Η τήρηση «ίσων αποστάσεων» από άνισα μεταξύ τους προϊόντα, όπως διαφέρουν τα καπνικά από τα ατμιστικά, δεν αποτελεί δικαιοσύνη αλλά κατάφωρη αδικία, υποστηρίζει ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Ηλεκτρονικού Τσιγάρου (ΣΕΕΗΤ) σε επιστολή του προς τον  Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Υγείας κ. Γ. Γιαννόπουλο με κοινοποίηση στο Υπουργό Υγείας κ. Α. Ξανθού, καθώς και στη Διεύθυνση  Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων, την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, το Γενικό Χημείο του Κράτους, το Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού (Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας-Τμήμα Γενικής Ασφάλειας Προϊόντων) και το Υπουργείο Οικονομικών. Μολονότι, όπως αναφέρεται στην επιστολή, το νομοθέτημα έχει ήδη σταλεί στη Βουλή, το Υπουργείο Υγείας ως εισηγητής του νομοσχεδίου διατηρεί τη διακριτική ευχέρεια να προτείνει αντικειμενικές βελτιώσεις όπως ακριβώς συζητήθηκαν και αναγνωρίστηκαν ως ωφέλιμες σε συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ του ΣΕΕΗΤ και παραγόντων του Υπουργείου. 

Σπουδαίο σύμβουλο στο νομοθετικό σχεδιασμό πρέπει να αποτελεί η θεμελιώδης για την Ευρωπαϊκή Ένωση αρχή της αναλογικότητας, ακριβώς όπως στο Δίκαιο υπάρχουν οι βαθμίδες του πταίσματος, του πλημμελήματος και του κακουργήματος. Η ενοποίηση όλων σε «ένα τσουβάλι», αδικεί, βλάπτει και εν τέλει δεν εξυπηρετεί τις ανάγκες και τις απαιτήσεις μίας ευρωπαϊκής χώρας που οφείλει να λειτουργεί με σύγχρονο τρόπο.

Σύμφωνα με αποκλειστική πληροφόρηση, στην επιστολή του ΣΕΗΗΤ αναφέρεται ότι η  τροπολογία επιχειρεί την επιβολή μη ρεαλιστικών και επιστημονικά αβάσιμων προδιαγραφών, με αποτέλεσμα να βλάπτονται οι επιχειρήσεις χωρίς να υπάρχει όφελος για τους ατμιστές ή τη δημόσια υγεία. Αντιθέτως, οι ατμιστές καλούνται να θέσουν τον εαυτό τους σε κίνδυνο δυνητικά, ακριβώς διότι δρομολογούνται για την αναζήτηση προϊόντων στις αγορές του εξωτερικού, από άγνωστους στις ελληνικές αρχές παραγωγούς, με σημάνσεις σε ξένη γλώσσα και προδιαγραφές προϊόντων ανεξέλεγκτες από τις υπηρεσίες στην Ελλάδα.  

Στο πλαίσιο αυτό, παραθέτουμε τα 9 σημεία τριβής μεταξύ του Υπουργείου Υγείας και του ΣΕΗΗΤ

1) Υπ.Υγείας: Τα μη νικοτινούχα υγρά «να είναι προστατευμένα από τα παιδιά» με καπάκι ασφαλείας

ΣΕΕΗΤ: Τα υγρά χωρίς νικοτίνη δεν έχουν επικινδυνότητα βάσει Ευρωπαϊκών Κανονισμών CLP-REACH που αφορούν την ασφάλεια του χρήστη. Το καπάκι ασφαλείας είναι περιττό.

2) Υπ.Υγείας: Τα μη νικοτινούχα υγρά να φέρουν συνοδευτικό φυλλάδιο με αναφορά στον κίνδυνο εθισμού και την τοξικότητα του προϊόντος.

ΣΕΕΗΤ: Δεν υπάρχει τοξικότητα και εθιστικότητα αφού δεν υπάρχει η νικοτίνη στα υγρά αυτά. Η ύπαρξη φυλλαδίου με ΚΕΝΑ ΠΕΔΙΑ μόνο θα επιβαρύνει άσκοπα το κοστολόγιο των προϊόντων χωρίς να προσδώσει καμία παραπάνω ωφέλεια. Συν ότι θα ο χρήστης βλέποντάς το χωρίς ουσία, θα συνηθίσει να ΜΗΝ το διαβάζει ακόμα και αν είναι νικοτινούχου προϊόντος.


3) Υπ.Υγείας: Τα μη νικοτινούχα υγρά θα φέρουν επί της συσκευασίας προειδοποίηση υγείας «Το προϊόν αυτό ενδέχεται να είναι βλαπτικό για την υγεία»

ΣΕΕΗΤ: Τα νικοτινούχα προϊόντα φέρουν ένδειξη «Το προϊόν αυτό περιέχει νικοτίνη, η οποία είναι εξαιρετικά εθιστική ουσία». Η πρόταση του Υγείας συνεπάγεται,ότι η απουσία νικοτίνης από τα ίδια ακριβώς προϊόντα τα μετατρέπει ξαφνικά σε «βλαπτικά». Διότι ο χρήστης δε θα θυμάται το «ενδέχεται» αλλά υποσυνείδητα θα κρατήσει το «βλαπτικό». Άρα θα πρέπει να τα αποφύγει και να μένει εσαεί στα νικοτινούχα . Επιπλέον, η απουσία βλαπτικότητας ορίζεται από τους Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς CLP-REACH οι οποίοι είναι απόλυτα εξειδικευμένοι πανευρωπαϊκά για την ασφάλεια και την προστασία του καταναλωτή: «Όταν τα συστατικά ενός μίγματος δεν ταξινομούνται ως επικίνδυνα και το μίγμα τους συνεπακόλουθα δεν ταξινομείται ως επικίνδυνο». Τέλος, η ελληνικής έμπνευσης «προειδοποίηση» θα γεννήσει και διαμαρτυρίες τόσο από Ευρωπαίους παραγωγούς που εξάγουν στην Ελλάδα, όσο και από Έλληνες παραγωγούς που εξάγουν στην ΕΕ. Οι οποίοι δε μπορεί να έχουν το ίδιο προϊόν, ΜΟΝΟ στην Ελλάδα, χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, ως «ενδεχομένως βλαπτικό».


4) Υπ.Υγείας: Απαγορεύεται η χωριστή πώληση στον τελικό καταναλωτή, συστατικών και αρωμάτων για την ιδιοκατασκευή υγρών αναπλήρωσης ηλεκτρονικού τσιγάρου.

ΣΕΕΗΤ: Να απαγορεύεται η χωριστή πώληση στον τελικό καταναλωτή, συστατικών και αρωμάτων που προορίζονται για την ιδιοκατασκευή υγρών αναπλήρωσης εφόσον δε συμμορφώνονται με τους Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς CLP-REACH. Ό,τι ακριβώς ισχύει σε όλη την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή αγορά. Τα προϊόντα να έχουν ετικέτες στα ελληνικά, Δελτία Δεδομένων Ασφαλείας και να έχουν κατατεθεί στο Εθνικό Μητρώο Χημικών Προϊόντων. Οποιαδήποτε άλλη απαγόρευση που θα αποτελεί πανευρωπαϊκή πρωτοτυπία, είναι ανούσια, ανεφάρμοστη και καταστροφική. Ο τελικός καταναλωτής θα μπορεί να προμηθευτεί ελεύθερα τα ίδια προϊόντα από άλλα ΜΗ εξειδικευμένα καταστήματα ή το εξωτερικό και έτσι η απαγόρευση ουσιαστικά θα κάνει κακό μόνο στις εξειδικευμένες ατμιστικές επιχειρήσεις. Σε επίπεδο Δημόσιας Υγείας,  ο υποτιθέμενος «κίνδυνος» της ιδιοκατασκευής έχει απαντηθεί από την ίδια την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία τονίζει στην Έκθεση COM (2016) ότι «αν το ανώτατο όριο των 20mg/ml νικοτίνης τηρείται από τα κράτη-μέλη, δεν υπάρχει κάποιος κίνδυνος στην ιδιοκατασκευή». Είναι πιο θεμιτό, αντί να στρέψει το Υπουργείο τους καταναλωτές σε άγνωστους εμπόρους του εξωτερικού, με μη ελεγχόμενα δεδομένα (χώρο παραγωγής, προδιαγραφές συστατικών, έδρα, συμμόρφωση με νομοθεσίες, υπόσταση), να τους δώσει την ελευθερία να αγοράζουν τα προϊόντα από Ελλάδα, όπου οι ελεγκτικές υπηρεσίες διενεργούν ελέγχους ώστε να διασφαλίζεται εμπράκτως η προστασία του καταναλωτή.


5) Υπ.Υγείας: Με απόφαση του Υπουργού Υγείας το παράβολο αναπροσαρμόζεται σε ύψος.

ΣΕΕΗΤ: Το παράβολο ήδη από τον 4419/2016 έχει ορισθεί και είναι ίσο με 50 Ευρώ ανά κωδικό κοινοποίησης. Οποιαδήποτε μεταβολή αυτού αφενός δε δικαιολογείται, γιατί δε συνέβη κάτι ώστε να το μεταβάλει, αφετέρου δεν πρέπει να αλλάξει διότι έτσι θα δημιουργηθούν ανισότητες με παλιές και νέες κοινοποιήσεις, ιδίως τώρα που θα πρέπει χιλιάδες προϊόντα χωρίς νικοτίνη να κοινοποιηθούν (και άρα να ισχύσει και για αυτά το παράβολο). Ήδη η κοινοποίηση έχει υψηλό κόστος και δε χρειάζεται να επιβαρυνθεί περαιτέρω.


6) Υπ.Υγείας: Οι διατάξεις του τροποποιημένου ν.4419/2016 έχουν έναρξη ισχύος 6 μήνες από τη δημοσίευση σε ΦΕΚ.

ΣΕΕΗΤ: Οι διατάξεις πρέπει να έχουν έναρξη ισχύος 12 μήνες από τη δημοσίευση σε ΦΕΚ. Η κοινοποίηση των μη νικοτινούχων υγρών θα απαιτήσει, λόγω ξαφνικού φόρτου στα εργαστήρια αναλύσεων, τουλάχιστον 3-4 μήνες. Άρα η ολοκλήρωση των αναλύσεων και τοξικολογικών αναφορών που βασίζονται σε αυτές θα οδηγήσει την κοινοποίηση να λάβει χώρα 5-6 μήνες από τη δημοσίευση του νόμου. Εφόσον υπάρχει 6 μήνες περίοδος αναμονής για την κυκλοφορία ενός προϊόντος που κοινοποιείται, η αγορά πρέπει να έχει προϊόντα στη διάθεση των καταναλωτών και τους πρώτους 6 μήνες μέχρι να γίνει η κοινοποίηση και για τους 6 μήνες που αυτά τα προϊόντα αναμένουν την κυκλοφορία τους.  


7) Υπ.Υγείας: Μόνο από τις συσκευές θερμαινόμενου καπνού αφαιρείται η προειδοποίηση «Το προϊόν περιέχει νικοτίνη, η οποία είναι εξαιρετικά εθιστική ουσία»

ΣΕΕΗΤ:Η αφαίρεση της προειδοποίησης πρέπει να γίνει και από τις ατμιστικές συσκευές διότι αποτελεί παραπλάνηση και σύγχυση για τον καταναλωτή. Και μάλιστα να δοθεί ικανό διάστημα μεταβατικό για την εξάντληση του στοκ που ήδη υπάρχει.


8) Υπ.Υγείας: «Απαγορεύεται η κυκλοφορία προϊόντων, πλην των αδειοδοτημένων από ΕΟΦ, που διατίθενται για τη διακοπή της χρήσης προϊόντων καπνού και συναφών προϊόντων»

ΣΕΕΗΤ: «Απαγορεύεται η κυκλοφορία προϊόντων που διατίθενται ως μέθοδος απεξάρτησης για τους εξαρτημένους από τη νικοτίνη χρήστες. Είναι σαφές ότι το άτμισμα πολεμά αποκλειστικά το κάπνισμα και το υποκαθιστά διακόπτοντας τη χρήση του. Ήδη στις απαιτήσεις του ν.4419/2016 υπάρχει υποχρέωση μνείας «η χρήση του προϊόντος δε συνιστάται σε νέους και μη καπνιστές». Άρα το άτμισμα απευθύνεται, ακόμα και βάσει του ν.4419/2016, σε ενήλικους καπνιστές μόνον. Για τον προφανέστατο λόγο διακοπής εκ μέρους τους, του καπνίσματος (της χρήσης προϊόντων καπνού δηλαδή). Απόδειξη είναι και η τωρινή ρύθμιση για τα ατμιστικά υγρά χωρίς νικοτίνη, που κάνουν χρήση οι πρώην καπνιστές που άτμιζαν νικοτινούχα και τώρα ατμίζουν ΜΗ νικοτινούχα υγρά.


9) ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΝΤΑΞΗΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ 4419/2016

Στο ν.4419/2016 προβλέπεται η αντιμετώπιση του μη νικοτινούχου υγρού με τις απαγορευτικές διατάξεις δημόσιας χρήσης, προβολής, διαφήμισης του καπνίσματος. Δηλαδή: Κάπνισμα, Θερμαινόμενος Καπνός, Άτμισμα με νικοτίνη και Άτμισμα χωρίς νικοτίνη, εξίσου απαγορεύονται στη χρήση, στη διαφήμιση, στην ενημέρωση και στην προβολή. Με την ευκαιρία της νομοθέτησης ο ΣΕΗΗΤ προτείνει η χρήση προϊόντων χωρίς νικοτίνη να ρυθμίζεται με απόφαση του Υπουργού Υγείας, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα με βάση την αρχή της αναλογικότητας. Πλέον, τα δεδομένα από την έρευνα της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας αφενός και από τις διαθέσιμες αντικαπνιστικές πολιτικές σε προηγμένα στη Δημόσια Υγεία κράτη (βλ. Μ. Βρετανία), οδηγούν στην αναγνώριση από την Πολιτεία της Μείωσης της Βλάβης (Harmreduction) για τον καπνιστή, κάτι που υλοποιείται με Διάκριση στο σχεδιασμό Αντικαπνιστικής Πολιτικής με οφέλη για τη Δημόσια Υγεία.