Yπερθερμία: Ο τέταρτος πυλώνας της ογκολογίας

Ο Επιστημονικός Φορέας που εποπτεύει την αντικαρκινική θεραπεία «Υπερθερμία» στη χώρα μας, η Ελληνική Εταιρία Υπερθερμικής Ογκολογίας, παρουσίασε πρόσφατα την πρωτοποριακή αυτή μέθοδο καταπολέμησης του καρκίνου στο αμφιθέατρο του ταμείου ασφάλισης δημοσιογράφων, ΕΔΟΕΑΠ.

Πρόκειται για μέθοδο που εφαρμόζεται πλέον με επιτυχία και στην Ελλάδα -τα τρία τελευταία χρόνια- με ουσιαστικά αποτελέσματα στην καταπολέμηση της μεγάλης μάστιγας του καρκίνου.

Σύμφωνα με τους ομιλητές:

Η υπερθερμία είναι η αύξηση της θερμοκρασίας όλης της περιοχής στην οποία εφαρμόζεται (καρκίνος και κοντινοί υγιείς ιστοί), ενώ η ογκοθερμία, η επαναστατική νέα τεχνολογία θερμοθεραπείας, προκαλεί εκλεκτική αύξηση της θερμοκρασίας του καρκινικού όγκου, με ελάχιστη διάχυση στους γύρω υγιείς ιστούς.
Χρησιμοποιείται πάντα συμπληρωματικά και παράλληλα με άλλες μεθόδους εναντίον του καρκίνου, όπως την Χημειοθεραπεία, την Ακτινοθεραπεία, (τη δράση των οποίων ενισχύει), αλλά και τη Χειρουργική.
Διακρίνεται: α) σε επιφανειακή -για περιστατικά καρκινικών όγκων που βρίσκονται σε βάθος μέχρι 3-4 εκατοστών και β) εντωβάθει Υπερθερμία- για την αντιμετώπιση καρκινικών όγκων σε βάθος μεγαλύτερο των 3 εκ. Η πρώτη εφαρμόζεται από το 2012 σε δύο νοσοκομεία (Αρεταίειο και Αττικό). Η δεύτερη μόνο σε δύο ιδιωτικά θεραπευτικά κέντρα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Είναι καρκινοκτόνος, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνει την γενική κατάσταση υγείας του ασθενούς.
Είναι απλή στην εφαρμογής της, ανώδυνη, δεν προκαλεί ταλαιπωρία και παρενέργειες.
Δεν χρησιμοποιεί ιονίζουσα ακτινοβολία και άρα είναι ασφαλής για ασθενείς, ιατρονοσηλευτικό προσωπικό και περιβάλλον.
Κλινικές μελέτες αποδεικνύουν ότι ο συνδυασμός της υπερθερμίας με την ακτινοθεραπεία ή τη χημειοθεραπεία πολλαπλασιάζει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας (βλ. συνημμένο πίνακα).
Με ομόφωνη απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας της Ελλάδος (ΚΕΣΥ) στις 6/9/2011, αναγνωρίστηκε ως ιατρική πράξη, εντάχθηκε στην ειδικότητα της Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας και σημειώθηκε ότι δρα μέσω υπερθέρμανσης των νοσούντων ιστών (χωρίς δηλαδή να εκπέμπεται βλαβερή ακτινοβολία).

Την παρουσίαση έκαναν, παρουσία δημοσιογράφων και ιατρών του ΕΔΟΕΑΠ, οι κ Βασίλειος Κουλουλίας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας και Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Υπερθερμικής Ογκολογίας (ΕΕΟΥ), Νικόλαος Ουζούνογλου, καθηγητής Κυματικής (Ε.Μ.Π.), Αντιπρόεδρος ΕΕΥΟ, Δρ Αλφρεντ Μπάριτς, Χειρουργός-Ογκολόγος, Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής ΕΕΥΟ, Δρ Αίας-Θεόδωρος Παπασταύρου, Χειρουργός ΩΡΛ, Ειδ. Γραμματέας ΕΕΥΟ και Δρ Χρήστος Αντύπας, Φυσικός Ιατρικής, μέλος του ΔΣ της Ένωσης Φυσικών Ιατρικής Ελλάδας (ΕΦΙΕ).

Βασίλειος Κουλουλίας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας και Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Υπερθερμικής Ογκολογίας (ΕΕΟΥ)

Τί είναι υπερθερμία;

Η ογκολογική υπερθερμία είναι μία διεθνώς αναγνωρισμένη μέθοδος καταπολέμησης του καρκίνου, η οποία ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των θερμοθεραπειών. Είναι τώρα διαθέσιμη και στην Ελλάδα.
Η ογκολογική υπερθερμία, ανάλογα με τον τρόπο εφαρμογής της, διακρίνεται σε ολοσωματική και περιοχική.
Η θεραπευτική δράση της ολοσωματικής υπερθερμίας έγκειται στην αντιμετώπιση ασθενών με γενικευμένες μεταστάσεις, αλλά και ασθενών που επιλέγουν τις νεώτερες εξατομικευμένες θεραπείες. Η εφαρμογή γίνεται με πολλούς τρόπους, επικρατέστερος των οποίων είναι η φιλτραρισμένη υπέρυθρη ακτινοβολία (φως στο αόρατο τμήμα του φάσματος).

Η θεραπευτική δράση της περιοχικής υπερθερμίας έγκειται στην επιλεκτική υπερθέρμανση της περιοχής του όγκου, με τη χρήση ηλεκτρομαγνητικού πεδίου. Στόχος είναι η απόπτωση των καρκινικών κυττάρων και η συνακόλουθη συρρίκνωση – καταστροφή όγκου και μεταστάσεων. Συγχρόνως αυξάνει την αιμάτωση και την διαπερατότητα της κυτταρικής μεμβράνης, έτσι ώστε η αντικαρκινική δράση της χημειοθεραπείας ή της ακτινοβολίας να είναι εξαιρετικά πιο αυξημένη, όταν συνεφαρμόζονται με τις κατάλληλες προδιαγραφές. Ιδανικά δηλαδή, η ογκολογική υπερθερμία εφαρμόζεται παράλληλα και συμπληρωματικά με άλλες αντικαρκινικές μεθόδους, όπως η Χημειοθεραπεία, η Ακτινοθεραπεία και η Χειρουργική, την δράση των οποίων ενισχύει. Έτσι επιτυγχάνεται το μέγιστο θεραπευτικό όφελος για τον ασθενή. Για τους λόγους αυτούς, η υπερθερμία χαρακτηρίζεται πλέον ως ο τέταρτος θεραπευτικός πυλώνας της ογκολογίας.

Πώς δρα η υπερθερμία;

Είναι καρκινοκτόνος. Η δράση της εκδηλώνεται στη φάση S του κυτταρικού κύκλου ζωής, στην οποία το κύτταρο είναι θερμοευαίσθητο αλλά ακτινοάντοχο. Ακτινοάντοχα και θερμοευαίσθητα είναι επίσης τα κύτταρα του πυρήνα του όγκου, όπου επικρατούν συνθήκες οξέωσης και υποξίας. Ο θάνατος του καρκινικού κυττάρου από υπερθερμία επέρχεται με τον μηχανισμό που λέγεται «κυτταρική απόπτωση», και μάλιστα με ενεργοποίηση της εξωτερικής οδού της κασπάσης, που είναι ο σπουδαιότερος μηχανισμός ελέγχου των κυτταρικών πληθυσμών, αφού προκαλεί τον προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο. Η υπερθερμία επαυξάνει το θεραπευτικό αποτέλεσμα των άλλων θεραπειών, ακριβώς επειδή δρα σε διαφορετική φάση του κύκλου ζωής του κυττάρου και με διαφορετικούς μηχανισμούς, απ΄ότι οι άλλες θεραπείες.
Είναι ανοσοδιεγερτική. Αποτελεί κατεστημένη ιατρική γνώση ότι το ανοσοποιητικό σύστημα λειτουργεί στο μέγιστο της αποδοτικότητας σε συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας (πυρετός). Τεχνητός πυρετός επιτυγχάνεται με την ολοσωματική υπερθερμία, ενώ με την περιοχική, λαμβάνουν χώραν τοπικά ανοσοδιεγερτικά φαινόμενα (διέγερση ανοσοκυττάρων, επιτάχυνση βιοχημικών ανοσοαντιδράσεων, έκκλυση ανοσοδιεγερτικών παραγόντων από τους θερμαινόμενους ιστούς κλπ). Η ανοσοδιέγερση του καρκινοπαθούς παίζει μεγάλο ρόλο στην έκβαση της θεραπείας, διότι το ίδιο το νόσημα είναι εξουθενωτικό, αλλά και οι συμβατικές θεραπείες ακόμη περισσότερο. Η υπερθερμία ανορθώνει την κακή γενική κατάσταση του καρκινοπαθούς, προσφέροντας έτσι καλή ποιότητα ζωής, ακόμη και σε τερματικές περιπτώσεις, όπου εφαρμόζεται παρηγορικά.

Ποιες είναι οι παρενέργειες και επιπλοκές της υπερθερμίας;

Η περιοχική υπερθερμία δεν έχει παρενέργειες, σε αντίθεση με όλες τις άλλες συμβατικές αντικαρκινικές θεραπείες. Μόνη επιπλοκή σε λίγες περιπτώσεις (λιγότερο του 1%) είναι ελαφρά εγκαύματα του δέρματος. Η εφαρμογή της μεθόδου είναι απλή, ανώδυνη, χωρίς ταλαιπωρία και χωρίς παρενέργειες.

Πώς εποπτεύεται επιστημονικά η υπερθερμία;

Η επιστημονική εποπτεία για την Ευρώπη ασκείται από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Υπερθερμικής Ογκολογίας (European Sociery for Hyperthermic Oncology-ESHO), και στην Ελλάδα από την Ελλ. Εταιρία Υπερθερμικής Ογκολογίας (ΕΕΥΟ), η οποία έχει προχωρήσει στην κατάρτιση των κανόνων ορθής εφαρμογής, σε συμφωνία με τα ισχύοντα διεθνώς.
Ποιές είναι οι ενδείξεις ορθής εφαρμογής της υπερθερμίας;

Με βάση, τις πρακτικές ΕΒΜ (Evidence Based Medicine), η Ελληνική Εταιρία Υπερθερμικής Ογκολογίας, σε συμφωνία με την ESHO και τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Ακτινοθεραπευτικής Εταιρίας (ESTRO), δέχεται τις παρακάτω ενδείξεις ορθής εφαρμογής της Υπερθερμίας (ΥΘ) σε συνδυασμό με Ακτινοθεραπεία (ΑΚΘ) η/και Χημειοθεραπεία (ΧΜΘ), όπως ενδείκνυται κατά περίπτωση:

Υποτροπές προσθίου θωρακικού τοιχώματος από καρκίνο μαστού (ΑΚΘ+ΥΘ)
Υποτροπές επιφανειακών όγκων (έως 4cm βάθος) (ΑΚΘ+ΥΘ)
Κακοήθη μελανώματα (ΑΚΘ+ΥΘ)
Ανεγχείρητοι καρκίνοι τραχήλου μήτρας. (ΑΚΘ+ΥΘ)
Μη μικροκυτταρικοί καρκίνοι πνεύμονα (ΑΚΘ+ΥΘ)
Καρκίνοι ουροδόχου κύστης (ΑΚΘ+ΥΘ)
Όγκοι εγκεφάλου (ΑΚΘ+ΥΘ)
Σαρκώματα μαλακών μορίων (ΧΜΘ+ΥΘ)
Καρκίνοι Ορθοπρωκτικής χώρας (ΑΚΘ+ΥΘ)
Καρκίνοι Οισοφάγου (ΑΚΘ+ΥΘ)

Μετά από απόφαση ογκολογικού συμβουλίου, εφαρμόζεται και στις ακόλουθες περιπτώσεις:

Ως παρηγορική/ανακουφιστική αγωγή σε μεταστατική νόσο σε συνδυασμό με ΧΜΘ (perfusion, κλπ)
Περιτοναϊκές εμφυτεύσεις
Μελάνωμα άκρων
Μεσοθηλίωμα
Παιδιατρικοί όγκοι από germ-cells

Αυτές είναι οι μέχρι στιγμής ενδείξεις εφαρμογής, που στηρίζονται σε κλινικές μελέτες υψηλής ποιότητας, και δεν αφήνουν καμμία αμφιβολία για την αποτελεσματικότητα. Σε εξέλιξη βρίσκονται πολλές ακόμη τέτοιες μελέτες, οι οποίες θα διευρύνουν τις ενδείξεις στο μέλλον.

Ο κ. Βασίλης Κουλουλίας ανακοίνωσε ότι η Ε.Ε.Υ.Ο. έχει αναλάβει την διοργάνωση του Πανευρωπαϊκού Συνεδρίου Υπερθερμίας του 2017 στην Αθήνα, και κατέληξε:

«Η υπερθερμία είναι αβλαβής και ανεπίπλοκη αντικαρκινική αγωγή, που συμπληρώνει άριστα τις συμβατικές μεθόδους, βελτιώνοντας πολύ την αποτελεσματικότητά τους. Δεν χρησιμοποιεί ιοντίζουσα ακτινοβολία (ραδιενέργεια). Για τους λόγους αυτούς η ΕΕΥΟ ζητεί την ένταξη της υπερθερμίας στην πρωτοβάθμια περίθαλψη».

Τεχνικά και τεχνολογικά θέματα της υπερθερμίας

Ο κ. Νικόλαος Ουζούνογλου, καθηγητής Κυματικής (Ε.Μ.Π.), Αντιπρόεδρος ΕΕΥΟ, επεσήμανε ότι αν και παλαιά θεραπευτική μέθοδος η υπερθερμία ήρθε πάλι στο προσκήνιο, με τη βοήθεια των νεώτερων επιστημονικών και τεχνολογικών επιτευγμάτων, τα οποία κατέστησαν την υπερθερμία μέθοδο με μετρήσιμα και προβλέψιμα αποτελέσματα και άρα επιστημονική μέθοδο.

Επίσης αναφέρθηκε στην Ελληνική συμβολή στην ανάπτυξη τεχνολογίας υπερθερμίας: Η μονάδα Υπερθερμίας στο Αρεταίειο Νοσοκομείο δημιουργήθηκε το 1987 με τη συνεργασία του Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Ε.Μ.Π., σε μια διεθνώς πρωτοποριακή συνεργασία παραγωγής τεχνολογίας και κλινικής εφαρμογής, η οποία παρήγαγε σπουδαίο κλινικό και επιστημονικό έργο με διεθνή αναγνώριση.

«Η υπερθερμία, ακριβώς επειδή δεν χρησιμοποιεί ιοντίζουσα ακτινοβολία, είναι ασφαλής για ασθενείς, ιατρονοσηλευτικό προσωπικό και περιβάλλον, συνεπώς δεν υπάρχει κανένας επιστημονικός λόγος, που να εμποδίζει την ένταξή της στην πρωτοβάθμια περίθαλψη.
Επίσης, η υπερθερμία είναι ένας ακόμη τομέας στον οποίον η Ελλάδα έχει να επιδείξει πρωτοποριακό έργο, επιστημονικό και τεχνολογικό. Η χώρα μας μπορεί, ακόμη και σε περιβάλλον κρίσης, να καταστεί παραγωγός συσκευών υπερθερμίας και λογισμικού».

Ο Δρ Χρήστος Αντύπας, Φυσικός Ιατρικής, μέλος του ΔΣ της Ένωσης Φυσικών Ιατρικής Ελλάδας (ΕΦΙΕ), αναφέρθηκε στον ρόλο των φυσικών ιατρικής στις μονάδες με μηχανήματα υπερθερμίας.

Η Ένωση Φυσικών Ιατρικής Ελλάδος (ΕΦΙΕ), ύστερα από πρόσκληση της Ελληνικής Εταιρίας Ογκολογικής Υπερθερμίας (ΕΕΟΥ), συνέστησε ομάδα εργασίας για τη σύνταξη Πρωτοκόλλου Ποιοτικού ελέγχου συστημάτων i) επιφανειακής ii) της εν τω βάθη iii) ενδοκοιλοτικής και iv) ολοσωματικής υπερθερμίας.

Τα συστήματα υπερθερμίας παράγουν μη ιοντίζουσα ακτινοβολία και καθιστούν τεχνικά εφικτή την επιλεκτική, με ακρίβεια και ελεγχόμενη αύξηση της θερμοκρασίας της καλά προκαθορισμένης περιοχής που αποτελεί τον καρκινικό όγκο - στόχο με παράλληλη ελαχιστοποίηση της αύξησης της θερμοκρασίας στους υγιείς ιστούς – όργανα.

Η αποτελεσματικότητα της υπερθερμίας εξαρτάται από την ελεγχόμενη αύξηση της θερμοκρασίας των καρκινικών κυττάρων εντός του θεραπευτικού εύρους των 40-44C.

Επιπλέον, η έλλειψη επιπλοκών και παρενεργειών στον ασθενή εξαρτάται από τη διατήρηση της θερμοκρασίας εντός του θεραπευτικού εύρους κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Για το σκοπό αυτό, σύμφωνα με τις διεθνείς πρακτικές και οδηγίες είναι απαραίτητος ο ποιοτικός έλεγχος των εφαρμογών υπερθερμίας έτσι ώστε να εξασφαλίζεται τόσο το απαιτούμενο επίπεδο ποιότητάς τους όσο και η εναρμόνισή τους με τη διεθνή πρακτική και εμπειρία.

Το πρωτόκολλο της ΕΦΙΕ προτείνεται να ακολουθείται στις εφαρμογές υπερθερμίας που εφαρμόζονται στην Ελλάδα, συμπεριλαμβάνει τη μέχρι τώρα διεθνή εμπειρία και είναι πλήρως εναρμονισμένο με τα αντίστοιχα Ευρωπαϊκά και διεθνή πρωτόκολλα. Περιγράφει τις διαδικασίες και τον αναγκαίο εξοπλισμό για τον ποιοτικό έλεγχο και την ασφαλή λειτουργία των συστημάτων υπερθερμίας.

Η εγκατάσταση των συστημάτων υπερθερμίας δεν έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις για την ακτινοπροστασία των εργαζομένων και του κοινού πληθυσμού.

Τα συστήματα επιφανειακής και εν τω βάθη υπερθερμίας ως μη επεμβατικά μπορούν να ενταχθούν στις υπηρεσίες της πρωτοβάθμιας υγείας ενώ τα συστήματα ενδοκοιλοτικής και ολοσωματικής, ως επεμβατικά, χρειάζεται να ενταχθούν στις υπηρεσίες της τριτοβάθμιας υγείας.

Η ανάπτυξη των κλινικών εφαρμογών της υπερθερμίας προϋποθέτει:

1. την εναρμόνιση με τις Κατευθυντήριες Οδηγίες της ΕΕΥΟ

2. την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου Ποιοτικών Ελέγχων της ΕΦΙΕ

3. την αδειοδότηση των εργαστήριων υπερθερμίας με διαδικασία αντίστοιχη των άλλων ιατρικών εργαστηρίων, ιοντιζουσών και μη ιοντιζουσών ακτινοβολιών, και υπευθυνότητες από :

Ακτινοθεραπευτή Ογκολόγο (πιστοποιημένο από ΕΕΥΟ) ως υπεύθυνου ιατρού και
Ακτινοφυσικό Ιατρικής Μη Ιοντιζουσών Ακτινοβολιών ως υπεύθυνου ακτινοπροστασίας .

Η ΕΦΙΕ από κοινού με την ΕΕΟΥ είναι στη διάθεση του Υπουργείου Υγείας και της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας για τη θεσμοθέτηση του νομικού πλαισίου για την αδειοδότηση των εργαστηρίων υπερθερμίας.

Ο κ. Άλφρεντ Μπάριτς, Χειρουργός-Ογκολόγος, Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής ΕΕΥΟ.από τους πρωτοπόρους ογκολόγους στην Θεσσαλονίκη, αναφέρθηκε στην ολοσωματική υπερθερμία και σε πρωτόκολλα τυχαιοποιημένων μελετών.

Η Ολοσωματική Υπερθερμία είναι μια μέθοδος στρατηγικής αντιμετώπισης του καρκίνου, που επιφυλλάσσεται κυρίως για τους ασθενείς με γενικευμένο, μη ελεγχόμενο νόσημα. Στηρίζεται στις αρχές της κυτταροκινητικής και φαρμακοκινητικής φυσιολογίας. Λίγο απλουστευμένα, είναι τεχνητός πυρετός. Ανάγει δηλαδή μια φυσική ενέργεια του οργανισμού σε κυτταροκτόνο και ανοσοενισχυτικό εργαλείο. Αυτό γίνεται εφικτό λόγω της διαφορετικής φύσης των υγιών ιστών και των καρκινικών όγκων. Στους υγιείς ιστούς, όταν αυτοί θερμανθούν, η θερμότητα μπορεί να απάγεται, και έτσι η θερμοκρασία τους να διατηρείται σχεδόν φυσιολογική. Αντίθετα, στους κακοήθεις όγκους η θερμότητα εγκλωβίζεται, με αποτέλεσμα να τους καταστρέφει, με το θερμικό stress που τους προκαλεί. Επίσης, διαταράσσονται έτσι και οι μηχανισμοί αυτοπροστασίας του καρκίνου, καθώς και το μικροπεριβάλλον του όγκου, και προκαλείται διείσδυση οξυγόνου. Ο πρώην ανοξαιμικός όγκος, που ήταν για αυτό ανθεκτικός στην ακτινοθεραπεία, γίνεται τώρα ακτινοευαίσθητος. Η βελτίωση της αιματικής κυκλοφορίας αυξάνει και τη διείσδυση των αντικαρκινικών χημειοθεραπευτικών φαρμάκων στην περιοχή του όγκου. Για όλους αυτούς τους λόγους, η ολοσωματική υπερθερμία προσφέρει σημαντική υποβοήθηση των άλλων θεραπειών, ακόμη και στις περιπτώσεις με γενικευμένο, μη ελεγχόμενο νόσημα.

Εκτός από τις κλασικές αυτές δράσεις της υπερθερμίας, παρατηρήθηκαν τα τελευταία χρόνια και οι ανοσοδιεγερτικές της ιδιότητες, όπως πχ η κινητοποίηση των φονικών κυττάρων ΝΚ (Νatural Killer Cells) και των Φαγοκυττάρων. Ακόμη κινητοποιεί και τα Δενδριτικά Κύτταρα (με τα οποία κάνουμε εξατομικευμένη αυτόλογη ανοσοθεραπεία), τα οποία «προδίδουν» τα καρκινικά κύτταρα στα εξιδεικευμένα Τ-λεμφοκύτταρα. Γίνεται τώρα σαφές ότι η υπερθερμία είναι η μόνη ιατρική αντικαρκινική θεραπεία που δεν καταστέλλει το ανοσοποιητικό, αντίθετα, το διεγείρει.

Υπάρχει πληθώρα μελετών, τόσο από τις ΗΠΑ, όσο και από τον υπόλοιπο υγειονομικά προηγμένο κόσμο για τη δράση της ολοσωματικής υπερθερμίας σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία και ακτιονθεραπεία, δηλ. τις κλασικές μεθόδους αντιμετώπισης του καρκίνου. Υπάρχουν και λίγες εργασίες, κυρίως από το Ισραήλ, με εφαρμογή της υπερθερμίας ως μονοθεραπείας, με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Αυτό εγείρει πολλά ερωτήματα για τον συντηρητισμό μας ως προς τις ενδείξεις εφαρμογής, και πρέπει με νηφαλιότητα να τα δούμε, διερωτώμενοι τί έχουμε άραγε να φοβόμαστε από μια πιο φιλελεύθερη εφαρμογή της μόνης μη τοξικής αντικαρκινικής θεραπείας, και να δούμε και την ιατρο-ηθική διάσταση της στερήσεως μιας αβλαβούς θεραπείας από τους ασθενείς.

Από τις 17 μελέτες φάσης ΙΙΙ, οι 15 είναι θετικές για όλες τις παραμέτρους που παρακολουθούνται στον καρκίνο (περίοδος ελεύθερη νόσου, χρόνος μέχρι να αρχίσει να προχωρεί ξανά η νόσος και η ολική επιβίωση. Και στις 17 μελέτες διαπιστώθηκε η σαφής βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Η Ελλάδα είναι η χώρα όπου γεννήθηκε η ιδέα της υπερθερμίας, αρχικά στον Παρμενίδη (η αρχαιότερη αναφορά) και αργότερα στον Ιπποκράτη. Παρά ταύτα στη χώρα μας η υπερθερμία συναντά δυσκολίες: Άλλοτε από τον συντηρητισμό, άλλοτε από τη γραφειοκρατία, άλλοτε επειδή δεν έχει υποστήριξη από κάποιο όμιλο συμφερόντων, και σίγουρα από την κρίση της οικονομίας και την ύφεση. Όμως είναι μεγάλη ανάγκη των ασθενών να ευαισθητοποιηθούν οι φορείς, ιδίως το ΚΕΣΥ και το Υπουργείο και τα ταμεία, για την ανάγκη εισαγωγής αυτής της τεχνολογίας στο σύστημα Υγείας επί της ουσίας και όχι μόνο στα χαρτιά.

Ο κ. Αλφρεντ Μπάριτς κατέληξε: «Η εμπειρία με τη χρήση της υπερθερμίας μεγαλώνει σταθερά και στην Ελλάδα, με τις προσπάθειες του πανεπιστημίου και του ιδιωτικού τομέα, και είναι πολύ ενθαρρυντική, και ανάλογη με την παγκόσμια εμπειρία. Η μέθοδος είναι χωρίς παρενέργειες, και οι επιπλοκές είναι σπάνιες και εύκολα ελεγχόμενες. Η υπερθερμία πρέπει να ενταχθεί στην πρωτοβάθμια περίθαλψη».

Ο Δρ. Αίας Παπασταύρου Χειρουργός Ώτων, Ρινός, Λάρυγγος (ΩΡΛ), Ειδικός Γραμματέας ΕΕΥΟ.αναφέρθηκε στο νομικό και ασφαλιστικό καθεστώς της Υπερθερμίας.

Προηγουμένως επεσήμανε ότι η ολοσωματική και η τοπική-περιοχική υπερθερμία δεν έχουν καμία σχέση με την διεγχειρητική υπερθερμία (HIPEC= Hyperthermic IntraPEritoneal Chemotherapy), η οποία είναι μία τεχνική χορήγησης θερμών χημειοθεραπευτικών φαρμάκων στην περιτοναϊκή κοιλότητα, και η οποία είναι ακόμη σε πειραματικό στάδιο.
Η HIPEC δεν καλύπτεται επιστημονικά από την Ελλ. Ετ. Υπερθερμικής Ογκολογίας, διότι δεν σχετίζεται με το αντικείμενό της.

Επίσης παρουσίασε εποπτικά τη συμβολή της υπερθερμίας στην αντιμετώπιση του καρκίνου.