΕ για προληπτικό έλεγχο, καθώς και σε άλλα σώματα επιθεωρητών (ΕΔΟΔΕ – ΣΕΥΥΠ).

Τρεις εξ αυτών ελέγχονται ήδη από τις εισαγγελικές αρχές.