Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία έχει δείξει τα τελευταία χρόνια την αποτελεσματικότητά της σε ένα πλήθος διαταραχών ψυχικής υγείας. Ωστόσο, φαίνεται ότι αποκτά πια και μια κυρίαρχη θέση στην αντιμετώπιση οργανικών προβλημάτων στην ιατρική πρακτική.

Τί είναι οι εμβοές;

Οι εμβοές ή αλλιώς βουητό στο αυτί, είναι ακουστικοί ήχοι που μοιάζουν να προέρχονται από το κεφάλι μας ή από το αυτί μας, χωρίς την ύπαρξη εξωτερικού ερεθίσματος. Ωστόσο, δημιουργούνται σε ένα από τα τμήματα συστήματος ακοής του ατόμου. Είναι χαρακτηριστικό ότι όλοι μας θα εμφανίσουμε εμβοές μία φορά στη ζωή μας. Τα άτομα με εμβοές τείνουν να εμφανίζουν άγχος και μελαγχολία, καθώς επηρεάζει την λειτουργικότητά τους σε όλες τις εκφάνσεις της.

Γνωσιακή Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία

Σημαντικό βήμα στην προσέγγιση της θεραπείας των εμβοών, είναι αρχικά η ψυχοεκπαίδευση, με στόχο την ενημέρωση του ατόμου για το πρόβλημά του και τον αντίκτυπο που αυτό έχει στην ψυχική του υγεία. Ο ασθενής συχνά αντιλαμβάνεται τους ήχους αυτούς ως απειλή, με αποτέλεσμα το άγχος του να αυξάνεται και οι εμβοές να επιμένουν ακόμη περισσότερο. Δημιουργείται λοιπόν, ένας φαύλος κύκλος, που μέσω της ψυχοθεραπείας καλείται το άτομο να σπάσει.

Οι ασκήσεις χαλάρωσης βοηθούν το άτομο να μειώσει το άγχος του και να μετριάσει το θυμό του για το πρόβλημά. Η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση και η εκμάθηση διαφραγματικής αναπνοής συνεισφέρουν στην μείωση της σωματικής έντασης και του στρες.

Ακόμη μια συμπεριφορική τεχνική που εφαρμόζεται  για την αντιμετώπιση των εμβοών, είναι η «εξοικείωση» (habituation)  με τους ήχους. Το άτομο μαθαίνει να αγνοεί και να υποτιμά σιγά σιγά τη σημασία των εμβοών. Τέλος, η γνωσιακή αναδόμηση βοηθά τον θεραπευόμενο να ανασκευάσει δυσλειτουργικές πεποιθήσεις αναφορικά με τις εμβοές (1).

Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι το Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό, ειδικότερα ο θεραπευόμενος μαθαίνει να εστιάζει στο παρόν, έχοντας τον έλεγχο αυτής της ακουστικής εμπειρίας. Ως εκ τούτου, μπορούν να αντιμωπίζουν καλύτερα αρνητικά συναισθήματα, όπως ο θυμός και η απάθεια που συχνά συνοδεύoυν τους ασθενείς με εμβοές (2). Eπιπλέον, ακόμη μια θεραπευτική προσέγγιση είναι το Αcceptance and commitment therapy (ACT) που δίνει έμφαση στην αποδοχή των εμβοών ("it is what it is"), χωρίς το άτομο να προσπαθεί να τις αντιμάχεται (3).

Aποτελεσματικότητα

Η πρώτη αναφορά της αποτελεσματικότητας της Γνωσιακή Συμπεριφορικής Ψυχοθεραπείας στην αντιμετώπιση των εμβοών ξεκινά ήδη από το 1986 (3) και ακολουθούν έως σήμερα αρκετές τυχαιοποιημένες μελέτες για τα θετικά αποτελέσματα της ΓΣΨ στην αντιμετώπιση των εμβοών (4-5).

Πηγές: 1)Sweetow RW. Cognitive aspects of tinnitus patient management. Ear Hear. 1986;7:390–396. 

2) Gans, J. (2014) “Mindfulness: Changing the Brain to Change our Perception of Tinnitus.” Tinnitus Today, 39,1: 24-25.

3)Hesser, H., Gustafsson, T., Lunden, C., Henrikson, H., Fattahi, K., Johnsson, E., Westin, V., Carlbring, V., Maki-Torkko, E., Kaldo, V., & Andersson, G. (2012). A randomized controlled trial of Internet-delivered cognitive behavior therapy and acceptance and commitment therapy in the treatment of tinnitus. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 80(4), 649-661.

4) Weise C, Heinecke K, Rief W. Biofeedback-based behavioral treatment for chronic tinnitus: results of a randomized controlled trial. J Consult Clin Psychol. 2008;76:1046–1057

5)  Kaldo V, Cars S, Rahnert M, Larsen HC, Andersson G. Use of a self-help book with weekly therapist contact to reduce tinnitus distress: a randomized controlled trial. J Psychosom Res. 2007;63:195–202.