Μια διεθνής ομάδα ερευνητών από τη Γερμανία, την Ιταλία και τις ΗΠΑ ανακάλυψε έναν κρίσιμο μηχανισμό που προστατεύει την κύρια αρτηρία του σώματος, την αορτή.

Κεντρικό ρόλο παίζει ένας γονιδιακός ρυθμιστής, γνωστός ως TBX18, ο οποίος δρα στα μυϊκά κύτταρα της αορτής. Όταν αυτός ο παράγοντας λείπει, το τοίχωμα του αγγείου χάνει σταθερότητα, αυξάνοντας τον κίνδυνο ανευρυσμάτων. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Cardiovascular Research.

Τι είναι τα ανευρύσματα

Τα ανευρύσματα της αορτής δημιουργούνται όταν το τοίχωμα της αρτηρίας χάνει τη στήριξή του και διογκώνεται. Αν η διόγκωση παραμείνει αδιάγνωστη, μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες επιπλοκές, όπως ρήξη ή σχάση του αγγειακού τοιχώματος.

Ο κίνδυνος είναι ιδιαίτερα υψηλός σε άτομα με κληρονομικά νοσήματα του συνδετικού ιστού, όπως το σύνδρομο Marfan.

Ο ρόλος του TBX18

Η αορτή δέχεται συνεχείς εναλλαγές πίεσης. Για να παραμείνει σταθερή, τα μυϊκά της κύτταρα πρέπει να διατηρούν ένα ισορροπημένο γονιδιακό πρόγραμμα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο TBX18 συντονίζει αυτά τα προγράμματα.

Σε πειράματα με ποντίκια, η απουσία του TBX18 προκάλεσε ανωμαλίες στην αορτή, ενώ στα ενήλικα ζώα η αορτική τοιχοδομή έγινε ευάλωτη σε βλάβες, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις ήδη υπάρχουσας γενετικής προδιάθεσης, όπως η μετάλλαξη Marfan.

"Ο TBX18 λειτουργεί σαν παράγοντας σταθερότητας για το τοίχωμα της αορτής", δηλώνει η καθηγήτρια Στεφανί Ντίμελερ από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Φρανκφούρτης και το Γερμανικό Κέντρο Καρδιαγγειακής Έρευνας (DZHK). "Χωρίς αυτόν, τα κύτταρα αντιδρούν υπερβολικά στο στρες".

Τι συμβαίνει μέσα στα κύτταρα

Ο TBX18 εμποδίζει την ενεργοποίηση γονιδίων που σχετίζονται με το κυτταρικό στρες, όπως τα EGR1, FOS και JUNB, τα οποία ενεργοποιούνται στα πρώτα στάδια πολλών ανευρυσμάτων.

Όταν λείπει, αυτά τα γονίδια υπερλειτουργούν, τα μυϊκά κύτταρα τροποποιούνται και επιταχύνουν την αποδόμηση της αορτικής τοιχοδομής. Επιπλέον, η πρωτεΐνη Thrombospondin-1 (THBS1), που ενισχύει τις διαδικασίες αναδιαμόρφωσης, αυξάνεται σημαντικά.

Επιβεβαίωση στους ανθρώπους

Σε δείγματα ιστού από ασθενείς με ανευρύσματα στην θωρακική ή κοιλιακή αορτή, παρατηρήθηκε το ίδιο μοτίβο: μειωμένα επίπεδα TBX18, ιδιαίτερα στα σοβαρά ανευρύσματα. "Τα δεδομένα από τον άνθρωπο επιβεβαιώνουν ακριβώς τα πειράματα στα ποντίκια", αναφέρει ο επικεφαλής συγγραφέας δρ Νούνο Γκιμαράες-Καμπόα.

Προοπτικές

Τα ευρήματα δείχνουν ότι ο TBX18 ελέγχει κρίσιμα γονίδια που ενεργοποιούνται νωρίς στην πορεία δημιουργίας των ανευρυσμάτων, προσφέροντας νέες προσεγγίσεις για θεραπείες.

Παρεμβάσεις σε αυτά τα σήματα θα μπορούσαν να επιβραδύνουν την εμφάνιση ή την εξέλιξη των ανευρυσμάτων, παρέχοντας μακροχρόνια προστασία στους ασθενείς

Πηγές:
Γερμανικό Κέντρο Καρδιαγγειακής Έρευνας

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Dry January: Tips που θα βοηθήσουν να αποφύγουμε το αλκοόλ
Στοχευμένη γονιδιακή θεραπεία σε ένα μόνο όργανο
Οι ντομάτες προφυλάσσουν από την ουλίτιδα [μελέτη]