Μια πρωτεΐνη με ασυνήθιστο όνομα, η Dickkopf-3 (DKK3), φαίνεται πως κρύβεται πίσω από δύο σοβαρά ιατρικά προβλήματα: τις δερματικές βλάβες μετά από ακτινοθεραπεία και την εξέλιξη της χρόνιας νεφρικής νόσου.

Τα ευρήματα προέρχονται από ερευνητικές ομάδες στη Γερμανία και την Αυστρία και ανοίγουν νέες προοπτικές τόσο για τη διάγνωση όσο και για τη θεραπεία.

Επιστήμονες από το Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο (Deutsches Krebsforschungszentrum) και το Ludwig-Maximilians-Πανεπιστήμιο του Μονάχου διαπίστωσαν ότι η DKK3 παίζει καθοριστικό ρόλο στις αντιδράσεις του δέρματος μετά από ακτινοβολία.

Η ακτινοθεραπεία αποτελεί βασικό πυλώνα της αντικαρκινικής αντιμετώπισης, καθώς περισσότεροι από τους μισούς ασθενείς με καρκίνο θα υποβληθούν σε αυτή σε κάποιο στάδιο της νόσου τους. Ωστόσο, η ακτινοβολία δεν πλήττει μόνο τα καρκινικά κύτταρα, αλλά και υγιείς ιστούς — κυρίως το δέρμα.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ακτινοβολία αυξάνει την παραγωγή της DKK3 στα κερατινοκύτταρα της επιδερμίδας. Η αύξηση αυτή ενεργοποιεί μια αλυσιδωτή αντίδραση: ενισχύεται η παραγωγή ελευθέρων ριζών, επιταχύνεται ο κυτταρικός πολλαπλασιασμός και ενεργοποιούνται κύτταρα του συνδετικού ιστού που οδηγούν σε ίνωση, δηλαδή σε υπερβολικό σχηματισμό ουλώδους ιστού.

Σε πειραματικά μοντέλα σε ποντίκια, η γενετική αναστολή της DKK3 μείωσε σημαντικά την ακτινογενή ίνωση, χωρίς να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας κατά των όγκων. Το εύρημα αυτό καθιστά την πρωτεΐνη πιθανό θεραπευτικό στόχο στο μέλλον.

Την ίδια στιγμή, ερευνητές από το ιατρικό Πανεπιστήμιο του Innsbruck ανέδειξαν τη σημασία της DKK3 ως προγνωστικού δείκτη για τη χρόνια νεφρική νόσο.

Η μελέτη τους, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Diabetes, παρακολούθησε περισσότερους από 3.200 ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υψηλά επίπεδα της πρωτεΐνης στα ούρα συνδέονται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο επιδείνωσης της νεφρικής λειτουργίας, καρδιαγγειακών επιπλοκών και θνησιμότητας.

Συγκεκριμένα, οι ασθενείς με αυξημένες τιμές DKK3 παρουσίασαν κατά 52% υψηλότερο κίνδυνο επιδείνωσης της νεφρικής νόσου και καρδιαγγειακών συμβάντων, ενώ η συνολική θνησιμότητα ήταν αυξημένη κατά 44%.

Η μέτρηση της πρωτεΐνης στα ούρα θεωρείται απλή και θα μπορούσε να ενταχθεί στην πρωτοβάθμια φροντίδα, διευκολύνοντας τον έγκαιρο εντοπισμό ασθενών υψηλού κινδύνου.

Η Dickkopf-3 είναι γνωστή για τον ρόλο της στην εμβρυϊκή ανάπτυξη και στη ρύθμιση σημαντικών κυτταρικών μηχανισμών. Τα νέα δεδομένα, ωστόσο, δείχνουν ότι η δράση της εκτείνεται πολύ πέρα από τα πρώιμα στάδια της ζωής, επηρεάζοντας καθοριστικά την πορεία σοβαρών χρόνιων παθήσεων.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η DKK3 θα μπορούσε στο μέλλον να αποτελέσει τόσο διαγνωστικό εργαλείο όσο και θεραπευτικό στόχο, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή στην αντιμετώπιση των επιπλοκών της ακτινοθεραπείας και της χρόνιας νεφρικής νόσου.

Πηγές:
Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Πώς θα μας γίνει η άσκηση συνήθεια
Ποιος διατροφικός συνδυασμός ξεπερνά τα συμπληρώματα ωμέγα-3 στη μείωση της φλεγμονής [μελέτη]
Η "σιωπηλή" νόσος των νεφρών: Τι πρέπει να ξέρετε