Μεγάλος αριθμός ασθενών από διάφορες χώρες της Ευρώπης αναφέρει στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο για τη Μακροχρόνια CoViD (Long CoViD Europe - LCE) και στους κατά τόπους συλλόγους που το απαρτίζουν, πως εξακολουθεί να ταλαιπωρείται από συμπτώματα μετά την παρέλευση 4 εβδομάδων από τη νόσηση. Ο αριθμός αυτός είναι σημαντικά αυξημένος την τελευταία περίοδο, κατά την οποία κυριαρχεί η παραλλαγή Όμικρον, σε σχέση με το παρελθόν, όταν η νόσηση αφορούσε άλλα στελέχη του κορωνοϊού.

Το γεγονός γεννά ανησυχία για πιθανή εκτόξευση των περιπτώσεων long CoViD τους επόμενους μήνες, σύμφωνα με την παιδίατρο Ελένη Ιασωνίδου, ιδρύτρια και πρόεδρο της Ελληνικής Ένωσης Ατόμων που πάσχουν από τις μακροχρόνιες συνέπειες της CoViD-19 (Long CoViD Greece).

"Είναι νωρίς ακόμα για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων, αλλά τα πρώτα μηνύματα είναι ανησυχητικά", λέει στο iatronet.gr η κ.Ιασωνίδου. Σημειώνει πως τα αυξημένα περιστατικά long CoViD δεν σημαίνουν απαραίτητα μεγαλύτερη ικανότητα του στελέχους Όμικρον να τα προκαλεί, αλλά μπορούν να αποδοθούν στον αυξημένο αριθμό μολύνσεων με την υπερ-μεταδοτική παραλλαγή. Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα φαίνεται πως είναι περισσότερα περιστατικά.

Όπως διευκρινίζει, οι αρμόδιοι υγειονομικοί οργανισμοί έχουν διαφορετική προσέγγιση αναφορικά με τη χρονική απόσταση των συμπτωμάτων από την αρχική μόλυνση, ώστε να χαρακτηριστούν ως συμπτώματα του συνδρόμου μακράς CoViD. Το αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) έχει θέσει ως όριο τις 4 εβδομάδες, ενώ ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας το έχει επεκτείνει στους 3 μήνες.

"Στην Ελλάδα, δεν έχει παρέλθει ικανός χρόνος από την έλευση της Όμικρον, ώστε να έχουμε στοιχεία. Θα έχουμε εικόνα τους επόμενους μήνες. Από τα δεδομένα του Ευρωπαϊκού Δικτύου, τα οποία παρακολουθούμε, προκύπτει πως σε άλλες χώρες που προηγήθηκαν χρονικά, υπάρχουν αυξημένα περιστατικά. Τα συμπτώματα, που συνήθως διαρκούν το πολύ δέκα μέρες με δυο εβδομάδες, επιμένουν μετά την παρέλευση 4 εβδομάδων. Αυτό σίγουρα δεν είναι μια καλή ένδειξη", αναφέρει η κ. Ιασωνίδου. Πιο σαφής εικόνα θα υπάρξει στο τρίμηνο, καθώς πρέπει να ληφθεί υπόψη και η διεθνής εμπειρία από τις προηγούμενες παραλλαγές. Αυτή έχει δείξει πως υπήρξαν περιπτώσεις που ορισμένα συμπτώματα υποχώρησαν στο διάστημα μεταξύ του πρώτου και του τρίτου μήνα.

Επίδραση εμβολιασμών σε πάσχοντες από long CoViD

Πώς επιδρά το εμβόλιο στους πάσχοντες από long COVID

Πριν από μερικούς μήνες η οργάνωση Long CoViD SOS, στο Ηνωμένο Βασίλειο, σε συνεργασία με ερευνητές από τις Ιατρικές Σχολές των Πανεπιστημίων του Έξετερ και του Κεντ, δημοσιοποίησε τα ευρήματα της πρώτης μεγάλης μελέτης για την επίδραση του εμβολιασμού κατά της COVID σε άτομα που ταλαιπωρούνται από συμπτώματα μακράς COVID.

Οι επιστήμονες εξέτασαν τις βαθμολογίες σε 14 κοινά συμπτώματα, πριν και μετά τον εμβολιασμό τους με εμβόλια mRNA ή αδενοϊού, και κατέληξαν στα εξής συμπεράσματα:

  • Το 56,7% των ατόμων με Long Covid είδαν συνολική βελτίωση στα συμπτώματά τους.
  • Το 24,6% ανέφεραν πως δεν είδαν καμία διαφορά.
  • Το 18,7% δήλωσαν πως τα συμπτώματα επιδεινώθηκαν μετά τον εμβολιασμό τους.

Όσοι είδαν βελτίωση, ανέφεραν πως τα συμπτώματά τους υποχώρησαν σε ποσοστό μεταξύ 23% και 31% σε σύγκριση με το σκορ πριν από τον εμβολιασμό, ανάλογα με το εμβόλιο.

  • Το 27% δήλωσαν πως βελτιώθηκαν ορισμένα ή όλα τα συμπτώματά τους, χωρίς επιδείνωση σε κάποιο σύμπτωμα.
  • Στο 3% των συμμετεχόντων επιδεινώθηκαν όλα τα συμπτώματα, συχνά παροδικά. Ένα επιπλέον 4% είχε κάποια χειρότερα και άλλα αμετάβλητα.
  • Ένας στους τέσσερις (24%) ανέφερε ένα μείγμα από συμπτώματα που άλλα βελτιώθηκαν και άλλα επιδεινώθηκαν, αλλά κατά μέσο όρο αυτή η ομάδα παρουσίασε βελτίωση κατά 20%.

Η μαρτυρία της Ε. Ιασωνίδου

Η πρόεδρος του Long CoViD Greece νόσησε τον Οκτώβριο του 2020 και παρουσίασε περικαρδίτιδα 20 μέρες μετά. Έκανε τις δύο δόσεις του εμβολίου με την προτεραιοποίηση των υγειονομικών, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2021. Κάποια από τα συμπτώματα της long COVID εξακολουθούν να την ταλαιπωρούν μέχρι σήμερα, 15 μήνες μετά τη νόσηση. Η ίδια καταθέτει την εμπειρία της στο iatronet.gr.

"Δύο εβδομάδες μετά τη δεύτερη δόση, τα συμπτώματα υποχώρησαν και νόμιζα πως είχα ξεμπερδέψει. Δυστυχώς, διαψεύστηκα, καθώς υποτροπίασα. Αρχικά, επανεμφανίστηκε ο βήχας και έπειτα από 1 - 1,5 μήνα οι ταχυκαρδίες", αναφέρει και προσθέτει: "Σήμερα, εξακολουθώ να έχω εξάρσεις και υφέσεις. Πέρασα μια μεγάλη υποτροπή μέσα στις γιορτές, τώρα έχει υποχωρήσει, αλλά μου έχει αφήσει τη βραχνάδα στη φωνή".

Η Ελληνική Ένωση Ατόμων που πάσχουν από τις μακροχρόνιες συνέπειες της CoViD-19 (Long CoViD Greece) είναι πλέον επίσημα αναγνωρισμένος σύλλογος, μετεξέλιξη της Ελληνικής Ομάδας Υποστήριξης, που είχε ως αρχική μορφή μια σελίδα στο Facebook για ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ πασχόντων. Τον περασμένο μήνα μέλη του προεδρείου της συναντήθηκαν με τον υπουργό Υγείας, Θάνο Πλεύρη και του κατέθεσαν πρόταση σχεδιασμού ιατρικών δομών για πάσχοντες long COVID με ασθενοκεντρική προσέγγιση.

Long CoViD

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία αναφέρει πως το "σύνδρομο Long CoViD" περιλαμβάνει τα συμπτώματα και σημεία αλλά και τις επιπλοκές (όψιμες ή μακροχρόνιες) που εμμένουν ή εμφανίζονται 4 εβδομάδες μετά τη λοίμωξη με SARS-CoV-2.

Οι φάσεις που έπονται της λοίμωξης, σύμφωνα με το National Institute for Health and Care χωρίζονται:

  • Στην οξεία CoViD-19, που αφορά σε συμπτώματα ως 4 εβδομάδες.
  • Στη συνεχιζόμενη συμπτωματική CoViD-19, που αφορά την περίοδο 4 ως 12 εβδομάδων μετά.
  • Στο μετά-CoViD σύνδρομο που συνεχίζουν για περισσότερο από 12 εβδομάδες, χωρίς να μπορούν να αποδοθούν σε εναλλακτική διάγνωση. 

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΠΟΥ, ένα ποσοστό 10% ως 20% των ασθενών με κορωνοϊό παρουσιάζουν παρατεταμένα συμπτώματα για μήνες μετά τη μόλυνση. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν μυαλγία, επίμονη κόπωση, δύσπνοια, "ομίχλη εγκεφάλου" (brain fog), γαστρεντερικές διαταραχές, ανοσμία, αυπνίες και εξανθήματα.

Το σύνδρομο ταλαιπωρεί εκατομμύρια ασθενείς σε όλο τον κόσμο και η αντιμετώπισή του έχει χαρακτηριστεί από πολλούς επιστήμονες ως η επόμενη μεγάλη πρόκληση για τα συστήματα Υγείας.