Του ανταποκριτή μας, Βασίλη Ιγνατιάδη

Σε μια επιδημιολογική περίοδο χωρίς τοπικές εξάρσεις, ο αριθμός νέων κρουσμάτων κορωνοϊού στη Θεσσαλονίκη αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο αυτού της Αττικής, ακολουθώντας την αναλογία του πληθυσμού. Τις τελευταίες εβδομάδες αυτή η "ψαλίδα" μειώνεται προοδευτικά, ενώ υπήρξαν μέρες που έτεινε να κλείσει. Την περασμένη Κυριακή η Θεσσαλονίκη είχε μόλις 22 κρούσματα λιγότερα από αυτά της Αττικής (177 έναντι 199) και τη Δευτέρα 80 λιγότερα (228 έναντι 308). Την Τρίτη, ο αριθμός νέων λοιμώξεων εκτοξεύτηκε στις 409, έναντι 606 της Αττικής, ενώ χθες, Τετάρτη, παρουσίασε κάποια υποχώρηση με 317, έναντι 543. Η διασπορά παραμένει υπερδιπλάσια, αν συνυπολογιστεί η αναλογία πληθυσμού. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τις γειτονικές Περιφερειακές Ενότητες Πιερίας, Πέλλας, Ημαθίας και Καβάλας, που από χθες "βάφτηκαν" κόκκινες στον επιδημιολογικό χάρτη.

Στην δεύτερη πόλη της χώρας άρχισαν ήδη να χτυπούν τα πρώτα "καμπανάκια", σε συνδυασμό με τα ανησυχητικά μηνύματα που εξέπεμψαν οι αναλύσεις των λυμάτων του περασμένου Σαββατοκύριακου, αλλά και τα υψηλά ποσοστά θετικότητας των τεστ σε ορισμένες περιοχές του νομού.

Η μοναδική περίοδος που ο αριθμός κρουσμάτων της Θεσσαλονίκης πλησίασε και προσπέρασε αυτόν της Αττικής ήταν αυτή του "μαύρου" Νοεμβρίου του 2020, κατά το σαρωτικό πέρασμα του δεύτερου κύματος στη συμπρωτεύουσα και σε άλλες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας. Οι επιστήμονες παρακολουθούν το φαινόμενο και ευελπιστούν πως το όποιο «τείχος» έχει κτιστεί από τον εμβολιασμό ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού και όσους νόσησαν θα αποτρέψει μια επανάληψη του ίδιου σκηνικού. Καθοριστικός δείκτης είναι η πίεση στα νοσοκομεία, που έχει αυξηθεί, αλλά προς το παρόν η κατάσταση χαρακτηρίζεται ως διαχειρίσιμη.

Η επιστροφή από τις διακοπές, οι φοιτητές και η ΔΕΘ

Από τις αρχές Σεπτεμβρίου, το συντριπτικά μεγάλο μέρος του πληθυσμού έχει επιστρέψει στην πόλη και στις κανονικές του δραστηριότητες. Από τη δεύτερη εβδομάδα του μήνα, έχει γίνει αισθητή και η άφιξη φοιτητών από άλλες περιοχές της χώρας, κυρίως πρωτοετών, που αναζητούν στέγη, μετά την απόφαση για διά ζώσης λειτουργία των πανεπιστημίων από τον Οκτώβριο.

Η αυξημένη κινητικότητα αποτυπώθηκε στις τελευταίες αναλύσεις των αστικών λυμάτων από την αρμόδια διεπιστημονική ομάδα του ΑΠΘ. Μπορεί η μέση τιμή του ιικού φορτίου να κατέγραψε μείωση κατά 32% σε εβδομαδιαία βάση, αλλά τα δύο τελευταία δείγματα, αυτά του Σαββατοκύριακου (11 και 12/9) επεφύλαξαν μια δυσάρεστη έκπληξη, παρουσιάζοντας μεγάλη και απότομη αύξηση, άνω του 50%, στα επίπεδα της προηγούμενης. Οι επιστήμονες περιμένουν επιβεβαίωση και από τις σημερινές μετρήσεις, προκειμένου να εξάγουν ασφαλή συμπεράσματα.

"Είμαστε επιφυλακτικοί, έχουμε τρομάξει κι εμείς λίγο. Μάλιστα, κάναμε πάρα πολύ μεγάλο κόπο, τρεις φορές κάναμε την ανάλυση, γιατί μας παραξένεψε. Βλέπαμε μείωση όλη την προηγούμενη εβδομάδα", είπε στο iatronet ο καθηγητής του Τμήματος Χημείας και μέλος της Ομάδας Επιδημιολογίας Λυμάτων του ΑΠΘ, Θοδωρής Καραπάντσιος (φωτογραφία) και πρόσθεσε: "Επειδή αυτά τα πράγματα έχουν μια δυναμική που επηρεάζεται και από τεχνικά θέματα, όπως για παράδειγμα η δειγματοληψία, περιμένουμε να δούμε και τις επόμενες μετρήσεις. Βλέπουμε κάτι που μας ανησυχεί, υπάρχει αυτό που βλέπουμε, αλλά πρέπει να επιμείνει για να επιβεβαιωθεί".

Ο καθηγητής διευκρινίζει πως η συγκεκριμένη μέτρηση δεν αποτυπώνει την όποια επιδημιολογική επιβάρυνση της πόλης από την κινητικότητα της ΔΕΘ και τις μαζικές διαδηλώσεις των εγκαινίων. Αυτή θα φανεί το ερχόμενο Σαββατοκύριακο.

Στα νοσοκομεία η καθοριστική γραμμή

Σχολιάζοντας τη σύγκλιση του αριθμού των κρουσμάτων της πόλης με αυτά της πρωτεύουσας, παρά τη μεγάλη διαφορά μεγέθους, λέει πως είναι κάτι που σαφώς πρέπει να μας ανησυχήσει. "Και δεν είναι μόνο η σχέση με την Αττική. Η ζυγαριά είναι σε βάρος μας και με άλλες περιοχές της Ελλάδας. Η Κρήτη για παράδειγμα, που μαζί με τον τουρισμό αυτής της περιόδου έχει περίπου τον πληθυσμό της Θεσσαλονίκης, είχε την Τρίτη 117 κρούσματα συνολικά. Εκεί έπρεπε να είμαστε κι εμείς και όχι πάνω από 400", είπε, για να επισημάνει, ωστόσο, πως ο αριθμός των κρουσμάτων από μόνος του δεν δίνει τη συνολική εικόνα.

"Η οριακή γραμμή που καθορίζει την επιφύλαξη, τον κίνδυνο και την ανασφάλεια δεν είναι τα κρούσματα, αλλά οι εισαγωγές στα νοσοκομεία και κυρίως στις ΜΕΘ. Η γραμμή η καθοριστική είναι εκεί και ευτυχώς ακόμα δεν έχει φτάσει σε καταστάσεις ασφυξίας", σημείωσε και πρόσθεσε: "Τα κρούσματα θα αυξάνονται αλλά αυτό δεν είναι κακό κατ’ ανάγκη. Μάλιστα, ιδεατά όσοι το κολλήσουν και δεν αρρωστήσουν τελικά θα χτίσουν το περίφημο τείχος ανοσίας και θα τελειώσουμε εκεί".

Όταν η Θεσσαλονίκη είχε διπλάσια κρούσματα από την Αττική

Η πρώτη φορά που η Θεσσαλονίκη ξεπέρασε την Αττική σε κρούσματα αποτυπώθηκε στα στοιχεία του ΕΟΔΥ της 30ης Οκτωβρίου 2020, όταν κατέγραψε 540 νέες μολύνσεις, έναντι 422 της πρωτεύουσας. Την επόμενη μέρα (31/10) η διαφορά ήταν σχεδόν διπλάσια: 839 έναντι 464.

Λίγες μέρες νωρίτερα είχαν γίνει οι εκδηλώσεις για τον τριήμερο εορτασμό της 26ης και 28ης Οκτωβρίου, με εικόνες πολύ μεγάλου συνωστισμού στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, ενώ είχαν προηγηθεί πολυπληθή ξέφρενα πάρτι νεολαίας στο ΑΠΘ, πορείες οπαδών ποδοσφαιρικής ομάδας της πόλης και άλλες εκδηλώσεις.

Ακολούθησε ο εφιαλτικός για τη Θεσσαλονίκη Νοέμβριος, σχεδόν σε όλη τη διάρκεια του οποίου είχε αριθμό κρουσμάτων μεγαλύτερο της Αττικής. Στις 18 Νοεμβρίου καταγράφηκε το αρνητικό ρεκόρ των 905 κρουσμάτων, έναντι 564 στην Αττική. Τα νοσοκομεία της πόλης ασφυκτιούσαν, αίθουσες χειρουργείων και θάλαμοι μετατρέπονταν σε αυτοσχέδιες ΜΕΘ, ενώ στα κοιμητήρια της Θέρμης επικρατούσαν εικόνες που θύμιζαν περίοδο πολέμου.

Τις ίδιες μέρες ο πρωθυπουργός παραδεχόταν από το βήμα της Βουλής, ότι "πέσαμε έξω στην εκτίμησή μας" για τη Θεσσαλονίκη και πως "αν όλοι γυρίζαμε το ρολόι του χρόνου πίσω, θα έπρεπε να πάρουμε δραστικά μέτρα νωρίτερα".

Στις 30 Νοεμβρίου ο κύκλος άρχισε να κλείνει, με την Αττική να ξεπερνά και πάλι τη Θεσσαλονίκη σε κρούσματα.