Η πανδημία COVID-19 και τα περιοριστικά μέτρα προκάλεσαν σημαντικό στρες σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας, επηρεάζοντας αρνητικά τη σωματική και ψυχική υγεία. Οι βιολογικές συνέπειες αυτού του στρες δεν έχουν ακόμη διερευνηθεί, όμως οι ερευνητές διαπίστωσαν επιπτώσεις σε επιγενετικό επίπεδο (βιολογικοί μηχανισμοί), ειδικά μεταξύ των εφήβων. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences.

Με επικεφαλής τη μεταδιδακτορική ερευνήτρια Alicia Schowe στο Ινστιτούτο Ψυχιατρικής Max Planck στο Μόναχο, μια διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ τεσσάρων γερμανικών πανεπιστημίων (Μπίλεφελντ, Βόννη, Βρέμη, Σάαρλαντ) διερεύνησε τις βιολογικές συσχετίσεις του στρες που σχετίζεται με την πανδημία χρησιμοποιώντας επιγενετικά ρολόγια (βιολογικοί αλγόριθμοι).

Αυτά τα ρολόγια μετρούν τις αλλαγές που σχετίζονται με την ηλικία στη μεθυλίωση του DNA, μια χημική διαδικασία κατά μήκος της αλυσίδας του DNA που ρυθμίζει τη γονιδιακή δραστηριότητα, και συγκρίνουν αυτές τις αλλαγές με τον ρυθμό αλλαγής που θα αναμενόταν για τη χρονολογική ηλικία κάποιου.

Ένας αυξημένος ρυθμός αλλαγής του DNA (μεθυλίωση) σε αυτά τα επιγενετικά ρολόγια έχει συνδεθεί με υψηλότερο μακροπρόθεσμο κίνδυνο ανάπτυξης ασθενειών όπως ο καρκίνος ή ο διαβήτης τύπου 2.

Η ομάδα χρησιμοποίησε δεδομένα από το τρέχον έργο TwinLife Epigenetic Change Satellite (TECS). Στο έργο αυτό συμμετείχαν λίγο περισσότεροι από 1.000 συμμετέχοντες στη Γερμανία, συμπεριλαμβανομένων παιδιών ηλικίας 8 έως 10 ετών, εφήβων ηλικίας 14 έως 16 ετών και ενηλίκων ηλικίας 20 έως 29 ετών.

Οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα DNA σάλιου από τους συμμετέχοντες μία φορά πριν από το πρώτο lockdown λόγω της COVID-19 τον Μάρτιο του 2020 και μία φορά μετά το δεύτερο lockdown, από τον χειμώνα του 2021 έως την άνοιξη του 2022. Η ομάδα ήθελε να μάθει πώς επηρέασαν την επιγενετική γήρανση των συμμετεχόντων οι υποκειμενικές μετρήσεις του στρες (όπως το αντιληπτό φορτίο και η απειλή της πανδημίας από τους συμμετέχοντες) και τις αντικειμενικές μετρήσεις του στρες (όπως τα περιφερειακά ποσοστά επίπτωσης και οι πολιτικές lockdown);

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η πανδημία επιτάχυνε τον ρυθμό της επιγενετικής γήρανσης σε όλους τους συμμετέχοντες. Αυτή η αλλαγή ήταν πιο έντονη στους συμμετέχοντες που είχαν χειρότερα αποτελέσματα υγείας πριν από την πανδημία. Είναι ενδιαφέρον ότι οι υποκειμενικές και αντικειμενικές μετρήσεις του στρες - ιδιαίτερα το αντιληπτό βάρος της πανδημίας - έπαιξαν σημαντικό ρόλο μόνο στους εφήβους, όχι στα παιδιά ή τους ενήλικες. Η έλλειψη κοινωνικής αλληλεπίδρασης ήταν ιδιαίτερα σημαντική για αυτούς. Το γεγονός ότι δεν τους επιτρεπόταν να βλέπουν τους φίλους τους όχι μόνο επηρέασε τη διάθεσή τους, αλλά άφησε και επιγενετικά ίχνη στο σώμα τους.

Αλλλαγές στο σώμα

"Αυτό υποδηλώνει ότι η εφηβεία μπορεί να είναι μια χρονική περίοδος που είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στις επιπτώσεις του στρες - αυτό θα μπορούσε να οφείλεται στις αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα κατά την εφηβεία ή επειδή τα μέτρα καραντίνας, όπως οι περιορισμοί στις επαφές με συνομηλίκους, είχαν ιδιαίτερα ισχυρό αντίκτυπο σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα", εξηγεί ο επικεφαλής συγγραφέας Schowe.

Οι αλλαγές στην επιγενετική γήρανση που παρατηρούνται σε παιδιά και ενήλικες θα μπορούσαν πάντως να συνδεθούν και με άλλους παράγοντες που σχετίζονται με την πανδημία, όπως ένας πιο καθιστικός τρόπος ζωής.

Σε πιο λεπτομερείς αναλύσεις, οι ερευνητές ήθελαν να διερευνήσουν ποιοι παράγοντες έκαναν τους συμμετέχοντες ιδιαίτερα ευάλωτους στο στρες. "Σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, το στρες έγινε πιο αισθητό από εκείνους που ήταν ήδη σε κίνδυνο πριν από την πανδημία, είτε λόγω κακής σωματικής υγείας, χαμηλότερης υποκειμενικής ευεξίας είτε χαμηλότερου κοινωνικοοικονομικού υποβάθρου", λέει η Elisabeth Binder, διευθύντρια στο Ινστιτούτο Ψυχιατρικής Max Planck και κύρια συγγραφέας της μελέτης. Αξιοσημείωτο είναι ότι αντικειμενικά μέτρα όπως τα ποσοστά επίπτωσης ή τα μέτρα lockdown δεν προέβλεψαν το υποκειμενικό, αντιληπτό στρες που ανέφεραν οι συμμετέχοντες.

Αυτή είναι η πρώτη μελέτη που διερευνά τον αντίκτυπο του στρες που προκάλεσε η πανδημία COVID-19 στην επιγενετική γήρανση. Δείχνει ότι οι κοινωνικές κρίσεις μπορεί να έχουν μετρήσιμες βιολογικές επιπτώσεις και ότι, σε αυτήν την περίπτωση, αυτές οι επιπτώσεις επηρέασαν δυσανάλογα τους εφήβους και τους πληθυσμούς που ήταν ευάλωτοι πριν από την πανδημία. Απαιτούνται μακροπρόθεσμες μελέτες παρακολούθησης για να διαπιστωθεί εάν αυτό μεταφράζεται σε αυξημένο κίνδυνο ασθένειας για αυτούς τους πληθυσμούς στο μέλλον.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Καταγγελία: 15χρονη "φιλοξενείται" σε κρατητήριο της ΓΑΔΑ ελλείψει προνοιακής μονάδας!
Τα ''παντοτινά χημικά'' αυξάνουν τον κίνδυνο επιθετικού καρκίνου στο μαστό [μελέτη]
Κένυα: Επικίνδυνα trends στα social media για χρήση αντι-ισταμινικών ως μέσων σύσφιξης του κόλπου